Qidiruv

ot Qabul qiluvchi va uzatuvchi qurilma.

ot 1. Oʻrganish boʻlib qolgan harakat, qiliq.

Yaxshi odat. Yomon odat. Sening odating menga maʼlum. Bu otning tishlaydigan odati bor. Odat qilmoq.

Tarki odat — amri mahol. — Maqol

Hasanalining ortiqcha berilib oʻylagan kezda soqolini qayirib tishlaydigan bir odati boʻlib, hozir ham soqolini yamlash bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Har qanday yerga soʻramay-netmay kirib boraverish oqsoqolga odat edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Ota-bobodan qolib kelayotgan va kishilarga singib ketgan yoki yangidan singib borayotgan rasm-rusum, udum, tartib.

Eski odat.

Yilni oʻn ikki hayvon nomi bilan atash odati va 12 yillik davr bilan vaqt hisoblash anʼanasiga Qadimgi Xitoyda asos solingan. — Fan va turmush

Ertalab, odat boʻyicha, Nuri toʻr roʻmol yopinib, beshikdagi boladan to keksalarga qadar — hammaga salom qilar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hatto shunday bir odat borki, kimdir vafot qilsa, uning tobutini koʻtarish oldidan, albatta, koʻpchilik oʻrtasida, marhumning olgan-bergani bormi, deb soʻraladi. — Shukrullo, Saylanma

ot kam qoʻll. Keskinlik, tezlik, shiddat yoki gʻazab bilan ish tutish.

Nafrat va hiddat bilan toʻliq bu dadil ovoz hammani hayron qildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

ot 1. din. Qulluq qilish, sigʻinish, topinish va uning amali; namoz.

Butun koʻhna tarix davomida diniy tarbiya deyilganda, asosan ibodat tushunilgan. — Gazetadan

moʻmin-musulmonlarning roʻza tutishdan maqsadini Ollohning bandalari uz ummatlarini sabr-qanoatga, mehr-oqibatga undaydigan ibodat deb taʼriflaydilar. — Gazetadan

Butxona qoʻngʻirogʻi kechki ibodatga chaqirib, ogʻir va uzun darangladi — A. Qahhor, Tomoshabogʻ

2. Ibodat (xotin-qizlar ismi).

ot 1. Biror shaxsning vakolatini, muayyan faoliyat yoki narsaga huquqini tasdiqlovchi rasmiy hujjat.

Deputatlik mandati. Qoʻlga mandat bermoq.

2. Mandat komissiyasi Syezd, qurultoy, kongress, konferensiya, sessiya va shu kabilarda ishtirokchilarning vakolatini tekshiruvchi hayʼat.

ot 1. Vaqtning aniq, biror ish, narsa uchun belgilangan boʻlagi.

Oʻqish muddati. Xizmat muddati. Bir yillik muddat.

Xayriyatki, shundan sal oldin imtihonlarni muddatidan oldin topshirib tugatgan edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Shu yigirma besh kunlik bir muddatning ichida u butunlay odamgarchilikdan chiqa yozdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Umuman, vaqtning boʻlagi, qismi (uning qancha vaqt ekanligi maʼlum soʻzlar bilan ifodalanadi).

dunyo qoyil qoladigan madrasani tez muddatda qurib bitirishni niyat qilibdi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Katta maydonga qisqa muddatda oʻgʻit solib ulgurishimizga qoʻlbola mashina-seyalka asqatdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bir yil muddatida u Toshkentga ikkinchi marta keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mehmonlar yana bir necha muddat teplitsani aylanishdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

3. Biror narsaning bajarilish yoki boʻlish payti.

Rejani muddatidan oldin bajarmoq.

U Zamiraning sessiyani muddatidan oldin va aʼlo yakunlaganini bilardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Tomoshani muddatidan oldin qoʻysam — qutulmasam, kech qoʻysam — qutulmasam — Mushtum