ot 1. Yangi turmushga chiqqan yoki chiqayotgan qiz.
Yangi kelinlarning uyi odatda bezatilgan boʻladi. — F. Musajonov, Himmat
Zargarov: Menga qarang, uka Kuyov bilan kelin mening oldimda, hozir boradi. Registratsiya qiling, boʻlak gap yoʻq — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
2. Oʻgʻilning xotini (qaynota yoki qaynonaga nisbatan).
[Fotima:] Mana shu Marasulni tuqqanimda, Shu oʻgʻlim katta boʻlsa, xotin olsa, kelinimning hech ishiga aralashmayman, deb niyat qilganman. Xudo niyatimga yetkazdi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
Qaynona-kelin bir daqiqa chamasi koʻrishib qoldilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Ukaning xotini (aka yoki opaga nisbatan).
Ziyodillaning oʻz oilasida shu vaqtgacha sodir boʻlgan koʻngilsiz hodisalarni ham, oʻz kelinining bebosh boʻlib ketganini ham hazm qila olmasligi turgan gap edi. — H. Gʻulom, Mashʼal
4. Oʻzidan yosh boʻlgan qarindosh yoki yaqin kishining xotini va shu xotinga murojaat.
[Ganga] Haydar ota aralashdi: — Kelin rost aytadilar. Menga qarang, kelin, oʻrtogʻingiz menga sizni olib kelishni juda tayinlagan. — A. Qahhor, Asror bobo
- Kelin koʻrmoq 2. Kelinli boʻlmoq, oʻgʻlini uylantirmoq. [Nuri] Har hayit uch kungina yasanib-tusanib kelin koʻrishga yurar edi. — Oybek, Qutlugʻ qon;Voy, ogʻzingizga yogʻ, oʻgʻlim! Kelin koʻradigan kunim ham bormikin! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Kelin qilmoq — Kelin qilgani bisotda hech narsa bormi? — Bisot deysiz, mening bisotim sizlar-da, oʻgʻlim! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Kelinni kelganda koʻr, sepini yoyganda koʻr Koʻrmasdan, bilmasdan oldindan hukm chiqarma, degan maʼnoda ishlatiladigan maqol. Kelinni kelganda koʻr, sepini yoyganda koʻr, deyishadi. Olib kelmaguningizcha, ishonmayman. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Qizim, senga aytaman, kelinim, sen eshit Biror gap-soʻzni toʻgʻridan-toʻgʻri egasiga emas, balki unga eshittirgan holda, oʻzgaga aytishni bildiruvchi maqol. Uning nazarida, bu gaplar unga qarata, qizim, senga aytaman, kelinim, sen eshit tarzida aytilayotgandek edi. — T. Alimov, Sovgʻa