Қидирув

фл. 1. Ўрам, калава қилиш учун айлантирмоқ, ўрам, калава ҳосил қилмоқ.

Газетани ўрамоқ. Картонни ўрамоқ.

Овқатдан сўнг энам хира чироқ ёруғида, ўзларича қандайдир қадимий ашулани хиргойи қилиб, калава ўрардилар. — Саодат

2. Ип, сим ва шу кабиларни бирор нарса устидан айлантириб, ўрам ҳолига келтирмоқ.

Ипни чиллакка ўрамоқ. Арқонни белга ўрамоқ.

Ипакларни найчага ўрайдиган, калавалайдиган дастгоҳлар бир маромда ишламоқда. — Газетадан

Баъзан йигитлар белларига ёʻғон симни уч-тўрт қават қилиб ўраб келадилар. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Бошни беркитмоқ, бошга ёпмоқ, танғимоқ.

Дуррача ўрамоқ.

Хотин бошидаги жун рўмолини олди-да, бир-икки қоқиб, яна ўради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Айлантириб, айланиб, атрофини тўсмоқ.

Ҳовлини тахта девор билан ўрамоқ. Боғни панжара билан ўрамоқ.

Зирклар тўрт тарафни девордек ўраб турар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Атрофни осмонўпар тоғлар ўраб олган. — К. Яшин, Ҳамза

5. Атрофидан, устидан айлантириб банд қилмоқ, ичига олмоқ, беркитмоқ.

Бўйинга шарф ўрамоқ. Ярани бинт билан ўрамоқ.

6. Устидан бирор нарса билан маҳкамлаб боғламоқ, ичига олмоқ.

Нарсаларни қоғозга ўрамоқ.

Аҳён-аҳёнда тамаки ўраш учун ҳам қоғоз тополмай, диққинафас бўлади киши. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

7. Қопламоқ, қуршамоқ.

Кўкни ўраб олган қора булутлар ҳам тўс-тўсга бўлиниб, ой ҳам қора парда ичидан ярим юзини очиб, ер юзига мўралаб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

шамол энди бўронга айланиб, араваларни сариқ чанг ўрай бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

8. кўчма Ишғол қилмоқ, банд этмоқ, эгалламоқ; босмоқ.

Ҳозир унинг юрагини бошқа бир ҳақиқат тирнай бошлаган ва виждонини фақат шу масалагина ўраб олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Унинг юрагини қарама-қарши ҳислар, кечинмалар ўради. — Ойбек, Танланган асарлар

от 1. Икки нарса ёки нуқта ўртасидаги масофа.

Москва билан Тошкент ораси 3500 километр. Колоннада машиналар ораси.

Ора узоқ, қарийб бир километрча келар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Нарсалар ўртасидаги жой, бўшлиқ, майдон; очиқ ёки тешик жой.

Ғўза қаторлари орасини юмшатиш.

Сени унда, мени мунда яратди. Орамизда оқар дарё яратди. — Қўшиқлар

Супаларнинг ораларига, атрофига анвои гуллар экилган. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Булутлар орасидан ойнинг бир парча кумуши кўриниб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Нарсаларнинг бир-бирига туташган жойи, ўртаси.

Этаги эшик орасига қисилиб қолди.

Саман отлиқ, қамчисини буклаб, пиёзи чакмонининг ёқаси билан гардан орасига қистирди-да, отини қистаб, деворга яқинлашди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Нарсаларнинг ичи, ўртаси.

Беда ораси жуда иссиқ, гўё қуёшнинг бутун олови беда ичига яширингандай. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Қатор, саф; тўда, давра.

Орамизда ҳар хил одамлар бор. Орамиздан яқин дўстимиз кетди.

Буни ҳайданг орадан, жўралар! Яна ёлғонлар ила кўп Сизни сарсон қиладир. — Ҳамза

Қўшин Тошкентга етган баъдида бизлар ташқаридан ва сизлар ичкаридан бўлиб, Мусулмонқулни орадан кўтаргаймиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. Икки воқеа, ҳодиса ёки пайт ўртасида ўтган, ўтадиган вақт, фурсат

Меҳмонлар жўнаб, орадан сал вақт ўтмай Асрорқул келди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Орадан тўққиз йил ўтди. Булар тўрт бола кўришди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

7. Кишилар ўртасидаги ўзаро муносабат, алоқа.

Бу ҳақда энди бизнинг орамизда гап бўлмасин, ўртоқ Нурмонов. — С. Зуннунова, Олов

— Ҳалиги гаплар ёлғонми! Орада ҳеч нарса бўлган эмасми? — сўради юмшоқланиб она. — Ойбек, Танланган асарлар.

