Қидирув

сфт. 1. Кенг; сербар.

Энли камар. Энли газлама.

Унинг энли қошлари чимирилди, кўзларига ташвиш, жиддият чўкди. — С. Анорбоев, Оқсой

Терак бўйи келадиган девор жуда энли эди — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Бармоқ кенглигидаги.

Пўлат икки энли келмайдиган тор пешонасини тириштирди. — Ғунча

Бўсағани тўрт энли тупроқ қоплаган. — С. Сиёев, Ёруғлик

сфт. мат. Ўнлаб ҳисоблашга асосланган.

Ўнли саноқ системаси.

сфт. Уни бор, ичига ун солинган.

Унли қоп.

сфт. 1. Дон солинган, ичида дони бор (идиш ҳақида).

Донли қоп.

2. Ғалла берадиган, дон етиштириш мумкин бўлган.

Донли ўсимликлар.

н width, a cloth measure

сфт. 1. Тириклик аломати бор, тирик.

Жонли тўқима (биол.).

Қиздан сўрабди: — Бу ерда нима қилиб ўтирибсан, бу ерда ўзингдан бошқа жонли жонивор борми? — Олтин бешик

2. Яшаб турган, барҳаёт, тирик.

Ўтмишнинг жонли шоҳиди.

Жонли гувоҳни ишга тикиб бўлмайди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Уруш заҳматини бошидан кечирган ҳар бир одам даҳшатли у йилларнинг жонли шоҳидидир. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. кўчма Эҳтиросли; қайноқ.

[Гулнор] Ёʻлчининг кучли, эркак нафасини, дудоқларида унинг бўсасининг жонли оловини бир лаҳза сезди. — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Тийрак, серҳаракат; шўх.

Тахтапуллик Собиржонни танир эдим мен Бокудан: Зап чавандоз, миқти, жонли, хосиятли улфат жуда. — М. Шайхзода.

Ҳақиқатда эса мингбоши хотинлари орасида энг жонли ва энг эслиги бўлган бу жувон — Султонхонга қарши очган курашининг натижасидан норози эди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

5. кўчма Руҳли, шўх, қизиқ; қизғин.

Бу узатиш мажлисини жонли, руҳли ўтказмоқ учун барча қизлар ўзларининг энг асл, энг нафис кийимларини кийиб ҳусн оламини яна бир қайта бежабдирлар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мелиқўзи билан бўлган жонли суҳбатда [унинг] бутун орзу-истакларини билиб олдим ва очерк ёздим. — Н. Сафаров, Оловли излар

6. кўчма Тетиклик, ғайрат, хушчақчақлик ифода этувчи; шўх, ўйноқи (кўз қараши, чеҳра ҳақида).

Ёʻлчининг чиройли кенг юзида жонли, теран маъноли кўзларида қандайдир илиқ, самимий табассум тошган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

7. кўчма Худди ҳақиқатдагидек, чин, ҳақиқий; ёрқин.

Жонли портрет,

Жилин билан Костилиннинг саргузашти уларнинг кўз олдиларида жонли воқеадай ўта берди. — П. Турсун, Ўқитувчи

[Сайрамов] Ҳар масалани жонли мисоллар билан баён қилди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

8. кўчма Ифодали, аниқ-равшан, тушунарли.

Атоқли халқ санъаткори [Юсуфжон қизиқ] ҳаётнинг энг чигал, мураккаб томонларини жонли тил билан содда қилиб тушунтира оларди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Эски адабиётни яхши ўқийди, айниқса Абомуслим достонларини ўқиганда, жуда ҳам жонли чиқаради. — А. Қодирий, Обид кетмон

9. кўчма Ҳаёт қайнаган, гавжум; жўшқин.

Кундузгига қараганда сарой жонли: кишиларнинг шақиллашиб сўзлашишлари, хохолаб кулишишлари саройни кўкка кўтаргудек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. кўчма Амалий, ишбилармонларча.

Раҳбарликни қоғозда эмас, жонли раҳбарлик қилиш шаклида олиб бориш керак. — Н. Сафаров, Оловли излар.