Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Бўз» бўйича 244 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

92 та
боз
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Яна, тағин; бунинг устига.

Оз сўзлаган боз сўзлар, Боз сўзлаган соз сўзлар. — Мақол

[Гули:] Ёʻқ асло! Бўлмасин қурбон Алишер, Қўйинг, эл булбули боз сайрасин оз! — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

Касал ўғил, хотин, боз худо берган уч набира. Ҳаммаси шу чолга қарам. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Боз устига Бунинг устига, устига устак. Боз устига қурувчилар дарёни тўсишга киришдилар. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқБоз устига уфқ ҳам оч бинафша тусда эди. — СаодатОтаси қариди, боз устига касалманд. — С. Сиёев, Аваз
Тўлиқ мақола →
бўза
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Оқшоқ, тариқ, арпа ва шу кабилар донлардан тайёрланадиган, кайф берадиган ичимлик.

Бўза солмоқ. Бўза ичмоқ.

[Отам] Бўза ва мусаллас сингари нарсаларни сира оғизларига олмас эдилар. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Бўза, айрон, қимиз-қумронлар идишларда дастурхонга тортилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →
бозор
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Аҳоли савдо-сотиқ қиладиган махсус жой, майдон.

Отанг — бозор, онанг — бозор. — Мақол

Ақл бозорда сотилмас. — Мақол

Юрт бой бўлса, унинг бозори ҳам тўкин бўлади. — У. Норматов, Талант тарбияси

Бир айланиб келай, деб Қува бозорига чиқдим. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Шундай жойда савдо-сотиқ қилинадиган кун.

Ойда-йилда бир бозор, униям ёмғир бузар. — Мақол

Бугун бозор бўлгани учун Ёдгор кеч уйғонди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Қўяверинг, бугун бозор-ку, бирпас дам олсинлар. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Ғала-ғовур, чуғур-чуғур, шовқин-сурон, шўхлик ҳолати.

Болали уй — бозор, боласиз уй — мозор. — Мақол

Бугун дала шийпонида бозор бўлди. Ҳамма сиздан дарғазаб, раисликдан туширмоқчилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Мунира туғруқхонадан чиққан куни уй бозор бўлиб кетди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Тонг ёришиб, гужумларда қушлар бозори бошланган эди. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Сотувчилар билан харидорлар ўртасидаги товар айирбошлаш муносабатлари.

Жаҳон бозори. Ташқи бозор. Ички бозор. Бозор ислоҳотлари. Бозор хўжалиги.

Бозор иштирокчилари товар ва хизматларни пул воситасида айирбошлаш юзасидан муносабатларга киришадилар. — Ўзме

Дунё бозорида териларимизнинг нархи тушмаса дейман. — С. Аҳмад, Юлдуз

5. Тақдир, қисмат.

Изинда жўраси кўрмакка зордир, Маъшуқлик деганинг қизиқ бозордир. — Қўшиқлар

Қурилганда ишқ савдонинг бозори, Ўйнаб-кулиб шу кун турса дилдори. — Эрали ва Шерали

6. Бирор ҳаракат ёки фаолиятнинг ҳаддан ошиши, авжига чиқиши, қизиши.

Ўлим бозори (уруш).

Гап бозори.

Феруза билан Норқўзининг тўйи овоза бўлгандан бери Меҳнат — роҳат қизларининг гап бозори қизиди. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан

Хуросон мамлакатида ўлимнинг бозори қизиб, хароб бўлган бинолар устида бойқушлар сайрашга киришди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

Ажалнинг бозори шундай қизиди, Қизил қонга тулпор отлар тўзиди. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

Базми жамшидларда, кўнглим тиламаган давраларда, сафсата бозорларида кунларим тамаки тутунидай кўкка учди. — Х. Султонов, Онамнинг юрти

7. Бозор, Бозорхон (эркаклар ва аёллар исми).

