Поиск

bogʻl. Teng huquqli gap boʻlaklari va gaplarni bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Shahar va qishloq. Qor va yomgʻir. Kecha va kunduz.

Uy kichkina, lekin yorugʻ va toza edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bahri xiyla oldinda Risolat bilan birga borar va otning qadam tashlashi maqomiga ashula aytar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

Koʻngil xazinasining qulfi tildir va ul xazinaning kaliti soʻzdir. — Alisher Navoiy

und. s. Birovni choʻchitish uchun toʻsatdan, bildirmasdan aytiladigan soʻz.

Orqadan kelib vah desa, bir choʻchib tushibman.

ot 1. Biror narsa, hodisa va shu kabilarni keltirib chiqaruvchi asos; sabab.

Koʻktemirni qoʻshib chala oʻlik qiyatni doʻxtirga yuborganing vajini endi bildim, ablah! — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Menga aytgin yigʻlaganing vajini, Ne sababdan bunday oʻksib yigʻlaysan. — Bahrom va Gulandom

2. Ish-harakat, hodisa va shu kabilarni oqlash uchun koʻrsatiladigan, keltiriladigan sabab, asos; bahona.

Dangasaning vaji koʻp, ohangsizning — avji. — Maqol

Bilib, koʻrib turib oʻzini oqlashga vaj qidiryapti. — S. Nurov, Narvon

Yilning oxirida million-million ajratilgan mablagʻ foydalanmay qolib ketadi. Ungayam vaj topib beradilar. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

3. Biror narsaga taalluqli jihat, tomon.

— Qorin vaji uncha maqtarli emas — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Ammo mendan soʻrasang, Margʻilondagi na qudamiz va na kelinimizni hech bir vaj bilan kamsita olmayman, balki bizga quda boʻlmoqqa eng muvofiq kishilar edi, balli, oʻgʻlim, deyman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot tex. Turli mashina va mexanizmlarda oʻz oʻqi atrofida aylanadigan va oʻziga oʻrnatilgan detalga aylanma harakat va kuch uzatadigan detal; oʻq.

Val orqali hosil qilingan aylanma harakatni shatun yordamida tebranma harakatga keltirish mumkin. — Fan va turmush

ot 1. Diniy tushunchalarni xalqqa, qavmga tushuntirishga, targʻib qilishga qaratilgan nutq; yaxshilik va ezgulikka chaqiruvchi daʼvat.

Oradan uch kun oʻtib, namoz jumadan keyin, Abduvaqqos eshon vaʼz aytibdi, gʻazotga fatvo beribdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Maʼruza; leksiya; nutq.

Oʻz vaʼzini tamomlar ekan, dedi: Tanqid keltirar foyda. — M. Ikrom, Koʻngil guli

Xalil ota Toʻraxonovning balandparvoz vaʼzini jimgina oʻtirib tingladi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

3. Nasihatomuz yoki tashviqiy nutq; pand-nasihat, oʻgit.

Majlisda oziq-ovqat razvyorstkasi haqida vaʼz aytadi-yu, uyida sholini oʻraga koʻmadi. — H. Gʻulom, Mashʼal

va boshqalar