Қидирув

от дин. Эрдан ажраган ёки эри ўлган хотинга ҳомиладорлиги аниқлангунча шариат бўйича эрга тегиш ман қилинган тўрт ой-у ўн кунгача бўлган муддат.

Менинг бу хатимни, албатта, шариат пешволари шаръий ҳисоблаб, иддангиз битиши билан, сизга бошқа эр қилишга ихтиёр берсалар керак. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Эрга тегиш нияти бўлса, мазкур идда муддати (тўрт ой-у ўн кун) ўтгандан кейин зийнатланиши мумкин. — Газетадан

от 1. Ноўрин ёки ноҳақ талаб, даъво.

Демак, ер оз, аҳоли кўп деган иддао билан ҳаётий зарур масаладан қоча олмаймиз. — Газетадан

2. Ўзи учун муносиб бўлмаган, ортиқча даъво.

Унинг иддаоси баланд-ку!

Jiddah

от кам қўлл. Кескинлик, тезлик, шиддат ёки ғазаб билан иш тутиш.

Нафрат ва ҳиддат билан тўлиқ бу дадил овоз ҳаммани ҳайрон қилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

сфт. 1. Пухта ўйлаб, чуқур мулоҳазаларга суяниб иш кўрадиган; мулоҳазали.

Жиддий йигит. Жиддий олим.

Анвар ёш бўлса ҳам, жиддий, кичкина мияси муҳокамага қобил эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Муҳим аҳамиятга эга бўлган, муҳим.

Оқсоқол қарамади ҳам, индамади ҳам. Гўё жиддий бир нарсани ўйлаётгандек, кўзларини сузиб, чой ҳўплади. — П. Турсун, Ўқитувчи

-Романлар бизда ёʻқ, — дона-дона гапирди Мустафо Содиқ, — жиддий ва ижтимоий аҳамияти зўр бўлган қиссалар ҳам ёʻқ. — Ойбек, Нур қидириб

Ишёқмасларга қарши кураш ички ишлар органлари олдида турган жиддий вазифалардандир. — Газетадан

3. Ўй-фикрга чўмган, ўйчан, салобатли, сипо, вазмин (киши қиёфаси, ташқи кўриниши ҳақида).

Вагонда ҳамма жиддий, камсухан. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

-Ҳозир ҳосил ўчун курашнинг авжи вақти,— деди Ўктам жиддий тус билан. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Саидийнинг жилмайиб толмаган башараси бирдан жиддий тус олди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Чин, рост, беҳазил; тайинли.

Жиддий ваъда.

Лекин Муборакнинг гапларини жиддийга ёʻймади. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Бундай аччиқ пичингга жавоб қайтариш ёʻлини тополмаган Ҳасан бориб унинг рўпарасида ўтириб: — Кел бўлмаса, жиддий сўзлашайлик,— деди. — С. Айний, Қуллар

Шербек кулди: Сиз ўргатинг. Ёʻқ, Нигора, мен жиддий гапиряпман. — С. Анорбоев, Оқсой

5. Ёмон оқибатларга олиб бориши мумкин бўлган; ёмон, хавфли.

Жиддий касаллик.

Хуррамовнинг елка яраси жиддий эди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Пилла қуртининг кушандаси кўп, ҳушёр турилмаса, қурт-қумурсқалар, қушлар, товуқлар жиддий зарар етказиб қўйиши мумкин. — Газетадан

6. Ўйланганидан мураккаб, кескин, оғир.

Сен, оғайни, тушунмайсан, булар орасидаги гап анча жиддий. — С. Кароматов, Олтин қум

7. Астойдил, жон-жаҳд билан, ростакамига.

Хат-савод чиқаришга жиддий берилдим. — Н. Сафаров, Оловли излар

Вакилларингиз санъат байрамига жиддий тайёргарлик билан келдилар. — Газетадан

Ҳамидуллаевнинг ўзи ҳам шоликорлик билан энди жиддий шуғулланяпти. — Ўзбекистон қўриқлари

8. Етарли асосга эга бўлган, асосли; муҳим.

Ҳақиқатан ҳам унинг шеър ёзишига жиддий сабаб бор эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Рахим Болтаев нима учун жиддий талаблар қўйилишини изоҳлаб берди. — Ўзбекистон қўриқлари

9. Алоҳида, масъулият билан.

Ёш талантларни танлаш ва уларни тарбиялаш ишига жиддий эътибор бермоғимиз керак. — Н. Сафаров, Оловли излар

от 1. Ҳаракатдаги нарсаларнинг, ҳодисаларнинг интенсив кучи, юқори куч ва суръат.

Шамол шиддати. Ёмғир шиддати пасайди. Шиддат билан ҳужум бошламоқ.

Терим шиддати зўрайгандан зўрайиб бормоқда. — Газетадан

Наби-жон қиз товушининг шиддатидан таажжубланиб унинг кўзларига қаради. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Шерназарбойнинг шиддати зўрайиб, қалъани баттарроқ тўпга туттирди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Томларда, дарахтларда қор анча қалинлашган. Яна шиддат билан ёғишда давом этади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Зўр ғайрат, шижоат.

Кун ўтди, кун кетидан кун келди, лекин тоғ қазувчилар шиддати заррача ҳам бўшашмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Чу! — деб шиддат беради Ғиркўк тулпор отига. Ҳай аттанг, деб мард Ҳасан Шарт уради сонига. — Равшан