Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«SI» boʻyicha 10155 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

7218 ta
sil
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Turli aʼzolar, asosan, oʻpkada oʻziga xos yalligʻlanish bilan kechadigan surunkali yuqumli kasal-lik; tuberkulyoz.

Oʻpka sili. Suyak sili. Sil shifoxonasi.

Tamaki tutuni tarkibidagi zaharli moddalar turli xil oʻpka xastaliklari — bronxit, sil, rak kasalliklariga olib kelishi mumkin. — Gazetadan

Sut oʻpka yarasi va silga qarshi ishlatiladigan xalq dori-darmonidir. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

2. Shu kasal bilan ogʻrigan bemor.

Sillarni davolamoq. Sillarni izolyatsiya qilmoq.

  • Sil boʻlmoq 1. Sil kasaliga yoʻliqmoq; [Fotima oʻz-oʻziga:] Hech bir kishi bilan soʻzlashmasdan, sil boʻlishga yaqin keldim. Hamza, — Tuhmatchilar jazosi
  • Sil kasali (yoki kasalligi)
  • Sil qilmoq 1. Sil kasaliga yoʻliqtirmoq; Sil qilib yubormoq.Poshshaxoning jahliga teggan yana bir narsa — Sultonxonning beparvoligi! Shu beparvolik, shu oʻynab-kulib yurishlar Poshshaxonni sil qiladi, sil! Choʻlpon, — Kecha va kunduzYuragimda qabohat armon boʻldi, Buning zahmatlari meni sil qildi. — Bahrom va Gulandom
Toʻliq maqola →
sim
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ip, chilvir, chiviq koʻrinishdagi uzun metall buyum.

Poʻlat sim. Mis sim. Yoʻgʻon sim. Ingichka sim. Sim toʻr. Sim gʻov.

[Hojar:] Nima? Ogʻzingizni yoping! Molxonaga sim bilan tortib qoʻyaman, ostonadan oʻligi chiqadi. — Hamza, Paranji sirlari

Yoʻl chekkasidagi yantoqlar xuddi zang bosgan simday qovjirab yotar edi. — N. Fozilov, Diydor

2. Elektr yoki telefon liniyasiga tortiladigan oʻtkazgich.

Elektr simi. Telefon simi. Sim tortmoq.

Vagonlar oʻntacha keladi. Ularning tepasidan bir-biriga elektr simi tortilgan. — H. Nazir, Yonar daryo

3. Musiqa asboblarining metall ipi; metall tor.

Tanbur simi,

Agar aldamasa shu sovuq simlar, Gar shul eshitganim boʻlmasa roʻyo, Sen ona emassan, dorsan, tabiat, Sen beshik emassan, jallodsan, dunyo! — A. Oripov

4. Simdan yasalgan, toʻqilgan.

Viktor shunday dedi-yu, eski sim karavot tagidan sandiqdek zil-zambil chamadonini tortib oldi. — S. Karomatov, Oltin qum

Etakdagi sim toʻr ortida tovuqlar qaqagʻlaydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Tikanli sim Gʻov, toʻsiq uchun ishlatiladigan maxsus sim. Har qadamda tankka qarshi qazilgan chuqur, bir necha qator tor-tilgan tikanli sim — A. Qahhor, Asarlar
  • Sim qoqmoq [Nazokat] Kechga yaqin sim qoqdi. Himmatilla u bilan juda yaxshi gaplashdi. — Shuhrat, Umr pogʻonalari
  • Sim joʻyak
Toʻliq maqola →
sir
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

SIR 1 buyum betini qoplash uchun surtiladigan yaltiroq boʻyoq'. Uning baland va s i r i koʻchib ketgan eski ustunli ayvonida uch-toʻrtta namozxon buj— mayib oʻtirishibdi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 313; КРС, 682), oʻzbek tilida ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: sïr > sir. \a. ush — maxfiy narsa, yashirin ish yoki ran; qalb, koʻngil

1. Oʻzgalardan maxfiy tutilgan yoki oʻzgalarga nomaʼlum boʻlgan biror ish, ran, narsa va b

Harbiy sir. Yurakdagi sir. Sir saqlamoq. Sir tutmoq. Sirni oshkora qilmoq. Dushmanning kulgani — siringni bilgani — Maqol

Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor — Maqol

Otabek nima deb aytishga soʻz topolmay qoldi. Chunki yurak sirini ifoda qilarlik jumla topish mumkin emas edi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ahmad yuragida yashirib yurgan sir tunu kun, bir daqiqa ham unga tinchlik bermasdi — F. Musajonov, Himmat

2. Hali ochilmagan, anikdanmagan, ilm-fan hali oʻrganib yetmagan, inson uchun hali nomaʼlum narsa

Koinot sirlari

Oyga uchirilgan ikkinchi raketa kosmos sirlarini bilishga doyr qimmatli maʼlumotlar berdi — "Fan va turmush"

Olimlarning ushbu holdan Chimirildi qoshlari. Bu qanaqa sir boʻldi, deb Tomom qotdi boshlari — A. Oripov, Yillar armoni

Odamzod doimo dunyo sirlarini bilishga harakat qilib kelgan — "Fan va turmush"

3. Biror soha yoki faoliyat turining oʻzigagina xos boʻlgan xususiyat; malaka

-Boʻtam, siz koshinpazlik hunaridagi hamma sirlarni diqqat bilan oʻrganganmidingiz?[deb soʻradi Meʼmor] — Mirmuhsin, Meʼmor

Badiiy ijod sirlariga, ijod psixologiyasiga qiziqish ommaviy maʼnaviy ehtiyojga aylanib qolgan ekan, uni oʻrganish foydali — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Toʻliq maqola →
six
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Kabob pishirish uchun metalldan, baʼzan yogʻochdan tayyorlanadigan uchi nayza choʻp.

