Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ИРАК» бўйича 114 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

43 та
тирак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Нарсани бирор ҳолатда суяб, кўтариб, тутиб туриш учун қўйиладиган таянчиқ; тиргак, тирговуч, тирагич.

Деворга тирак қўймоқ.

Тирак қўйиб маҳкамлангандан кейин, унгур ёқдаги учидан ерга шовун ташланади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Қўллаб-қувватлайдиган, ёрдам берадиган куч; ишончли ҳимоячи, таянчиқ.

У — оиламизнинг тираги.

Қанчалик қийин бўлмасин, Низомжон қишлоқда қолишга, кексайиб қолган дадасига тирак бўлишга аҳд қилиб қўйди. — С. Аҳмад, Уфқ

Мирҳайдарнинг бахтига, катта ўғли Мирсаид йигитча бўлиб, отаси ёнига кирди: Тирак бўлди — лой ийлаб, чарх тепди — Мирмуҳсин, Тунги чақмоқлар

Тўлиқ мақола →
зирак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Қулоққа тақиладиган безак; исирға.

Тилла зирак.

Икки қулоғига офтобни узиб олиб қўйгандек ялтироқ зирак таққан бир қиз кирди. — С. Аҳмад, Лаъли Бадахшон

Сабоҳатнинг панжаларида қўша-қўша узук, қулоғида зирак, билагида тилла билагузукка ўрнатилган соат. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Тўлиқ мақола →
биракай

сфт. 1. Биттагина бўлса ҳам жуда яхши, зўр; кўпнинг ўрнини босадиган; арзирли.

Ҳа, отахон, қирқи кетиб, бири қолган, лекин биракай қолган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Бир ёʻла; бирданига, бараварига.

Эрта-индин саф-саф темир туёқлар Далаларга биракай ҳаммаси чиқур. — Миртемир, Асарлар

Ҳар ёққа таралсин танбурим товуши, Биракай тўхта,1син кўзларнинг ёши. — Миртемир, Асарлар

Тўлиқ мақола →
зиғирак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Эфир мойи олиш учун экиладиган кўп йиллик ўт.

Яра-чақа бўлганларга кампирнинг отқулоқ, зиғирак каби ўтлардан дори тайёрлаб бериши-чи? — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Заргарликда: исирғага ўрнатиладиган, олтин ёки кумушдан майда юмалоқ доначалар шаклида ишланган безак тури.

Тўлиқ мақола →
ғалвирак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Тажриба учун ўзи турган хонада тувакда ёнғоқ ўстирди.

Ўстирганда ҳам, кўчатдан эмас, худди ғалвирак ёнғоқнинг ўзгинасидан ундирди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Ғалвиракнинг ўзи хунук, лекин мағзи соз бўлур, Пистанинг ҳам қаттиғидан очиқ оғзи соз бўлур. — Шукрулло

Тўлиқ мақола →
ғилдирак
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Арава, машина ёки бирор механизмнинг юриши, ҳаракат қилиши учун хизмат қиладиган, ўққа ўрнатилган, айланадиган, доира шаклли қисми.

Арава ғилдираги. Автомобил ғилдираги.

Сал алахсисанг, универсалнинг тишли ғилдираги тагида қолиб кетасан. — М. Мансуров, Ёмби

Мана, кичик телескопга ўхшаш асбобнинг ғилдираклари ҳаракатга келди. — М. Маҳмудов, Мангу куй излаб

2. Ғилдиракка ўхшаш, айлана шаклли.

Тип-тиниқ ғилдирак ойначаси бор, Ойнакка тўғри тик туйнукчаси бор. — Қ. Муҳаммадий

  • Тарих (ёки тараққиёт) ғилдираги Тарихий тараққиёт жараёни. Гитлерчилар қонуний тараққиёт ғилдирагини орқага айлантириб юбормоқчи бўлган эдилар. — ГазетаданТарих ғилдираги айланар изда, Халқлар курашади келажак учун. — Р. Бобожон.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 43 →

Таърифлар ичида

3 та

Эртаклар

12 та
Илоншоҳ ва Тошбақаполвон
Халқ оғзаки ижоди

Зулмкор Илоншоҳ ва унинг айёр вазири Қашқапашшанинг макр-ҳийлалари, ҳамда Тошбақаполвон бошчилигидаги халқнинг озодлик учун кураши ҳақида ҳикоя қилин

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Моҳистара
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Олтмиш оғиз ёлғон гап
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир подшоҳ қизини олтмиш оғиз ёлғон гапира оладиган одамга беришини э'лон қилади. Кал исмли йигит бу шартни бажариб, подшоҳнинг иккинчи с

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Ҳаммасини кўриш · 12 →

Шева материаллари

56 та
адағарба
Қорақалпоғистон Республикаси · етаклама арава

Ёш болаларни юришга ўргатиш учун қилинган уч ғилдиракли ёғоч аравача

балғақ
Қорақалпоғистон Республикаси · даста, соп, тутқич; ҳалқа (зирак); банд (поя)
бäстäк
Қорақалпоғистон Республикаси · ғилдирак гупчагининг тешиги
бäстäк
Хоразм вилояти · гупчак тешиги

ғилдирак гупчагининг тешиги

Ҳаммасини кўриш · 56 →