Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«QIRQ» boʻyicha 402 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

33 ta
qirq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan

1. 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

Toʻliq maqola →
qirqiq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Qirqilgan, qirqib, kesib tashlangan.

Qulogʻi qirqiq it. Dumi qirqiq ot. Sochi qirqiq xotin.

Chiroqda oltinlangan sochlari qirqiq bir qiz u bilan ovora boʻldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Chopar tomonidan suyri, soqoli qirqiq kishi qogʻozni yuzida shodlik alomati paydo boʻlgani holda oʻqiy boshladi. — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →
qirqma
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Qirqilgan yoki qirqiladigan.

2. Qishga saqlanadigan kechpishar, poʻsti qalin, eti och yashil qovun navi.

Polizlardagi oq qirovga asralgan qirqma qovunlar ham uzildi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

  • Qirqma piyoz Koʻki-bargi olinib, tubi yerda ikkinchi yilga qoldiriladigan piyoz.
  • Qirqma miltiq Stvoli qirqib qisqartirilgan miltiq. Qora qoplon ikkita qirqma beshotar miltiq oʻqdonlarini birma-bir koʻzdan kechirib, otishga shay qilib qoʻydi-da xurjunlarga joyladi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 33 →

Taʼriflar ichida

182 ta
ellikboshi

ellikboshi tar. Oʻrta asrlarda: qirq-ellik otliq askar boshligʻi. Oʻrta Osiyo xonliklarida kichik amaldor, oqsoqol. Bir kuni mahallamizning ellikboshisi shaharga borib ke

badbaxtlik

badbaxtlik Koʻrinishi yoqimsiz; xunuk, koʻrimsiz yuzli. Meliqul ota kun botish oldida Eralining hovlisiga qirq-ellik yoshlardagi badbashara bir odam bilan kirib keldi. Yo

badbashara

badbashara Koʻrinishi yoqimsiz; xunuk, koʻrimsiz yuzli. Meliqul ota kun botish oldida Eralining hovlisiga qirq-ellik yoshlardagi badbashara bir odam bilan kirib keldi. Yo

toʻqmoqlamoq

to‘qmoqla Toʻqmoq bilan urmoq. Toʻqmoqlab pay titmoq. Tunukani toʻqmoqlab tekislamoq. — Ikki chorak bugʻdoyni toʻqmoqlab yeganim uchun, — dedi Safar, — podshohlik haqini

bugʻdoypoya

bug‘doypoya Bugʻdoy oʻsib yotgan maydon, yer. Ahmadjon oʻttiz-qirq metr naridagi bugʻdoypoya orasida bir nemisning boshini koʻrib qoldi. A. Qahhor, Oltin yulduz raketachi

qariyb

qariyb rvsh. Taxminan, deyarli, yaqin. Qariyb bir kilometrcha masofa. Tank qirq-ellik metr yaqin kelganda, Ahmadjon oʻsha chakalakzordan chiqqan qariyb bir rota nemis piy

Hammasini koʻrish · 182 →

Ertaklar

146 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Axmoq podshoning dono xotini
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻz xotinlaridan birini qoʻyib yuborishi va keyinchalik uning oldiga mehmonga borishi haqida hikoya qilinadi. Suhbat davomida xotin podsh

Hammasini koʻrish · 146 →

Sheva materiallari

41 ta
beda arra
Fargʻona viloyati · beda arra

Arraning beda qirqishga moslab yasalgan formasi

boyrä yün
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bahorda qirqib olinadigan qoʻy juni
channov
Fargʻona viloyati · chatnov ombir

Sim qirqiladigan ombir

chatkon
Namangan viloyati · chatnov ombir

Zargarlikda sim qirqiladigan ombir

chatnov ombir
Andijon viloyati · chatnov ombir

Sim qirqiladigan ombir

durushta
Xorazm viloyati · somon bilan qirqilgan beda aralashmasi

Somon bilan qirqilgan beda aralashmasi

Hammasini koʻrish · 41 →