Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«DOʻST» boʻyicha 648 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

74 ta
doʻst
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Qarashlari, dili, ish faoliyati yaqin boʻlgan, inoqlik, ahillik bilan bogʻlangan ikki yoki undan ortiq kishining har biri; oʻrtoq. dushman.

Qadrdon doʻst. Chin doʻst. Qiyomatli doʻst. Vafodor doʻst. Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor. — Maqol

Doʻst safarda bilinadi, Ogʻa-ini — kulfatda. — Maqol

Doʻst qidir, doʻst top jahonda, Doʻst yuz ming boʻlsa, oz. — E. Vohidov, Muhabbat

2. Yaqin, tanish, oshno.

Mana bu doʻstim bilan men daryodan oʻtolmay qoldik. Shu yaqindagi qishloqqa non soʻrab bordik. — I. Raxim, Chin muhabbat

Oʻrta Osiyo xalqlari: oʻzbek, tojik, turkman, qirgʻiz, qoraqalpoq va qozoqlar bir-biri bilan inoq va doʻst boʻlib yashaganlar. — Gazetadan

3. Murojaat qilish shakli.

Xoʻsh, taqsir, nega xomushsiz? — E, aziz doʻstim, sal qiynalibroq qoldim. — N. Safarov, Hayot maktabi

4. Diniy tasavvufda: Alloho, ey xudo.

Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi: Hey doʻst, shaydullo, banomi ollo, sadaqa raddi balo, baqavli rasuli xudo. A. — Qahhor, Bemor

  • Doʻstingdan top Doʻsti, yaqin kishisi biror yomonlik qilganda aytiladigan ibora. Doʻsti sodiq Vafodor, sadoqatli doʻst. Dunyoda doʻsti sodiqni topish qiyin ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Jon (yoki jonajon) doʻst Jonini xam ayamaydigan, samimiy, begʻaraz doʻst. Poylab-poylab, xoʻb tomosha qilsang-chi, Toʻy-tomosha qulluq boʻlsin, jon doʻstim. — Yusuf va AhmadAvval aytganimdek, akademik Habib Muhamedovich Abdullayev bilan [Abdulla Qahhor] jon doʻst edilar. — K. Qahhorova, Chorak asr hamnafas
  • Ish (yoki mehnat) doʻsti Birga ishlab, mehnat jarayonida orttirilgan doʻst. Ish doʻsting —jon doʻsting. — MaqolKoʻrib qoʻy, deb soʻzni boshlayman, mehnat doʻstim — asal yorimga. — Gʻayratiy
  • Mol doʻsti Oldi-berdi munosabatlarida orttirilgan doʻst, biror narsadan ilinji boʻlgani uchungina oshno boʻlgan, yuzaki doʻst. Jon doʻsting jonidan kechsa ham, mol doʻsting molidan kechmaydi. — Maqol
  • Piriga ham doʻst boʻlmaydi Hech kimsaga doʻst boʻlmaydigan yomon odam haqida. Erining yuz-xotirini qilmaydigan xotin piriga ham doʻst boʻlmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Doʻst tortmoq, 1. Doʻst! deb xudoga yolvormoq. U oʻz odatining aksicha doʻst tortdi-da, yuqoriga qaradi. — S. Anorboyev, Oq-soy“Rohat ”ni eshitib, Tantiboyvachcha ezib yubordingiz, jonidan! deb qichqirdi va bangilar kabi bir doʻst!tortdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
doston
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Nazm bilan yozilgan ulkan hikoya, qissa; poema.

Navoiyning Layli va Majnun dostoni.

Doston ustida jiddiy ishlay boshladim. — Shukrullo, Saylanma

Maktab darsliklarida uning Koʻkan batrak dostonini alohida dars qilib oʻqitishgan edi. S. — Ahmad, Ufq

Bir oʻlkaki, dunyoda biroq Bitilmagan dostondir bori. — A. Oripov, Yurtim shamoli

2. Xalq qahramonlari haqida nazm va nasrda aytilgan epik asar.

Oʻzbek xalq dostonlari. Fozil Yoʻldoshning Atomish

dostoni.

3. Kechmish voqealar; sarguzasht; dard-u hasrat.

Qoʻsh surnaylar uzoqlarning dostonini mungli-mungli chalib oʻtdilar. — Gʻ. Gʻulom, Soyalar

E, aka qoʻying, dostonimni ochmang — Hamza

Bugun zang kemirgan tigʻlar shuʼlasi, Asrlar dostoni bordir ularda. — A. Sher, Qadimgi kuy

4. Ogʻizdan ogʻizga oʻtib yurgan maʼlum, mashhur sarguzasht hikoyalar, gap-soʻzlar, taʼrif-tavsiflar.

El gʻamini bilgan elda doston. — Maqol

Kelinning suluvligi Margʻilonda maʼlum ekanmi? — Malum ekan, tillarda doston ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toshkent tinchlik, doʻstlik, ham-korlik shahri sifatida tillarda doston. — Saodat

