qulshılıq, qul iyelewshilik
Qidiruv
«QL» boʻyicha 1751 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat turi
Tildan
Lugʻat maqolalari
1105 ta
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
ot 1. Inson miyasining dunyoni aks ettirish va shaxsning voqelikka munosabatini boshqarib turadigan faoliyati; fikrlash qobiliyati.
Jonzotlar ichida birgina odamzodga aql ato etib, yuragiga diyonatni joylabdi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv.
2. Fikrlash qobiliyatining amali; fahm-idrok, zehn.
Aqling bilan koʻr, koʻz aldaydi. — Maqol
Qaysi vazirim aqli ziyrak, donishmandligini bildirsa, xazinamdan oʻn tillo va bosh oyoq sarpo beraman. — Luqmon Hakim.
3. Mulohaza, maslahat tarzidagi fikr.
Koʻpdan koʻp aql chiqar. — Maqol
Endi meni aqlim shukim, oʻshal kandidatingiz tomoniga oʻtganlarni qoʻlga olish uchun Nurmat akamning hovlisiga chaqirib, bir oz ziyofatcha bilan koʻngillarini topib shoyad qoʻlga olib qolarmiz. — Hamza, Burungi savollar
- Aqldan ozmoq Fikrlash qobiliyatini yoʻqotmoq, es-hushidan ayrilmoq. Birinchi qadah chanqoqni bosish uchun, ikkinchisi — xursandchilik, uchinchisi — kayf qilib huzurlanish, toʻrtinchisi esa aqldan ozish uchun ichiladi. — Gazetadan
- Aql bovar qilmaslik, aqlga sigʻmaslik Tasavvurga sigʻmaslik, tasavvur eta olmaslik. Nurlan aql bovar qilmaydigan hikoyasini bazoʻr tamomladi. — Gazetadan
- Aqldan adashmoq yoki aqlini yoʻqotmoq, aqlini yemoq, aqli ketmoq Toʻgʻri fikr-mulohaza yuritish, toʻgʻri idrok etish holatini yoʻqotmoq, es-hushini yoʻqotmoq. Qizning chiroyliligiga bazzoz bola behush boʻlib, aqldan adashib yotib qolibdi. — Luqmon Hakim.Yaxshi koʻrganda, qizlar aqlini yoʻqotib qoʻyadi deyishadi. — P. Qodirov, Uch ildizBobo, xafa qilding menday oʻgʻlingni Aqling ketib, bobo, senga ne boʻldi. — Nurali.
- Aqldan emas Aql yuritib qilingan toʻgʻri ish emas. Giyohvandlik bilan kurash yoʻlida tabiatni xonavayron qilish aqldan emas. — Saodat.
- Aqli yetmoq Toʻgʻri idrok etmoq, mohiyatini tushunmoq.
- Aql kirmoq (yoki bitmoq) Aql bilan ish yutadigan boʻlmoq, es-hushini yigʻib olmoq. Qachon senga aql kiradi?! — Soʻzlashuvdan.
- Aqlni olmoq Es-hushini ogʻdirmoq, mahliyo qilmoq. Kiygani gulgun qirmizi, Aqlingni olar jodu koʻzi. — Malikayi ayyor.
- Aqlini tanimoq Aql bilan ish tutadigan boʻlmoq, shunday yoshga yetmoq. Inson tugʻilib aqlini tanigan kundanoq tevarak-atrofni oʻrab turgan borliq haqida oʻylay boshlaydi. — Gazetadan
- Aql tish
- Aql oʻrgatmoq Pand-nasihat, oʻgit, yoʻl-yoʻriq tarzidagi fikr-mulohaza aytmoq. Birov qoqilganda, aql oʻrgatuvchilar, taftishchilar koʻpayadi. — S. Nurov, Maysalar ayoz urmaydi
Avtomobil yoʻllarining qidiruvi, loyihalanishi, qurilishi va foydalanilishidagi geodezik ishlarni
Sinonimlari: Joylashuvni aniqlashning global tizimi
Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
- AYRI TUYOQLILAR qos tuyaqlılar
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
ot 1. Xalq tomonidan toʻqilgan va avloddan avlodga oʻtib kelayotgan ogʻzaki hikoya; rivoyat.
Naqllarga, qoʻshiqqa, rivoyatlarga, Maqollarga, ertakka, hikoyatlarga Men umrimda juda koʻp quloq osibman. — M. Shayxzoda.
2. Umuman, biror kimsa, narsa yoki uning tarixi haqidagi gap, hikoya.
— Toʻxtang, men sizga bu telba ayolning naqlini aytib beray, — dedi ota — H. Gʻulom, Mashʼal
Umarqul Toʻlqin bilan Uchqunni ikki yoniga oʻtkazib olib, sayohatini naql eta boshladi. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. Xalq tomonidan yaratilgan hikmatli gap.
Xalqimizda Hisobini bilmagan hamyonidan ayriladi degan naql bor.
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
sft. Oʻqi bor; oʻq joylanadigan; oʻqlangan.
Oʻqli miltiq. Yetti oʻqli toʻpponcha.
Ertaklar
267 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Xalq ogʻzaki ijodi
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Xalq ogʻzaki ijodi
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Xalq ogʻzaki ijodi
Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.
Sheva materiallari
377 ta
Fargʻona viloyati · boshliq
boshli, esli, aqlli
Fargʻona viloyati · yelvagay
Qo'qonda gelwagey yoki gelwa tezag', ya'ni yengil aqlli odam
Toshkent shahri · Chor
pichoqchilikda — taqani teshganda chiqqan temir uvoqlari
Xorazm viloyati · sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i
Sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i. Urug‘ aynimasligi va guruch sifatini saqlash uchun bunday boshoqlar bittama-bitta o‘rib olinib, yem o‘rnida ishla
Toshkent shahri · yo'qlab
Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi
Xorazm viloyati · yo'qlab
Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi
Tashqi resurslar
2 ta
Imlo va yozuv vositalari
Onlayn transliteratsiya: yozuvni oʻzi aniqlab, matnni kirilldan lotinga va aksincha oʻgiradi.
Meʼyoriy hujjatlar
Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qarori bilan tasdiqlangan imlo qoidalari.