Поиск

Adabiyotshunoslikdagi maktablardan biri, qiyosiy-tarixiy metod, adabiy tekshirish usuli. Komparativizm XIX asrda Yevropada paydo boʻldi. Germaniyada I. G. Gerder va Angliyada J. Denlonning tadqiqotlari bu maktabning dastlabki ishlari sanaladi. F. I. Buslayev Rossiyada komparativizm gʻoyalarining targʻibotchisi edi. Yevropada X. M. Poznett, Rossiyada A. N. Veselovskiy ishlari komparativizm prinsiplarini tugal aniqlab berdi. Komparativistik tadqiqot oʻz doirasiga juda koʻp xalqlarga mansub asarlarni qamrab oladi. Biroq ularning barcha tadqiqotlari haqiqatdan uzoq metodologiyaga asoslangan edi. Ularning fikricha, turli xalqlar ijodidagi asar syujeti oʻz asosi jihatidan bir negizga borib taqaladi. Masalan, turli xalqlar ijodidagi mifologik syujetlarning aksariyati qadimgi hind mifologiyasidan kelib chiqqan deb daʼvo qiladi ular. Komparativizm oʻz davrining tanqidchiligiga qarshi chiqadi. Buning asosiy sabablari quyidagilardan iborat: a) komparativistlar oʻz davri ijodkorlarining asarlarini tan olmay va oʻz tadqiqotlari asosiga qadimgi hamda Oʻrta asrlar adabiyotini obyekt qilib oladilar; b) turli xalqlar adabiyotini faqat badiiy jihatdan qiyoslab, ularning mazmuniga ahamiyat bermaydilar; v) revolyutsion-demokratik va marksistik adabiyotshunoslikda har bir milliy adabiyot yaxlit holda tekshirilib, bu adabiyotning jahon madaniyatiga qoʻshgan hissasi, yozilgan har bir asarning ijtimoiy hayotni qay darajada aks ettirishi va shu orqali badiiy ijodning hayot bilan chambarchas bogʻliqligi tadqiqot asosi qilib olinsa, komparativizm tarafdorlari u yoki bu asarni butun milliy adabiyotdan ajratib olib, undagi badiiy shaklning boshqa xalqlar adabiyotidagi badiiy shakl bilan aloqasi va shartlanganligini tekshiradi. Biroq, shu nuqsonlariga qaramay, komparativizm adabiyotshunoslikni bir qancha yangi materiallar bilan boyitdi. Chunonchi, avvalo, komparativistlar turli syujetlarning koʻchishini tekshirar ekanlar,, komparativizm

м. 1. Измерительный прибор, в котором измеряемая величина сравнивается с образцовой.

2. Средство сравнения, предназначенное для сличения однородных величин, например: рычажные весы, компаратор для сличения нормальных элементов.

Компаратор, представляющий собой визуальный колориметр, в котором осуществляется наблюдение и сравнение двух близко расположенных, но не обязательно примыкающих друг к другу полей зрения, одно из которых освещено светом стандартного источника излучения, а другое — светом исследуемого источника излучения.rang komparatori Biri standart nurlanish manbai yorugʻligi, ikkinchisi esa tadqiq qilinayotgan nurlanish manbai yorugʻligi bilan yoritilgan, ikkita bir-biriga yaqin joylashgan, biroq bir-biri bilan tutashishi shart boʻlmagan koʻrish maydonlarini kuzatish va solishtirish amalga oshiriladigan, vizual kolorimetrni ifodalovchi komparator., rang komparatori Biri standart nurlanish manbai yorugʻligi, ikkinchisi esa tadqiq qilinayotgan nurlanish manbai yorugʻligi bilan yoritilgan, ikkita bir-biriga yaqin joylashgan, biroq bir-biri bilan tutashishi shart boʻlmagan koʻrish maydonlarini kuzatish va solishtirish amalga oshiriladigan, vizual kolorimetrni ifodalovchi komparator.

Магнитоизмерительный компаратор, в котором осуществляется прямое или косвенное сравнение двух однородных магнитных величин.magnitnli komparator Ikkita bir turdagi magnit kattaliklarni bevosita yoki bilvosita solishtirish amalga oshiriladigan magnit oʻlchash komparatori., magnitli komparator Ikkita bir turdagi magnit kattaliklarni bevosita yoki bilvosita solishtirish amalga oshiriladigan magnit oʻlchash komparatori.

1. Компаратор для измерения мгновенного значения медленно изменяющегося напряжения или тока.

2. Компаратор в виде прибора или электрической схемы для сравнения значений двух электрических величин.

Компаратор с оптической системой для одновременного наблюдения исследуемого объекта и контрольного образца.optik komparator Tadqiq qilinayotgan obyekt va nazorat namunasini bir vaqtda kuzatish uchun optik tizimga ega komparator., optik komparator Tadqiq qilinayotgan obyekt va nazorat namunasini bir vaqtda kuzatish uchun optik tizimga ega komparator.