5. Ovoz, xonish; sayrash.

Chaka-lakning allaqaysi burchagidan bulbulning dostoni — nagʻmayi hazori eshitildi. A. — Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy

6. Doston (erkaklar ismi).

  • Doston boʻlmoq El orasida gapirilmoq, kuylanmoq; ogʻizga tushmoq. Foziljon toʻyining taʼrifi baʼzi bir xil xotinlarga necha kungacha doston boʻldi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarBashirjonning navbatdagi antiqa ishlari xalq ichida doston boʻlgan edi. — N. Aminov, QahqahaShaharga doston boʻlgan toʻy ham tugadi. — S. Ahmad, Saylanma
Toʻliq maqola →
doʻstlik
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Doʻst maqomida boʻlishlik; yaqinlik, oshnolik; ahillik; mehribonlik.

Doʻstlik sinovda chiniqar. — Maqol

Xalq doʻstligi — yurt boyligi. — Maqol

Nafs, shaxsiyatparastlik gʻolib kelgan joyda vijdon ham, doʻstlik ham tamom. — Shukrullo, Saylanma

Xalqimizning kuch-qudrati chin doʻstlikni qadrlash bilan belgilanadi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
doʻstona
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

rvsh. Doʻst kabi, doʻstlarcha, doʻstlardek, doʻstlik bilan.

Doʻstona muomala. Doʻstona salom. Doʻstona suhbat.

Sherbekning yelkasiga qoʻlini doʻstona tashladi-da, oʻtir, degandek ishora qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Toʻliq maqola →
doʻst-yor

ot Doʻst(lar) va yor(lar), hamdamlar).

Doʻst-yorlar ahli boʻlsa, choʻlda oltin undirar. — Mushtum

Doʻst-yorlar yigʻilib, chagʻir ichib, musiqa va raqslar bilan tong ottiradilar. — Oybek, Navoiy

Toʻliq maqola →
dostonchi
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Doston aytuvchi, baxshi.

Oʻzbek xalq dostonchilari.

Oʻzi juda farosatli, dono, dostonchi chol. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

2. Doston (poema)lar ham yozgan adib.

Eʼtibor Oxunova shoira, ocherkist, publitsist, hikoyanavis, dostonchi — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 74 →

Taʼriflar ichida

450 ta
gap

gap Soʻzlar orqali bayon etilgan fikr; soʻz, nutq. — Siz tushunmay yotibsiz! — dedi Kumush va eshikdan oyoq tovushini sezib, gapni shu yerda toʻxtatdi. A. Qodiriy, Oʻtgan

gap

gap Soʻzlar orqali bayon etilgan fikr; soʻz, nutq. — Siz tushunmay yotibsiz! — dedi Kumush va eshikdan oyoq tovushini sezib, gapni shu yerda toʻxtatdi. A. Qodiriy, Oʻtgan

qutlugʻlamoq

qutlug‘la kam qoʻll. Muborakbod qilmoq; tabriklamoq. Dasta-dasta soʻlmas gullar bilan Qutlugʻlayman ozod elimni. Mirtemir. Doʻst-u qardoshingni qutlugʻlab borsang, Davlat

xesh-aqrabo

xesh-aqrabo kt. Qarindosh-urugʻlar, urugʻ-aymoqlar, qavm-qarindoshlar; yaqin kishilar. Bir hafta oʻtgach, xesh-aqrabo-yu tanish-bilishlar beshik toʻyiga chorlandi. Yoshli

toʻkib-sochib

to‘kib-sochib koʻchma kam qoʻm. Moʻl-koʻl qilib, toʻkin-sochin. [Olaxoʻja] Toʻydan ilgari tayinladi: — Doʻst-dushman — hammasini aytinglar, toʻkib-sochib yediringlar! Ola

takallufsiz

takallufsiz Tortinmasdan, takalluf kutmasdan; betakalluf. Maqsad: mundan keyin ham menga kechagi Anvar kabi takallufsiz muomalada boʻlishlaringiz va hurmatlar bilan meni

Hammasini koʻrish · 450 →

Ertaklar

110 ta
Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiq nima dedi?
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertak ikki doʻstning oʻrmonda ayiqqa duch kelishi va ulardan birining oʻz doʻstini qiyin vaziyatda tashlab ketishi haqida. Ertak doʻstlik va sadoqatning q

Hammasini koʻrish · 110 →

Sheva materiallari

14 ta
dostiq
Qashqadaryo viloyati · doʻstlik
hapti-harpi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ulfatlar

ulfatlar, doʻstlar

mo:sa
Xorazm viloyati · doʻst
odogʻ
Qashqadaryo viloyati · qalin doʻst

Hammasini koʻrish · 14 →