Қидирув

от 1. Етишиш, эришишга бўлган кучли интилиш, истак, майл.

Мол-дунё тўплашга бўлган ҳирс.

Мерос олиш ҳирси билан ота-онангнинг ўлимини асло истамагин. — Қобуснома

2. салб. Жинсий ҳиссиёт, шундай ҳиссиётли майл.

кўзлари сузук, лағча чўққа айланган қалби бетўхтов урар, шу чўғ туфайли аланга олаётган ҳирсни босишга қурби етмасди ҳатто. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

ўзига қайноқ ҳирс билан ёпишишини ҳам доимо истарди. — Мирмуҳсин, Умид

сфт. 1. Ҳирс қўйган; берилган.

Мол-дунё орттиришга ҳирсли одам.

2. (қ. Жинсий ҳиссиётли, шундай ҳиссиёт акс этувчи ҳирс 2).

Ортиқнинг ҳирсли кўзлари буни ҳам авради. Ўзига қараб кўз уриштирмаса тура олмайдиган қилиб қўйди. — Шуҳрат, Сайланма

тақл. с. Шиша, муз ва шу кабиларнинг синишидан, қуруқ ўтиннинг ёнишидан чиқадиган кучсиз товушларни билдиради.

Лампа шиша чирс этиб синди.

Тухум тошга тушиб, чирс этиб ёрилди. — Ёшлик

Қадам босган сари оёғи остидаги муз чирс этиб ёриларди. — Газетадан

с. такр. Чирс

Кимдир чирс-чирс синдириб, бурган ҳидини анқитиб, чўп узатди. — М. Мансуров, Ёмби

Пилиги сўхта чироқ чирс-чирс қилди. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

shırtıldap turǵan, shırt etip jarılayın dep turǵan (qawın-ǵarbız)

фл. 1. Чирс-чирс овоз чиқармоқ.

Каттакон тўнкадан чирсиллаб олов сачраяпти. — Ў.Ҳошимов, Икки эшик ораси

Магнитофоннинг лентаси тугаб, чирсиллаб айлана бошлади. — Ёшлик

2. кўчма Жаҳли чиқиб кетмоқ; асабийлашмоқ.

Энди Ҳалима чирсиллаб кетди: — Ҳа, сенга ҳазил қилиб ҳам бўлмайдими! — Ў. Усмонов, Қисмат

3. кўчма Долзарблик касб этмоқ; кескин тус олмоқ, кескинлашмоқ.

Пахта масаласи — ҳамма вақт чирсиллаб турган масала. — Мирмуҳсин, Умид

Замон чирсиллаб турибди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

4. кўчма Синиб кетай демоқ.

Меҳмонхона. Зиёфат столи ноз-неъматлардан чирсиллаб турипти. — Муштум

5. кўчма Кучаймоқ, зўраймоқ (совуқ ҳақида).

Ҳамма ёқ кўкиш қор билан қопланган, совуқ чирсилларди. — М. Осим, Элчилар