Bir six kabob. Goʻshtni sixga tortmoq.

Dasturxonda kabob sixlari, ichib tugallanmagan konyak, vino shishalari turibdi; karavotda kimdir xurrak tortmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

Oʻrtaga kabob keldi. Aʼzamjon aka oʻz qoʻli bilan ikki-ikki sixdan rasamadi bilan mehmonlarning likopchasiga qoʻydi. — S. Ahmad, Saylanma

  • Six ham kuymasin, kabob ham Hech kimga, hech qaysi tomonga zarar boʻlmasin, ish ikki tomon uchun beozor bitsin. — Bilasizmi, nima? — rais ularni kelishtirmoqchi boʻldi, — keling, six ham kuymasin, kabob ham deganlaridek, ikkalasiga besh baho berib qoʻya qolamiz, maylimi? — Mushtum
Toʻliq maqola →
siz
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

(ksh. olm. 2-sh. koʻpl.)

1. 1. Oʻzidan katta kishining yoki hurmat bildiriladigan shaxsning nomi oʻrnida qoʻllanuvchi soʻz (tinglovchiga nisbatan)

Bu sizning kitobingizmi?

[Oksol]:Qimirlamang, otaxon! Siz kelganda, biz tursak yarashadi, biz kelganda, siz tursangiz, xunuk koʻrinadi — A. Qahhor, Asarlar

[Meʼmor:] Maymanadagi Horun boʻzchi — siz boʻlasizmi? — Mirmuhsin, Meʼmor

Akram aka! — qizning ovozida gina aralash iltijo bor edi. — Siz meni tushunishni ham xohlamayapsiz! — Gazetadan

2. 2. Koʻpchilikka qilingan murojaatda qoʻllanadi

Mana, Nazira xola ham, Shahodat xola ham kelishdi. Yaxshi boʻldi. Oʻzim ham sizlarni yigʻib, ikki ogʻiz gaplashmoqchi edim — A. Qahhor, Xotinlar

Sizlar kim boʻlasiz? — dedi Choʻli bobo. Mana bu yigit bek hazratlarining inilari, — dedi Meʼmor — Mirmuhsin, Meʼmor

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 7218 →

Taʼriflar ichida

78 ta
Omonlik

здоровье, благополучие health; mercy; safe si-de; safeness santé; bonheur السَّلِيمُ، السَّلَامُ وَالْعَافِيَةُ، صِحَّةٌ

rejachi

rejachi Reja tuzuvchi kishi. — Rajab-beknikidagi majlisda, — dedi zaharxanda bilan [Otabek], — bu yirtqichlikning rejachi-si kim edi? A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

qalbakichi

qalbakichi kam qoʻll. Qalbaki ish qiluvchi; soxtagar. Mana shularning hamma-si qalbakichilarni xilma-xil tuhmatlarni oʻylab chiqarishga majbur qilmoqda. Gazetadan

koʻndoʻzlik

ko‘ndo‘zlik Chamasi bundan oʻn bir-oʻn ikki yillar ilgari mulla Obidning asli kasbi boʻlgan koʻndoʻzlikning maza-si boʻlmaydi, yaʼni bozordan tanavor topil-may, bola-chaq

kanaxona

kanaxona Kana bosgan joy, kana-si koʻp xona. tar. Ichida kanasi koʻp zindon, qamoqxona. Amirning dori bor, minori bor, nogʻoraxonasi bor, bu zindondan boshqa yana obxona,

tiranmoq

tiran Biz xoʻjalik rahbari toʻgʻrisida gapirganimizda, koʻz oldimizda bilimlari tiran, jonkuyar kishining siymo-si gavdalanadi. Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli Qay dil cha

Hammasini koʻrish · 78 →

Ertaklar

411 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 411 →

Sheva materiallari

2423 ta
Anda
Namangan viloyati · Anda

Qudaning qudasi.

Boʻshlov
Xorazm viloyati · hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish

Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.

Boʻzqir
Samarqand viloyati · oʻsimligi kam qir

Oʻsimligi kam qir.

Bo‘ja
Qashqadaryo viloyati · Archa urug‘i

Archasining urug‘i, tandirkabob tayyorlashda ziravor sifatida ishlatiladi.

Burnoch
Qashqadaryo viloyati · burnida olasi bor ot

Burnida olasi bor ot.

Bügʻäk
Samarqand viloyati · yoqa turi

Koʻylak yoqasining bir turi

Hammasini koʻrish · 2423 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

20 ta
Tilmoch
Mashina tarjimasi

Oʻzbek tili uchun mashina tarjimasi xizmati.

Google Tarjimon
Mashina tarjimasi

Oʻzbek tilidan va oʻzbek tiliga 100 dan ortiq til bilan mashina tarjimasi.

Kiril-lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Onlayn transliteratsiya: yozuvni oʻzi aniqlab, matnni kirilldan lotinga va aksincha oʻgiradi.

Hammasini koʻrish · 20 →

Sahifalar

4 ta
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.