8. 3-шахс эгалик ва ўрин-пайт келишиги қўшимчалари билан кўмакчи вазифасида ишлатилади.

от 1. Ўралган ҳолга келтирилган, ўраб қўйилган.

Икки ўрам ип.

Ойша трактор орқасидаги бир ўрам арқонни олиб, унга улоқтирди. — С. Аҳмад, Икки ҳикоя

Бир ўрам қоғоз олди яна. Бу майда ҳарфлар билан қора сиёҳда кўчирилган ғазаллар. — С. Сиёев, Ёруғлик

Хива заргарлари зийнатлаган тилла буюмлар, той-той ипак ўрамлари император жанобларига пешкаш қилинади. — С. Сиёев, Аваз

2. Ўралган нарсанинг ҳар бир қавати.

Беморни каравотга ётқизишди. Икки ҳамшира бирин-сирин дока ўрамларини еча бошлади. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

3. Тахлаб бирор нарса билан ўралган, ўраб тугилган.

Дастурхонга бир ўрам қоғоз пул қўйди. — Н. Мақсудий, Юксалиш

Эртасига Аматжон Тўлғонойнинг қолган-қутган сепини, уч-тўрт кўрпа-ёстиқ, бир ўрам идиш-товоқ олиб келиб берди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

4. Бир ўрашга етарли, бир марта ўраса бўладиган.

Бир ўрам махорка.

5. Бирор нималар билан ўралган, оралиқда бўлган жой.

Икки қўшин бир-бири билан аралашиб, қилич солишарди Яраланган отлар ўрам ичида чўлоқланиб, кишнаб юрарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

6. эск. Ижтимоий, ҳудудий ва шу кабилар жиҳатдан алоҳида, мустақил бўлган жой, маҳалла, хўжалик ва шу кабилар

Ўрамларга тарқалдилар ул гуруҳ, Бўлиб мавжи дарё каби кўҳ-кўҳ. — С. Хондайлиқий

Айёр экан шу ўрамнинг қизлари, Яхши ёрим ёмон ёʻлга солибди. — Оқ олма, қизил олма

Аслида бу икки шикоятчининг арзи, раён у ёқда турсин, хўжалик ўрамидан ташқарига чиққулик эмасди. — Муштум

от 1. поет. Чиройли юз, бет, чеҳра; жамол.

Оразингни, эй маҳваш, боғ аро намоён қил. — Муқимий

Яшнамоқда оразинг гулзори доим навбаҳор, Суҳбатинг бўлса муяссар кимга, бўлгай бахтиёр. — Ҳабибий

2. Ўн икки мақом тизимидаги шуъба номи.

Орази. Наво, Орази Дугоҳ.

от 1. Бир неча марта айлантириб ўралган, ўраб боғланган.

Жонузоқ от Ўрама белбоғига қистириғлиқ турган ирғай дастали қамчисини ўйнай бошлади. — С. Анорбоев, Оқсой

2. сфт. с. т. Буралиб-буралиб кетган.

Олқор шохи ўрама, гапни сочдай бурама. — Қўшиқлар

3. от Ёйилган юпқа хамирни кесиб, ўзига хос шаклда ёғда қовуриб тайёрланган таом, пишириқ.

Бундай мўрт хамирдан печене, чакчак, ўрама каби таомлар тайёрланса, оғизда уқаланиб туради. — К. Махмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

4. айн. Ўрам 1.

Бу (ич) маҳсулотларнинг ҳар биридан ҳар хил яхна овқатлар пўстдумба ўрамаси каби қатор тансиқ таомлар пиширилади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

У майда-чуйдаларни қаламдон ичига солиб, уни қоғоз орасига қўйиб, ўраб, лос билан боғлади, мени хуржунсиз эшакка миндириб, ўрамани олдимга қўйиб, Соктарега жўнатди. — С. Айний, Эсдаликлар

от 1. Нарсалар ўртасидаги жой, масофа.

Тоғ оралиғи.

Студентлар ётоқхонаси. Кичикроқ хонада икки каравот, оралиқда тумбочка. — М. Бобоев, Гўзаллик истаб

Ҳалиги отлиқ яна кўринди. Оралиқ тобора қисқара борди. — С. Анорбоев, Оқсой.

2. Икки пайт, он, лаҳза ўртасидаги вақт.

Кичик вақт оралиғи.

3. тиб. Одам дум суягининг учи ва қуймич дўмбоқлари оралиғида ётган юмшоқ тўқималар йиғиндиси.