Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ПЕС» бўйича 225 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

69 та
пес
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Пигмент етишмаслиги натижасида терида пайдо бўладиган оқ доғ.

— Қуймучида тангадек песи бор. — Пес эмас. Яранинг ўрни эди-ку. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Шундай касали бўлган киши.

[Мозордаги] Қудуқнинг суви фақат касалларнинг, айниқса пес ва кўзи оғриганларнинг шифоланишларига ва зиёратчиларнинг табаррук деб олиб боришларига сарф қилинар эди. — С. Айний, Эсдаликлар.

3. Ярамас, мохов.

Пес песни қоронғида топар. — Мақол

[Нор:] Паранжиси қурсин, қайданам шу песни ёпиниб, суқмозорга бордим-у, ўзимга дардисарни орттирдим-келдим. — Ҳамза, Паранжи сирлари

[Ёʻлчи:] Гулнорни севишимни биларди-я, пес чол. — Ойбек, Танланган асарлар

Совчи қўйдим, бермади. Отанг қурғур пес экан. — Фолклор

Тўлиқ мақола →
пеш
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

1. Баъзи нарсаларнинг олдинга қараган томони, лаби, чети, қирғоғи.

Айвоннинг пеши.

— Аяжон, айёмингиз муборак! — деб совға-саломни айвоннинг пешига қўйди-да, онасига кифтини тутди. — К. Яшин, Ҳамза

У қопидан кетмонини олиб, пешини эговлай бошлади. — Шарқ юлдузи

2. Кийимнинг олд этаги, бари.

Камзулингнинг пешини боссам, гард бўлар, Ошиқлик деганинг қийин дард бўлар. — Қўшиқлар

Арғуншоҳ тиз чўкиб, подшоҳнинг этакларини юзига суртмоқчи бўлганди, Шоҳрух унинг қўлидан пешини тортиб олди. — Б. Аҳмедов, Улуғбек

Енглари шимарилган Комилжон, этагининг пешини қайириб олган Давронов энг олдинда борарди. — И. Раҳим, Ихлос

  • Пеш келтирмоқ Далил қилиб кўрсатмоқ, исбот сифатида фойдаланмоқ. — Агроном илми ҳам, ер ҳайдасанг — куз ҳайда, куз ҳайдамасанг — юз ҳайда, дейди, — деди халқ мақолини пеш келтириб Сотиболди ота. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва
  • Пеш қилмоқ Мақтаниб гапирмоқ, дастак қилмоқ, рўкач қилмоқ. Ўз хизматларини пеш қилмоқ.Халққа туҳмат қилманг. Сиз меҳнаткаш халққа нима каромат кўрсата қолдингизки, унга дўстлигингизни пеш қиласиз? — К. Яшин, ҲамзаКимдир пеш қилганда найзанинг кучин, Алишер қаламни кўрсатган, холос. — А. Орипов, Юртим шамоли
Тўлиқ мақола →
пеша

от Йил, машғулот; касб, ҳунар.

Хоннинг ўғли, деб қилманглар андиша, Тўққиз ёшда қилди шу ишни пеша. — Эрали ва Шерали

Бировнинг қўлида арра, тешаси, Васса ясаш — қадим иши-пешаси. — Н. Назруллаев, Сайланма

Эл дерки: нодон дўст — бошингга жафо, Қора кунда чин дўст — пешаси вафо! — Миртемир.

Дарахтни ҳамиша ўрайди шамол, Шоирни ташвишлар чулғар ҳамиша. Сен шоир умрини дема безавол — Унинг ҳар онлари ташвишга пеша. — А. Орипов, Йиллар армони

Тўлиқ мақола →
пешин
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Куннинг ярми ўтган пайт.

Жаҳонгир яшаган қишлоққа эртаси кун пешинга етиб боришди. — Шарқ юлдузи

Яхшибоев иккимиз ёлғиз қолдик. Вақт пешинга оғиб борарди. Узоқда тоғлар қорайиб кўринади. — М. М. Дўст, Лолазор.

2. Кун ярмида ўқиладиган намоз.

Пешинни ўқимоқ.

— Ўзимиз ҳам тамадди қилиб олайлик, — деди Махсум пешин намозига ҳозирлик кўраётиб. — С. Анорбоев, Оқсой

Уч дўст, пешин қазоси ўтгунча, Иноқий мадрасасининг бир кунжагида бекиниб ўтирдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик

Хўжа Хизр ҳар куни пешин намозини Бухородаги Мағоки Аттори масжидида ўқир экан. — Газетадан

  • Охир (ёки кеч) пешин Куннинг ярмидан кўпи ўтган, кечки пайт. — Вақт охир пешин бўлиб қолган эди. Қорним очган — деди Шум бола. — Ғ. Ғулом, Шум бола
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 69 →

Таърифлар ичида

2 та
тарлон

тарлон Ола-чипор, чавкар; шу тусдаги от. Тарлон бия Бойчиборнинг энаси Чибарнинг товушин тўқайда билди. Алпомиш [Чоракор] Тарлонни миниб, учраган, кўринган ки

Эртаклар

59 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Айёр тулки
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда айёр тулкининг ўз биродарларини алдаётгани ва бунинг оқибатида барча тулкиларнинг қандай қилиб овчилар қўлига тушгани ҳикоя қилинади. Унда ма

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Балиқчи бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал балиқчи бола подшоҳнинг қийин топшириқларини бажариб, ўзининг донолиги ва омадини намойиш этади. Унинг сирлари очилгач, подшоҳнинг

Ҳаммасини кўриш · 59 →

Шева материаллари

95 та
ача
Қорақалпоғистон Республикаси · пешона
ача
Қорақалпоғистон Республикаси · пешона; уча
ача
Хоразм вилояти · пешона; уча
ақавачқан
Қорақалпоғистон Республикаси · шо'рлаб, ёрилиб кетган (ер); пес

1. шо'рлаб, ёрилиб кетган (ер); 2. мед. пес.

Ҳаммасини кўриш · 95 →