  • Бозор қилмоқ 1. Бозордан у-бу нарсалар олмоқ, харид қилмоқ, харж қилмоқ. Сиддиқа бозор қилгани кетди. — С. Зуннунова, КўзларНусратбек икки кун эрталаб ўзи билан тўрва олиб кетиб, ишдан кейин бозор қилиб келди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Бозор(и) касод Талаб бўлмаган, ўтмай қолган нарса, мол ҳақида. — Аммо, — давом этди Гуландом, — бозор касодлигиданми ё иши яхши унмаганлигиданми, дадам тўқувчиликдан ёлчимади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Бозор куни Бозор куни, одам қалин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Бозор кўтармайди 1. Бу нархга бозорда ҳеч ким олмайди; ишхоналарда, айниқса кўпчилик билан муомала қилинадиган жойларда дағаллик ва майнавозчиликларни бозор кўтармайди. Т. — Алимов. Илжайинг, асакангиз кетмайди
  • Бозор нон(и) Сотиш учун тайёрланадиган махсус нон нави. Ҳаял ўтмай, бир чойнакда кўк чой, сири кўчган патнисда тўртта бозор нони кўтариб келди Қудрат. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Бозор қайтди Бозор вақти тамом бўлиб, бозорчилар қайтадиган вақт.
  • Бозорга солмоқ 1. Молни сотиш учун бозорга олиб кирмоқ, харидга қўймоқ. Гаждумбек бозорга борса, Ҳамза бир қулни бозорга солиб турибди. — ГўрўғлиЭрта барча халойиқлар келади, Кули, чўрисини бозор солади. — НуралиБозор қизигандан кейин, отни миниб, у ёқ-бу ёққа чопиб, қамчилаб, сакратиб ўйнатиб, бозорга сола берди. — ҲасанхонЎз ишини битириш учун туйғуларини бозорга солишдан тоймайди. — С. Кароматов, Олтин қум
  • Бозори чаққон 1. Харидори кўп бўлган, тез ўтадиган мол, нарса ҳақида. — Марғилонда газмол билан поябзалнинг бозори чаққон, — деди Ҳомид. — А. Қодирий, Ўтган кунларТуркистонда ўрик бозори чаққон экан, сотиб келай, деб баҳона қилдим. — С. Сиёев, ЁруғликИмомликнинг бозори чаққон бўлиб кетганидан бизга ўхшаш ўртача аҳли илмларга шафқат кўзи билан боқувчи бўлмай қолган эди. — Ғайратий, ДовдирашТабибнинг бозори чаққон ҳовлисида камдан-кам бўлар экан. — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Бозори ўтмади 1. Бозорда ўтмай, сотилмай қолди;
  • Бозор(ини) олмоқ ёки бозор қилмоқ Бозорга бориб, савдо-сотиқ ишларини битириб келмоқ. Бозорингни ўзинг қил, тегирмонингни ўзинг торт! — МақолКеч билан бозорни олиб, сомон сотиб қайтган туячининг туясига иккита-иккита мингашиб, чопон бозорга қараб ёʻл солдик. — Ғ. Ғулом, Шум бола
  • Борига бозор
  • Ўзини бозорга солмоқ Агар севгининг нималигини билсангиз, юзингиздаги пардани йиртиб ташлаб, ўзингизни бозорга солиб ўтирмас эдингиз, Жўрахон! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаЛоф уриб, ўзини бозор соларми? Лоф билан қўлидан бир гап келарми? — Алпомиш
  • Бозор иқтисодиёти Товар-пул муносабатларига асосланган, турли мулкчиликка ҳамда иқтисодий эркинликка таянган ва рақобат асосида тартибга солиб туриладиган демократик иқтисодиёт.
  • Бозор мувозанати Бозордаги талаб ва таклифнинг миқдоран ва таркиб жиҳатидан бир-бирига мувофиқ келиши.
Тўлиқ мақола →
бўзчи
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Бўз тўқувчи косиб.

