Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «NU» — результатов: 998: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

630
nur

ot 1. Yorugʻlik manbaidan taralgan va ingichka tola koʻrinishida tasavvur etiladigan ziyo, yogʻdu.

Quyosh nuri. Oy xira nur sochmoqda.

2. Musbat yoki manfiy zarralar, elektromagnit tebranishlar oqimi.

Rentgen nurlari. Katod nurlari.

3. Umuman, yorugʻlik, ziyo; yorugʻlik energiyasi.

Elektr nuri.

Baliq tirik suv bilan, Giyoh yashar nur bilan, Dengiz ravshan dur bilan, Inson erkin u bilan. — Q. Muhammadiy

4. Haqiqat, baxt-saodat, erkinlik, maʼrifat ramzi.

Bilim nuri.

Koʻcha jangi boshlangandi. Zulmat bilan nur toʻqnashgan, hayot-mamot urushi bormoqda. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

5. Nur (erkaklar ismi).

  • Nur kasalligi (yoki kasali) Radioaktiv nurlarning organizmga taʼsir etishidan yuzaga keladigan kasallik. Chernobil avariyasini bartaraf etishda ishtirok etgan koʻpchilik vatandoshlarimiz nur kasalligiga chalinmasliklari uchun profilaktika ishlari amalga oshirildi. — GazetadanNatijada yaponlarning bir qismi nur kasaliga mubtalo boʻlib qolgan. — H. Hasanov, Ekvatordan oʻtganda
  • Koʻz nuri Ardoqli, koʻz qorachigʻiday aziz kishi (asosan farzand haqida). U [ona] Gul-nor kabi sevikli qizini, koʻz nurini olovga otib, yana uning baxt va saodati toʻgʻrisida nasihat qilishi kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Koʻz nurini toʻkib Uzoq, vaqt koʻz uzmay, kuchini ayamay, qunt bilan. Koʻz nurini toʻkib ishlamoq.
  • Nuralo (yoki ustiga) nur Yana ham yaxshi, koʻngildagidan ham aʼlo. Ixtiyor oʻzingizda, qutlayman desangiz aytib koʻring, xoʻp desa — nur alo nur. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Nuri diyda
Полная статья →
nuqs

ot Nuqson, kamchilik.

[Maxdum:] kamina va ojizamizda bir qancha gunohlar, nuqslar, uzrlar bor, taq-sirlar! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

. Domla hikoyadagi suratlarni koʻrdi. Soʻngra oʻrta bir yeridan bir-ikki jumla oʻqib, tilidan nuqs topdi. — A. Qahhor, Sarob

  • Nuqsi urdi Taʼsiri urdi, taʼsiri oʻtdi. Sherbekka mehnat bilan oʻtgan kunlarning nuqsi urdi. Sezilarli ozdi. Oldin qon tomib turgan yuzlari qorayib pishdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Полная статья →
nutq

ot 1. Tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi; soʻz-lovchining til vositalaridan foydalanish jarayoni va shu jarayonning hosilasi.

Nutqi yomon. Bolaning nutqini oʻstirmoq.

Ochilning nutqi yaxshi edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. Amaldagi, soʻzlashuv jarayonidagi til.

Nutq madaniyati. Biz nutqimizda ayrim soʻzlarni oʻzaro biriktirib, gap tuzamiz.

3. Tilning aloqa-aralashuv maqsadi va sharoitiga qarab lisoniy vositalardan muvofigʻini tanlab ishlatish bilan farqlanuvchi turi, uslub.

Poetik nutq. Badiiy nutq. Ogʻzaki nutq.

4. Jamoat oldida aytiladigan, oʻqiladigan gap, vaʼz.

Otashin nutq. Hayajonli nutq. Notiqning nutqi. Nutq soʻzlamoq. Nutqqa tayyorlanmoq.

  • Nutq aʼzolari Odam organizmining nutq tovushlari hosil boʻlishida qatnashadigan turli qismlari (til, lab, tish, hiqildoq va boshqalar).
  • Nutq tovushlari Nutqni vujudga keltiruvchi, inson tomonidan talaffuz qilinadigan tovushlar.
Полная статья →

Показать все · 630 →

В определениях

8

Показать все · 8 →

Сказки

94
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Axmoq podshoning dono xotini
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻz xotinlaridan birini qoʻyib yuborishi va keyinchalik uning oldiga mehmonga borishi haqida hikoya qilinadi. Suhbat davomida xotin podsh

Показать все · 94 →

Диалектные материалы

262
Dupaya
Fargʻona viloyati · dupoya

Hunarmandchilik asbobi (qismlari: moʻhra, nula, tana, dum)

Noknusxa
Fargʻona viloyati · noknusxa
Shyttyk
Xorazm viloyati · chiroq

pilikdan qilinib mozor boshiga qo'yiladigan chiroq; tunukadan qilingan piltali qora chiroq

Показать все · 262 →

Внешние ресурсы

4
Common Voice: узбекский язык
Корпусы и научные ресурсы

Открытый набор данных узбекской речи; можно помочь, записывая свой голос или проверяя чужие записи.

Lex.uz
Нормативные документы

Официальная национальная база законодательства Узбекистана.