Қидирув

синоним, маънодош, бир маъноли

1. Синонимлар. 1. Маъно жиҳатдан бир-бирига яқин ёки тенг, бир хил тушунчани ифодаловчи, аммо белгилари ёки услубий бўёқларига кўра, баъзан эса ҳар иккала жиҳати билан ҳам фарқ қиладиган сўзлар; одатда, синонимлар бир сўз туркумига оид бўлади ва фикрнинг бир-бирининг ўрнини босадиган элементлари сифатида намоён бўлади.

2. Лексик маънолари тўлиқ ёки қисман бир-бирига мос келадиган, бир сўз туркумига тегишли бўлган сўзлар.

3. Баъзан сўзлар маъносига кўра бир-бирига шунчалик яқин бўладики, уларнинг нутқда тўғри қўлланилиши уларнинг семантик белгилари ва услубий хусусиятларини аниқ ажратишни талаб қилади. Синоним сўзлар (маънодош сўзлар) бир тушунча доирасидаги турли маъно қирраларини англатади. Маъноси жуда яқин сўзлар тилда жуда кам учрайди. Шу боис сўзлар маъно жиҳатдан бир-бирига яқин ёки жуда яқин бўлиши мумкин. Синоним сўзлар, асосан, баъзи сўзлардаги тушунча нозикликларига вақт ўтиши билан “соя солиниши” натижасида маъно жиҳатдан бир-бирига яқинлашишидан юзага келган. Ҳозирги ўзбек тилида қўлланиб келаётган синонимларнинг салмоқли қисмини, яъни синонимик қаторни соф туркий сўзлар билан ёнма-ён қўлланувчи арабча, форсча ва Европа тилларидан ўзлашган сўзлар ташкил этмоқда. Масалан: кўз – чашм (форс.), дудоқ – лаб (форс.), буйруқ – амр (ар.) каби. Синонимлар бир сўз туркумига оид бўлиб, бир нарса ёки ҳодисани турли белги

1. Синонимик қатор. 1. Сўзлар ифодалаган сифатнинг интенсивлиги ва белгиларига кўра жойлаштирилган маъноси бир-бирига яқин, бир маъноли сўзлар (синонимлар) қатори.

2. Лексик ёки фразеологик синонимлар қатори. Синонимлар йиғиндиси синонимик қаторни ташкил этади. Бир синонимик қатордаги сўзлар бир умумий маънони ифодалайди. Лекин улар бир-биридан хусусий маъноларига кўра фарқланади. Масалан: инсон (ар.) – киши – кимса – шахс – одам; дўст – ўртоқ; овқат – таом – емак – ош, қари – кекса каби. Синонимик қаторда маъноси барча услублар учун умумий, бетараф сўз доминанта бўлади. Қолганларининг маъноси ўша асос сўзга қиёсан олинади. Чунончи, юқорида берилган