Бўзчи билганин тўқир, мулла билганин ўқир. — Мақол

Бўзчи белбоғга ёлчимас. Мақол.

Сафар бўзчи кўзида ёши билан Анварни табрик қилди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ғалаён кўтарганлар олдида қилич яланғочлаб Ҳорун бўзчи борарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

  • Бўзчининг мокисидай югурмоқ (ёки қатнамоқ) Тўхтовсиз бориб-келиб турмоқ, кўп қатнамоқ; сарсон бўлмоқ. Онажон биринчи ва иккинчи қаватнинг ноқулай зиналаридан бўзчининг мокисидай югурди. — Мирмуҳсин, Илдизлар ва япроқларЙигитни қалтироқ босди, кўзлари бўзчининг мокисидай югура бошлади. — Ҳ. Шамс, Душман
Тўлиқ мақола →
бўзлик

от Бўз ер.

Умумий мажлисда Ҳақ ёʻл деб ном берилган колхоз худди шу куни Қамишкапанинг шарқидаги бўзликка ва лалмикор адирга қўш чиқарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 92 →

Таърифлар ичида

115 та
кўкаламзор

кўкаламзор Ўсиб, кўкариб турган ўт-ўсимлик, дарахтлар билан қопланган жой. Булоқ атрофидаги кўкаламзор эса жазирама иссиқларда ҳам сўлмайди, қишин-ёзин ўлмайди.

ғарб

ғарб Дунёнинг тўрт томонидан бири; шарққа қарама-қарши томон, қуёш ботадиган томон; кунботар. Ғарбдан эсган шамол. Офтоб ғарбга ёнбошлаганда, икки ёʻловчи д

алак

алак Пахта ипдан қўл дўконда тўқилган мато; силлиқ бўз. Алак тўн. Чит бирла бир ерда алак Бозори тангу тор экан. Муқимий

дуда

дуда Оқ бўзнинг сийрак тўқилган тури. Дуда пашшахона. Бизда ҳам газламаларнинг турларига исм бор: бўз, дуда, қалами ва ҳоказолар. А. Қаҳҳор, Сароб

гуландом

гуландом Қадди-қомати келишган, нозик бадан (гўзал аёл ҳақида). Бўз боламан, ҳолим ёʻқдир, Ёри гуландомим ёʻқдир. Тоҳир ва Зуҳра Гуландом (хотин-қизлар исми).

кирка

кирка айн. Метин 1. Дарё ёқасида уймалашиб, лом ва киркалар билан тош кўчираётган одамларнинг кийимларини [шамол] юлқийди. Ш. Ғуломов, Бўз ерга баҳор элтганл

Ҳаммасини кўриш · 115 →

Эртаклар

17 та
Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Ботмон дахсар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда хотини томонидан ёғ олиб келишга жўнатилган лақма одамнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда турли одамлар билан учрашиб, уларнинг масла

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Чу-чу мекунам
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда кичик бир чумчуқнинг адолат излаб, золим подшоҳга қарши кураши тасвирланади. У ўзининг топқирлиги ва қатъияти билан подшоҳни мағлуб этади,

Чумчуқ
Халқ оғзаки ижоди

Чумчуқ топиб олган ғўзани қайта ишлаш учун бир неча кишига мурожаат қилади. У ўзига чопон тикиб олгач, подшоҳ билан қизиқ воқеа содир бўлади.

Ҳаммасини кўриш · 17 →

Шева материаллари

20 та
Бўзалам
Самарқанд вилояти · Чимзор, ўтлоқ

Чимзор, ўтлоқ.

Бўзлоқ
Самарқанд вилояти · ўтлоқ

Ўтлоқ.

Бўзқир
Самарқанд вилояти · ўсимлиги кам қир

Ўсимлиги кам қир.

ақий-
Қашқадарё вилояти · олаймоқ, бўзармоқ

олаймоқ, бўзармоқ

без
Хоразм вилояти · мато, бўз

Ҳаммасини кўриш · 20 →