ot Belga bir necha marta aylantirib oʻraladigan uzun belbogʻ.
Поиск
По запросу «FOT» — результатов: 188: с: Узбекский
Фильтр
Тип словаря
С языка
Словарные статьи
116
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 1 словарях
ot ayn. Fotografiya.
Yangi eksponatlar tokchasining oxirgi burchagida esa bir foto jilvalanib turardi. — Mushtum
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 4 словарях
ot 1. Biror shahar, davlat, mamlakatni urishib qoʻlga kiritgan, zabt etgan; gʻolib; jahongir
...oʻjar Sirdaryo qariyb butun jahonni zabt etgan, tarixlarda jahon fotihi deb nom olgan Iskandarga ham boʻysunmadi. — Gazetadan
Yoʻllarda yotardi koʻp begunohlar, Fotihlar izlari, beson qabrlar. — M. Shayxzoda.
2. Fotih (erkaklar ismi).
ot Elektromagnit nurlanishning kvanti, eng kichik zarrasi.
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 3 словарях
ot 1. din. 1 Qurʼonning birinchi, boshlangʻich surasi, boshlanishi.
2. Kimsaga ezgulik tilab aytiladigan duo, olqish.
Chollar Qudratga tani-joni sogʻlik, ishiga baraka tilab, fotihaga qoʻl koʻtardilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Rahim domla fotihaga qoʻl ochib, yoshlarni duo qildi. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. Biror ish-harakatni bajarishga kirishayotgan kishiga omad, baxt tilagan xolda beriladigan ruxsat, ijozat.
Fotiha bermoq. Fotiha olmoq.
Men rozi, kuyov qilamiz, fotiha bering. — U. Ismoilov, Saylanma
Orif sardor xalqdan fotiha olib, otini yugurtirib, toʻdaga ketdi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
4. etn. Qiz bilan yigit turmush qurishga rozi boʻlgandan keyin, buni qarindosh-urugʻ, mahalla ahliga maʼlum qilish maqsadida nikohsan oldin oʻtkaziladigan marosim; unashtirish.
Fotiha goʻyo yarim nikoh, u ikki tomonning kelajak hayotiga taqdir muhrini bosadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Musulmon boʻlsalaring, qizimga tegmanglar! Birovning omonati! Birovga fotiha boʻlgan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
5. etn. Oʻlik chiqqan xonadonda oʻlimning dastlabki uch kuni hamda hayit kunlari marhumning xotirasi uchun oʻtkaziladigan marosim; taʼziya.
Fotihaga kirib chiqmoq.
Oʻligim kafansiz qolmasa, duoyi fotihaga kelganlarning oldiga bitta-ikkita qattiq-quttiq non qoʻysangiz boʻlgani. — A. Qahhor, Sarob
Shu payt uch kishi fotihaga kirdi. — S. Siyoyev, Avaz
6. koʻchma Tabriklash, muborakbod qilish, yaxshi tilaklar bildirish.
[Maxdum:] Sen qizlaringni ozod qoʻy, Nigor, dasturxon tayyorlab, choy qaynat! Fotihaga odamlar kelsa kerak. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Fotiha oʻqimoq 1. Qurʼonning qisqa suralaridan birini oʻqib, marhumning ruhiga xudodan mehr-u shafqat, ezgulik tilamoq. Mirzakarimboy qoʻllari bilan soqolini yengilgina siypab, marhumga fotiha oʻqigan boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlarKampir tepasini burgan bosgan qabr oldida toʻxtab, hassasiga suyanib, yerga oʻtirdi-da, nimalarnidir pichirlab, fotiha oʻqidi. — I. Rahim, IxlosOshdan soʻng usta Olim shunday fotiha oʻqidi: — Dushmanlaringizning yoʻq boʻlganlari chin boʻlsin, sevganingiz bilan endi masʼud yashang! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Fotiha qilmoq Qalandar poygakka chordana qurdi. Ichida nimanidir pichirladi, fotiha qildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Yuziga fotiha tortmoq Fotiha oʻqib boʻlingach, ikki qoʻlning kafti bilan yuzni yuqoridan pastga tomon yengilgina silamoq. Nasiba kresloga oʻtirib, yuziga fotiha tortdi. — A. Qahhor, AsarlarBotir ham bobosiga qoʻshilib, yuziga fotiha tortdi. — A. Dilmurodov, Osmonning bir parchasi
- Oq fotiha Biror ishni bajarishga kirishish uchun rozi boʻlib, mamnunlik bilan beriladigan ruxsat, ijozat. Ota, sizdan oq fotiha tilayman, Shirvon elda Zulxumorga boraman. — Ravshan[ Tangriqul hoji:] Menga oq fotiha bering, safar otini egarlab, yoʻlga chiqay — M. Osim, Ibn Sino qissasi
- Fotiha soʻramoq Boshqalardan oldinroq turib ketish uchun yigʻilish ahlidan yoki yoshi kattaroq kishidan ruxsat soʻramoq. Abdurahmon sardor qaytmoqchi boʻlib, xalifadan fotiha soʻradi. — S. Ayniy, Qullar
- Fotiha toʻyi Qiz bilan yigitning unashtirilganligi munosabati bilan oʻtkaziladigan kichik toʻy; unashtirish toʻyi. Keling katta toʻydan ilgari fotiha toʻyini oʻtkazib olaylik. Hamza, Kim oʻgʻri?Ichkarida bir oqsoch kampir, tashqarida bir karquloq otboqar qolgan, boshqa hech kim yoʻq, hamma fotiha toʻyiga ketgan. — K. Yashin, Hamza
- ok fotixa син. parting words, parting wishes.
Синонимы: хайрбод
В определениях
1(син. зарурият, зарурлик, эхтиёж, хожат) necessity; битим (келишув, шартномага) (тугилган) зарурат need for a treaty; заруратга сезилган эхтиёж long-felt need; мудофаа ко
Сказки
52
Устное народное творчество
Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.
Устное народное творчество
Kambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini
Устное народное творчество
Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ
Устное народное творчество
Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.
Устное народное творчество
Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat
Устное народное творчество
Doro podsho tuhmat tufayli homilador xotinini haydab yuboradi. Ayol oʻgʻil tugʻib, uni Iskandarbek deb ataydi va taqdirga tashlab ketadi. Iskandarbek turli qiyi
Диалектные материалы
19
Xorazm viloyati · fotiha
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sovrin; mukofot
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · be (inkor, iltifotsizlik, tanbeh bildiruvchi undov soʻz)
Samarqand viloyati · koʻk kiymoq
kishi vafot etgach unga yaqin qarindosh ayolning yil marosimi nishonlangunga qadar koʻk libosda yurishi
Qashqadaryo viloyati · fotihasi buzilgan qiz
Xorazm viloyati · fotiha