Қидирув

от 1. дин. Рамазон ёки Қурбон ҳайитидан олдинги кун.

Арафадан уч кун олдин.

Қурбон ҳайити арафасида қишлоқи мурид Тиллабой яна бир қўй келтириб ташлади. Эшон қўй сўйиб, қурбонлик қилди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Байрам ёки бирор тантанали кундан олдинги кун (кунлар).

Янги йил арафаси. Туй арафаси.

— Бугун байрам арафаси, — деди Тургенев, жангчиларга ўйчан тикилиб. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

н troubles and cares connected with holiday's eve

от 1. айн. Томон 1-4.

У тараф. Бу тараф. Ҳар тараф.

Ўрданинг ташқариги қисмининг уч тарафи (жануб, шарқ, ғарб) биносиз, фақат қўрғон деворларининг зиналари эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кундузи қум тарафдан илиқ, нафасни қайтарадиган шамол эсади. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар икки тараф, ким ўзар ўйнагандек, оташ мақтовлар билан бир-бирини ўққа тутди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Шунинг учун бошқа ўйинларни қўя туриб, мажлиснинг энг қизиқ тарафи бўлиб саналган лапар айтишга кўчдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

ҳар икки тараф ўртасидаги вазият тобора кескинлашиб борарди. — К. Яшин, Ҳамза

Айтмади, сўрасам, гапни бошқа тарафга чалғитди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Курашувга, беллашувга, баҳслашувга хоҳиш билдирувчи шахс, талабгор.

Бирор шаҳарга келганида, унга [Қулмат қорага] тараф чиқмай қолса борми, бундай шаҳарнинг йигитлари йигит ҳисобланмасди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Ишбоши: — Қани, тараф борми? — деб, полвонларни майдонга чақирганда, нима бўлди-ю, таваккал қилиб, ўрнимдан туриб кетдим. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. фолк. Душман, ғаним.

Қашшоқларга бойлар кўп тараф бўлди. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

Мен ўлмасам, тараф босмас изингни. — Юсуф ва Аҳмад

4. кўм. взф. (3-шахс эгалик ва чиқиш келишиги шаклида). Томонидан, жиҳатидан.

Ўз ёнларидан сарф қилиш учун ақчалари ёʻқ, ҳукумат тарафидан бериладиган овқатнинг салмоғи ёʻқ эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

от 1. Фахрланишга арзийдиган нарса, юксак қониқиш ҳисси; бахт, фахр, ифтихор.

Шодлик билан туғилиб, шараф-у обрў билан ўтмоқ — инсон учун бахт. — Мирмуҳсин, Меъмор

Катта билим даргоҳининг талабаси бўлишдек шарафга муяссар бўлдим. — Газетадан

Туркистон мусулмонларининг ҳуқуқларини мудофаа эта биладиган тўрт-беш арбоби сиёсат етишса, биз учун шараф эмасми? — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бирор ижобий хислат, хизмат ёки талант туфайли халқ орасида таратилган донг; шуҳрат, шон.

Пахтакор қаҳрамонларга шон ва шарафлар бўлсин!

Юксак оқ олтин хирмони бунёд этиш учун кураш — шараф, обрў учун курашдир. — Газетадан

Абдураҳмоннинг отаси уламо наслидан, аммо бу шараф нима сабаб биландир унинг отасига насиб бўлмаган. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

3. Шараф (эркаклар исми).

сфт. Ҳеч қайси томонга, гуруҳга ён босмайдиган, қўшилмайдиган; холис.

Бетараф мамлакатлар.

Уч киши бетараф қолди. — Шарқ юлдузи

от 1. юн. Маратҳон — милоддан аввалги 490-йилда юнон-форс уруши бўлиб ўтган ва Афинадан 40 км узоқликда бўлган жой (қишлоқ) номи; шу жангдаги ғалабадан хабар бериш учун жангчи-чопар Марафон қишлоғидан Афинагача тўхтамай югуриб борган

2. спрт. Замонавий енгил атлетикада 42 км 195 га тенг узундан-узоқ югуриш масофаси (Марафон қишлоғидан югуриб келган матонатли жангчи шарафига шундай номланган).

3. Спорт, эстрада ва бошқалар мақсадларда уюштириладиган, узоқ давом этадиган, кўп босқичли чора-тадбирлар (репортажлар, радио-эшиттириш ва телекўрсатувлар орқали ёритилади).

Наврўз хайрия марафони.