Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҚИЛМОҚ» бўйича 4371 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

290 та
қилмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Бажо келтирмоқ, бажармоқ, ижро этмоқ, амалга оширмоқ.

Иш қилмоқ. Қиламиз десак иш кўп. Айтганингизнинг ҳаммасини қилдим. Билганингни қил. Қуш уясида кўрганини қилади. — Мақол

Қиз томон, гарчанд тўйни бир йил кейин қилиш шарти билан бўлса ҳам, розилик берибди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

2. Баъзи отлар билан бирикиб, шу от англатган нарсани тайёрлаш, ҳозирлаш, пишириш маъносини билдиради.

Хамир қилмоқ. Гувала қилмоқ. Эшик қилмоқ. Пичоқ қилмоқ. Ром қиладиган уста. Ўтин қилмоқ. Нон қилмоқ. Шўрва қилмоқ.

3. Бирор-бир ишга, лавозимга қўймоқ, белгиламоқ, тайинламоқ, лозим кўрмоқ, танлаб олмоқ.

Вакил қилмоқ. Директор қилмоқ. Бўлим бошлиғи қилмоқ.

Қандай вазифа беришни ўзларингга ҳавола қиламиз, лекин ҳосилот кенгашига раис қилсаларинг, куймайсизлар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Биз Ҳомидбойни ўзимизга куёв ўғил қилишдан ҳеч бир монелик кўрмаймиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Сўз ясаш учун хизмат қилади — от, сифат ва бошқалар туркумга оид сўзлардан турли маъноли феъллар ясайди.

Томоша қилмоқ. Таклиф қилмоқ. Рашк қилмоқ. Эълон қилмоқ. Орзу қилмоқ. Зўрлик қилмоқ. Душманлик қилмоқ. Обод қилмоқ. Шод қилмоқ. Безовта қилмоқ. Саришта қилмоқ. Оҳ-воҳ қилмоқ. Лип-лип қилмоқ. Тақир-туқур қилмоқ.

Ўғрилик қилгани учун қўл кесиладир ва ё дорга осиладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Яна бир марта опалик қилсангиз, деб маслаҳатга келган эдим. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлари

Бўтабойга, колхоз мустаҳкам бўлади, деган гапнинг ўзи кифоя қилди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор, чироқлари

Ёʻғон киши, худди ғозга ўхшаб, ғат-ғат-ғат қилиб кулди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Боғлама вазифасида қўлланади.

Ўқитувчилик қилмоқ. Ўғлини муҳандис қилмоқ.

Сидиқжон ҳали бузилмаган тўқайнинг нариги томонида аравакашлик қилар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Мансур ҳам ўртоқлари билан шу майдонда футбол ўйнар қора кепкасини қошигача бостириб, дарвозабонлик қилар эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тўлиқ мақола →
қил
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИЛ 'ҳайвон думининг, ёлининг узун толаси', 'соч толаси'. Арғамчига ҳ и л ҳувват (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïл тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 324; ДС, 442); кейинчалик ўзбек тилида ï унлисининг қат- тиқлик белгиси ёʻқолган: қïл > қил

от 1. ва баъзи бошқа ҳайвонлар думи ёки ёлининг ҳар бир толаси; умуман, жун, соч, мўй ва шу кабиларнингтоласи. .1. Очилнинг от килидай қайсар, кўнғиртоб сочлари дўппи четидан қайрилиб чикиб турар.. эди. П. Қодиров, Уч илдиз

От думининг қили. Қи

элак. Қил тузок. Арғамчига қил қувват — Мақол

2. с.т. эск. Мусиқа асбобларининг тебранганда овоз чиқарадиган ипи; тор. [Гуландомнинг] Бармоклари дутор килларида моҳир ўйнади. Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 290 →

Таърифлар ичида

3845 та

Ҳаммасини кўриш · 3845 →

Эртаклар

51 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Арслон билан тулки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда қарийб қолган арслон ва уни мазаҳ қилмоқчи бўлган айёр тулкилар ўртасидаги воқеа ҳикоя қилинади. Эртакда кексайган бўлса-да, тажрибали ва ку

Аттанг
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда шаҳзода ўз севгилисининг "аттанг"ни топиб келиш шартини бажариш учун саргузаштларга дуч келади. У тушида кўрган чолнинг армонини рўёбга

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Айёр билан содда
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир айёр билан содда йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Улар топиб олган олтинлар туфайли айёр соддани алдашга уринади, аммо охир-оқибат

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Ҳаммасини кўриш · 51 →

Шева материаллари

185 та
Ачй:атмак
Хоразм вилояти · ҳажв этмоқ

ҳажв этмоқ, масхара қилмоқ

Ҳäлäклäмäк
Қорақалпоғистон Республикаси · овора қилмоқ

овора қилмоқ, ташвишга солмоқ; уринтириб қўймоқ

Йäвлä-
Қашқадарё вилояти · уруш қилмоқ
абйнмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · қоқилмоқ

қоқилмоқ, суринмоқ

ачйлйшмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · дилкашлик қилмоқ
адоқламоқ
Қашқадарё вилояти · тугатмоқ

қуйи томон ҳаракат қилмоқ; тугатмоқ

Ҳаммасини кўриш · 185 →