Поиск

bogʻl. 1. Teng qiymatli gap boʻlaklari yoki sodda gaplarni, shuningdek, toʻliqsiz gap qismlarini bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Bitibdur besh ravot ham uchta hammom. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy

Oʻzi choʻloq-ku, lekin shamolday tez uchadi, ham oʻzi dilkash yigit. Ishni puxta qiladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzi odamlar bilan gaplashib oʻtirganday koʻrinsa ham, fikri-yodi bloknotda ekani koʻrinib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Quyosh yashiringan boʻlsa ham, kunduzning yorugʻligi hali tamom soʻnmagan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. yukl. Taʼkid, kuchaytirish bildiradi.

Kun ham kech boʻlib qoldi. Shu ham ish boʻldimi? Bu botinka oyogʻimga sira ham sigʻmaydi. U opasiga hech ham oʻxshamaydi.

U tuflisini ham yechmay, namatga oyoq qoʻydi. — Gazetadan

Nihoyat, ular ham charchadi shekilli, vagonga sukunat choʻkdi. — Gazetadan

ot din. Xudo, paygʻambar va xalifalar, shohlar shaʼniga aytiladigan maqtov, sheʼr, madhiya.

Musulmon oʻlkalarida asarni hamd, munojot kabi xudo, paygʻambar va xalifalarga bagʻishlangan anʼanaviy muqaddima bilan boshlash odat edi. — OʻTA

ot 1. katta (H —) astr. Oʻn ikki burjning biri: Hut va Savr burjlari orasida joylashgan (

Bahor kirdi. Dehqon hisobi bilan hut chiqib, hamal kirdi. — Gazetadan

2. Shamsiya yil hisobida yilning birinchi oyi: 22 martdan 21 aprelgacha boʻlgan vaqtni oʻz ichiga oladi.

Hamal kirdi — amal kirdi. — Maqol

Sheriklari bilan hamal oyining boshlarida — martning oxirida turkman sahrosiga joʻnadi. — S. Ayniy, Esdaliklar

bogʻl. Gapda teng qiymatli ikki gap boʻlagini yoki ikki sodda gapni bir-biriga bogʻlaydi.

Men farzandlarim hamda shogirdlarimdan haqiqiy inson boʻlishni talab qilib keldim. — Gazetadan

ot 1. Kimsa yoki narsa ustiga tashlanish.

U bir hamla bilan Sultonning yoqasidan ushlab, oʻziga tortdi. — O. Yoqubov, Larza

Tajang boʻlsa, qoplon hamlasi bilan Pismiq giriboniga chang soldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. Jang, kurash va shu kabilarda kuch bilan olgʻa tashlanish; hujum.

Razvedka maʼlumotiga qaraganda, bu tepalikni bir hamla bilan Koʻlga olish mumkin emas edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Bizning hokimlarimiz bir-biri bilan inoq boʻlmagani, birlasha olmagani sababli, katta kuchga ega boʻlgan istilochining hamlasiga dosh bera olmadik. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. ayn. Hujum.

Uning dasturxondan hamon koʻz uzmay, jim oʻtirganini koʻrib, ochiq hamlaga oʻtdi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

olm. Shaxs, narsa, uning belgisi, soni va boshqalar xususiyatlarini jamlab yoki ajratib koʻrsatadi, shu tarzda belgilaydi.

Bu gap hammaga ayon. Hamma jim boʻldi. Hamma yoqda bahor. Hamma narsa tayyor. Hamma yetib keldi. Hammadan yosh.

Sevinch, qoʻrquv, baxillik — hammasi aralash-quralash boʻlib, Jonfigʻonning boshi gʻovlab ketdi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor.