Qidiruv

inglizcharheologyoʻzbekchamexanika fanining qovushqoqlik, materiallarning oqimini, deformatsiyalanishini va h.k.ni oʻrganuvchi boʻlimi., reologiya

Togʻ jinslari reologiyasi (oqishi) — makroskopik yaxlit muhit deformatsiyasi. Agar jismning hamma nuqtalari koordinatalari bir tarzda oʻzgarsa, jism olgʻa intiladi yoki aylanadi, lekin deformatsiyalanmaydi. Jism deformatsiyasi — uning koʻp sonli tarkibiy qismi elementlari (yaxlit muhit nuqtalari) qiyofasining oʻzgarishini bildiradi. Nazariy jihatdan, T.j.r. deganda nuqtadagi bir tarkibli va umuman, jismda sodir boʻlayotgan deformatsiyalar (tashqi kuch taʼsirida jism shaklining oʻzgarishi) tushuniladi. Moddaning oqishi esa tashqi kuch olingan lahzada yoʻqolmaydigan har qanday deformatsiyani (buzilishdan tashqari) bildiradi. Strukturalar geologiyasida togʻ jinslarining deformatsiyalanish kinematikasi yaxshi oʻrganilgan. Maʼlumki, togʻ jinslari tashqi kuch taʼsirida uzluksiz oqishi yoki yaxlitligi buzilmasdan deformatsiyalanishi mumkin. Togʻ jinslarining oqish holati ularning plastiklik holati deb ham ataladi. Jinslar shuningdek mustahkamlik xususiyatiga ham ega, sifat jihatidan oqish (buzilish)ga koʻrsatgan qarshiligi bilan tavsiflanadi. Jinslarning tabiiy sharoitlardagi mexanik holatiga taʼsir etuvchi muhim fizik parametrlariga yuqorida joylashgan jinslar ogʻirligidan boʻladigan bosim, gʻovaklik bosimi (shuningdek, gʻovak flyuidining kimyoviy tarkibi), temperatura va vaqtni keltirish mumkin. Ushbu parametrlar nafaqat kuchlanish — deformatsiya