Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Araf» boʻyicha 109 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

59 ta
arafa
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Ramazon yoki Qurbon hayitidan oldingi kun.

Arafadan uch kun oldin.

Qurbon hayiti arafasida qishloqi murid Tillaboy yana bir qoʻy keltirib tashladi. Eshon qoʻy soʻyib, qurbonlik qildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Bayram yoki biror tantanali kundan oldingi kun (kunlar).

Yangi yil arafasi. Tuy arafasi.

— Bugun bayram arafasi, — dedi Turgenev, jangchilarga oʻychan tikilib. — I. Rahim, Chin muhabbat

  • Yolgʻon arafa Hayitdan oldingi ikkinchi kun, indinga hayit degan kun.
  • Chin arafa Hayitdan oldingi kun, ertaga hayit degan kun.
Toʻliq maqola →
taraf
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Tomon 1-4.

U taraf. Bu taraf. Har taraf.

Oʻrdaning tashqarigi qismining uch tarafi (janub, sharq, gʻarb) binosiz, faqat qoʻrgʻon devorlarining zinalari edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kunduzi qum tarafdan iliq, nafasni qaytaradigan shamol esadi. — S. Ahmad, Ufq

Har ikki taraf, kim oʻzar oʻynagandek, otash maqtovlar bilan bir-birini oʻqqa tutdi. — F. Musajonov, Himmat

Shuning uchun boshqa oʻyinlarni qoʻya turib, majlisning eng qiziq tarafi boʻlib sanalgan lapar aytishga koʻchdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

har ikki taraf oʻrtasidagi vaziyat tobora keskinlashib borardi. — K. Yashin, Hamza

Aytmadi, soʻrasam, gapni boshqa tarafga chalgʻitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kurashuvga, bellashuvga, bahslashuvga xohish bildiruvchi shaxs, talabgor.

Biror shaharga kelganida, unga [Qulmat qoraga] taraf chiqmay qolsa bormi, bunday shaharning yigitlari yigit hisoblanmasdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ishboshi: — Qani, taraf bormi? — deb, polvonlarni maydonga chaqirganda, nima boʻldi-yu, tavakkal qilib, oʻrnimdan turib ketdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Dushman, gʻanim.

Qashshoqlarga boylar koʻp taraf boʻldi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

Men oʻlmasam, taraf bosmas izingni. — Yusuf va Ahmad

4. Tomonidan, jihatidan.

Oʻz yonlaridan sarf qilish uchun aqchalari yoʻq, hukumat tarafidan beriladigan ovqatning salmogʻi yoʻq edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

  • Tarafini olmoq Tarafdor sifatida harakat qilmoq, biror tomonni himoya qilmoq, qoʻllab-quvvatlamoq; u yoki bu tarafga boʻlishmoq. Janjal chiqqan vaqtlarida podsho kambagʻallarning emas, boylarning tarafini olar ekan. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Taraf yoʻq Bas keladigan, bellasha oladigan, tenglashadigan kishi yoʻq. Uning [Valijonning] odamoxunligi, koʻngilchanligiga taraf yoʻq. — H. Nazir, OlmosGapdan gap chiqarishga senga taraf yoʻgʻ-a, xotin — A. Muhiddin, Hadya
Toʻliq maqola →
sharaf
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Faxrlanishga arziydigan narsa, yuksak qoniqish hissi; baxt, faxr, iftixor.

Shodlik bilan tugʻilib, sharaf-u obroʻ bilan oʻtmoq — inson uchun baxt. — Mirmuhsin, Meʼmor

Katta bilim dargohining talabasi boʻlishdek sharafga muyassar boʻldim. — Gazetadan

Turkiston musulmonlarining huquqlarini mudofaa eta biladigan toʻrt-besh arbobi siyosat yetishsa, biz uchun sharaf emasmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror ijobiy xislat, xizmat yoki talant tufayli xalq orasida taratilgan dong; shuhrat, shon.

Paxtakor qahramonlarga shon va sharaflar boʻlsin!

Yuksak oq oltin xirmoni bunyod etish uchun kurash — sharaf, obroʻ uchun kurashdir. — Gazetadan

Abdurahmonning otasi ulamo naslidan, ammo bu sharaf nima sabab bilandir uning otasiga nasib boʻlmagan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Sharaf (erkaklar ismi).

  • Sharaf bilan Yuksak iftixor bilan, shon-sharafga arzirli tarzda. Xoʻjaligimiz dehqonlari oʻz zimmalariga olgan davlat topshirigʻini sharaf bilan ado etdilar. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
  • Sharafiga yoki sharafi uchun Biror kimsa yoki narsaning hurmati, eʼtibori hisobga olinib, shunga bagʻishlab, atab. Oʻshdagi qarorgohda bu oqshom sizlarning sharafingizga tantanali ziyofat berilur. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarBu yodgorlik Markaziy Fargʻonani oʻzlashtirganlar sharafiga Bektosh Rahimov tashabbusi bilan oʻrnatilgan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Toʻliq maqola →
betaraf
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. Hech qaysi tomonga, guruhga yon bosmaydigan, qoʻshilmaydigan; xolis.

Betaraf mamlakatlar.

Uch kishi betaraf qoldi. — Sharq yulduzi

  • Betaraf zona Hech kimga qarashli boʻlmagan hudud.
Toʻliq maqola →
marafon

ot 1. Marathon — miloddan avvalgi 490-yilda yunon-fors urushi boʻlib oʻtgan va Afinadan 40 km uzoqlikda boʻlgan joy (qishloq) nomi; shu jangdagi gʻalabadan xabar berish uchun jangchi-chopar Marafon qishlogʻidan Afinagacha toʻxtamay yugurib borgan

2. Zamonaviy yengil atletikada 42 km 195 ga teng uzundan-uzoq yugurish masofasi (Marafon qishlogʻidan yugurib kelgan matonatli jangchi sharafiga shunday nomlangan).

3. Sport, estrada va boshqalar maqsadlarda uyushtiriladigan, uzoq davom etadigan, koʻp bosqichli chora-tadbirlar (reportajlar, radio-eshittirish va telekoʻrsatuvlar orqali yoritiladi).

Navroʻz xayriya marafoni.

  • Marafon yugurishi yoki marafoncha yugurish
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 59 →

Taʼriflar ichida

1 ta

Ertaklar

37 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Botir echki
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Hammasini koʻrish · 37 →

Sheva materiallari

12 ta
ari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · nari; u tarafga

nari; u tarafga

aŋri
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · nari; u tarafga

nari; u tarafga

bet
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tomon, taraf; varaq; yuz, aft-bashara
bet
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bet

tomon, taraf

bet
Qashqadaryo viloyati · bet

tomon, taraf

Hammasini koʻrish · 12 →