Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ДАН-ку» бўйича 57 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

31 та
данғ
  • данғ қотмоқ 1. Қўрқув ёки ҳайратдан эс-ҳушини ёʻқотиб қотиб қолмоқ. Жуман билан Сангин иш кийимида, юз берган воқеани ҳали ҳам англаб етмагандай, данғ қотиб турар эдилар. — А. Мухтор, Туғилиш;Бола гоҳ у ишга, гоҳ бу ишга югурар, кечалари ҳолдан тойиб, ҳориб, данғ қотиб ухлар эди. — М. Исмоилий, Фарғона т
Тўлиқ мақола →
данак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Баъзи этли мевалар (ўрик, шафтоли ва шу кабилар) ичидаги қаттиқ пўчоқ ва мағиздан иборат уруғ.

Ўрик данаги. Шафтоли данаги.

Табиат ўзи уста деҳқон. Меъёри билан данак ташлаган, меъёри билан уруғ сочган. — С. Анорбоев, Ёʻлда ёʻлдош бўлганлар

Қаршида ўриклар аллақачон данак қотириб қолган, бу ёқларда бўлса, энди гуллаяпти. — С. Аҳмад, Жимжитлик

2. Бола, фарзанд.

Данаги ширин, данагидан мағизи ширин. — Қанотли сўзлар

  • Ширин данак Данакнинг ажратиб олинган, сиртига шакар суртилган мағзи ёки қовурилган данак. Умид Ҳафизани эскимо ва ширин данак билан сийлади. — Мирмуҳсин, Умид
  • Бошида (ёки миясида) данак чақмоқ кам. қўлл. айн. бошида ёнғоқ чақмоқ Бизга қуллуқ қилган камбағал бошимизда данак чақсинми?. — Пўлат, Танланган асарлар— О, Мастон, — деди Турғуной, —эрим миямда данак чақса ҳам, уйда ўтирганим бир давлат эди. — А. Қаҳҳор, АсарларБошда икки букилиб, кейин миямда данак чақадиганидан шу тузук. — И. Раҳим, Ихлос
  • Данагини чақмоқ кам. қўлл. айн. мағзини чақмоқ Абдуқодир улуғ халқ бошлаган азим ҳаракат ва кураш ҳақида чуқур ихлос ва ҳаяжон билан гапириб, воқеаларнинг данагини ўз билганича чақишга тиришар эди. — Ойбек, Нур қидириб
Тўлиқ мақола →
дандон
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Тиш.

Иш юришмаса, атала дандон синдирар. — Мақол

Ғам чекма, нон бўлиб, емоққа дандон бўлмаса, Чин мусибат будир: дандон бўлиб, нон бўлмаса. — Газетадан

2. Фил тиши, фил суягидан ясалган.

Дандон (сопли) пичоқ.

Туяларга олтин кўзалар, дандон сопли пўлат пичоқлар, олтин суви билан гул солинган эгарлар, Ҳиндистон доривор-зираворлари ортилган эди. — М. Осим, Элчилар

Саидқул пичоқни қинидан чиқарди. Дандон сопли ўткир тиғ эди. — М. М. Дўст, Лолазор

3. Шимиладиган, қаттиқ конфет тури (қоғозга ўралмаган ёки ўралган бўлади).

қизалоқлар югуриб келишарди. Шакархон пистали ҳалво, дандон сочарди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

Тўлиқ мақола →
дангал
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Раъй-андиша, юз-хотир қилмасдан, рўйирост, очиқ.

Дангал гап. Дангал айтмоқ.

Зумрад пайтдан фойдаланиб, дангал гап бошлади. — С. Сиёев, Отлиқаёл

Нуқсонларини дангал айт, хатоларини юзига сол, кўзи очилсин. — Уйғун, Навбаҳор

Ота вазиятдан чиқишнинг ёʻлини қидира-қидира, дангалига кўчиб қўя қолди. — Э. Аъзамов, Жавоб

2. Тортинмасдан, бемалол; қўрқмасдан, шиддат билан.

Аҳмад хона эшигини тақиллатди-да, дангал ичкарига кирди. — Ф. Мусажонов, Химмат

Бу дейман, ёʻли шунақамас-ку, хўжайин, дангал кириб келавермайсизми? — А. Муҳиддин, Нуқсонбой

Шайх Назарбой нақибга ўқрайиб қараб қўйди-ю, дангал чўккалади. — С. Сиёев, Аваз

3. Ростмана, чин кўнгилдан; самимий.

Халил ака аскиячиларга ўхшаб очиқ ва дангал куларди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Бу ҳазилдан фақат Рисолат кулди. Дангал ва чиройли кулар эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 31 →

Эртаклар

26 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Девбачча
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг ўғли ботир йигитга айланиб, турли саргузаштларни бошидан кечиради. У аждарни енгиб, подшоҳ қизига уйланади ва ўзига ўхшаган укас

Ҳаммасини кўриш · 26 →