Qidiruv

tabiatdan tashqari kuchlarga, ilohiyatga, gʻayri hissiy narsalarga ishonish; kishining «gʻayri tabiiy kuchlar» bilan bevosita aloqa qilishiga ishonish. M. har qanday diniy eʼtiqodning ajralmas qismi boʻlib, fanga qarshidir, shuning uchun ham u reaksion ideologlar tomonidan xalq ommasini aldashda foydalanib kelinmoqda., mistika

Oʻrta asrlardagi Gʻarbiy Yevropa diniy dramalari. Misteriya asosan Injil syujetlari asosida yaratilib, Angliya, Italiya, Fransiya, Ispaniya, Germaniya, Shveysariya kabi mamlakatlarda keng tarqalgan. Misteriyalarning paydo boʻlishiga XIV—XV asrlardagi shahar va cherkovlar ahamiyatining oʻsishi sabab boʻldi. Misteriyalar asosan uch turkumdan iborat boʻlib, birinchi turkumda dunyoning yaratilishidan imperator Oktavianga qadar boʻlgan voqealar tasvirlanadi. Bu turkumdagi misteriyalar 49200 misradan iborat boʻlib, uni ijro etishda 250 aktyor ishtirok etgan. Ikkinchi turkum 34574 misra boʻlib, uni 400 aktyor ijro etgan. Uchinchi turkumdagi misteriyalar 64 ming misradan iborat boʻlib, uni ijro etishga 494 aktyor jalb etilgan. Fransiyada va Shveysariyada bunday turkumlar bilan bir qatorda dunyoviy xarakterdagi misteriyalar ham yuzaga keldi. Ular 8—10 hijoli barmoq sistemasida yaratilgan. Dunyoviy misteriyalar asosida kurtuaz lirika, ritsarlik romanlari yotar edi. Bunday misteriyalar sayyor sahnalarda oʻynalgan. Misteriyalarda xalqchillik elementlari koʻproq oʻrin egallaganligi uchun XVI asrda cherkov ularni taqiqlab qoʻydi. Biroq misteriya farsa (q.) va moralite (q.) kabi oʻrta asrlar teatri janrlarining rivojiga katta hissa qoʻshdi. Misteriya Rossiyaga Vizantiya orqali oʻtdi, lekin u bu yerda u qadar shuhrat qozona olmadi., misteriya

mistitsizm