Qidiruv

ot Qoʻy yoki echki terisidan tayyorlanadigan, uzun qoʻnjli, poshnasiz, tagcharmi yumshoq, kavush yoki kalish bilan kiyiladigan milliy oyoq kiyimi.

Amirkon mahsi. Zaifona mahsi. Mahsisini yechmoq.

Darrov kavush, mahsisini, choponini kiyib, onasini uygʻotdi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

sft. 1. Ish-yumushi, qiladigan ishi yoʻq; bekor(chi).

Ishlining ishi bitar, ishsizning kuni oʻtar. — Maqol

Yoʻq, yoʻq, bobojon, ishsiz qolsam, ichim tars yorilgudek boʻlaveradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Ish, xizmat bilan taʼminlanmagan.

Qahraton qish. Nima koʻp — ishsiz koʻp. Ish topish qiyin. Mardikorlik, dala ishlari yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shaharlar, qishloqlar bir-biridan afzal emas, hamma och, hamma ishsiz. — Oybek, Nur qidirib

sft. 1. Ruhi past, jonli tus olmagan, shavq-zavqsiz.

Ruhsiz toʻy. Ruhsiz hayot.

Majlis ochilmagan, ochilsa ham ruhsizroq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Usta Sirojiddin Navoni, darhaqiqat, ruhsiz, yomon chaldi. — Mirmuhsin, Sozanda

Abdurahmon bir necha oylar nihoyatda ruhsiz, kayfsiz va darsiga ham hafsalasiz davom etib yurdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Boʻsh, lanj, kayfiyatsiz.

Oʻzining ruhsiz tovushi bilan Oysha buvi ham gapga aralashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tongda ruhsiz koʻz ochaman, Qovurilar tanda jon. Onajonim, bunday qilma, Bunday qilma, onajon. — A. Oripov, Yillar armoni

ot 1. Oʻqish, bilim olish.

[Abdishukur] Tahsilini chala qoldirib, madrasadan chiqdi. Tahsil uchun Istambul yoki Misrga joʻnash orzusi mablagʻ yoʻqligidan amalga oshmadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ammo madrasalarda dunyoviy ilmlardan tahsil bermasak, xarob boʻlgʻaymiz. — S. Siyoyev, Avaz

2. Oʻqish mavsumi, dars-mashgʻulotlar davri.

Tahsil boshlanishi bilan har bir toʻda mullavachchalar patnis yasab domlalarning oldiga olib kirar edilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

3. Bilim, maʼlumot.

Siz ibtidoiy va oʻrta tahsilni tamom qilgansiz. — A. Qahhor, Sarob

Shuncha tahsil va tarbiya berganlaringiz uchun rahmat. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Lekin Madrasa tahsili ularni qoniqtirmasdi. Shuning uchun ular “Taraqqiyot”, Xurshid hamda Vaqt singari gazeta va jurnallarni yarim tunda mutolaa qilishga kirishar edilar. — K. Yashin, Hamza

ot 1. Mamnuniyat bilan, maʼqullab berilgan yuqori baho; maqtov, tasanno.

Koʻpchilikning tahsini va rahmatiga sazovor boʻlib, yaxshi odam degan nomga munosib boʻlish oson emas. — Shukrullo, Yaxshi xulq — yaxshi husn

Gʻulom-jon, qozining koʻz qarashida allaqanday iliqlik, hatto tahsin sezdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. und. s. kam qoʻll. Balli, ofarin.

— Tahsin-tahsin! — deydi Xatib domla [mulla Obidga] hasadli taajjub bilan, — toza ham pulni qirdik, deng Tahsin-tahsin! — A. Qodiriy, Obid ketmon

sft. 1. Boshi, kallasi yoʻq.

Mansur baxshiga nikohlab berilgan Zuhra begim yolgʻiz oʻgʻlining tobutda boshsiz yotgan tanasini koʻrganda dod soldi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Kamolon darvozasi bilan Samarqand darvozasigacha boʻlgan qoʻrgʻon ostlari boshsiz va ishtondan boshqasi toʻnalgan inson gavdalari bilan toʻlibdir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. koʻchma Aqli, miyasi yoʻq, aqlsiz, ahmoq.

Oʻqituvchilarga mahkam bir kuch deb qarab boʻlmaydir, ular orasida ishga yaramaganlari, boshsizlari juda koʻbdir. — Gazetadan