Поиск

Emulsiya — suyuq faza zarrachalarining ikkinchi suyuq fazada tarqalgan dispers sistemasi. Fazalardan biri suv, ikkinchisi suvda erimaydigan yogʻ. Shunga koʻra E.larning ikki turi mavjud: suvdagi yogʻ dispersiyalari (Yo/S) va yogʻdagi suv dispersiyalari (S/Yo). E.ning bitta fazasi uzluksiz, ikkinchisi alohida zarrachalardan tashkil topgan. E.ni tashkil qiluvchi ikkala suyuqlik ham bir-birida erimaydi va molekulalarining tuzilish koʻrsatkichi boʻyicha bir-biridan juda katta farq qiladi. Suyuqliklardan biri qutbli (masalan, suv), ikkinchisi — qutbsiz yoki kam qutbli (masalan, organik suyuqlik, uglevodorod, birikmasi — neft).

английскийemulsionsузбекскийikkita bir-biri bilan aralashmaydigan suyukliklar aralashmasi. Biri (mas. yogʻ) ning tomchilari (dispers faza) ikkinchi suyuqlikda (mas. suv) (dispers muhitda) tarqalgan boʻlsa dispersion sistema deb ataladi., emulsiyalar

neftda suvning mayda zarrachalar koʻrinishida taqsimlanishidan hosil boʻlgan emulsiyalar. I.e.li burgʻilash eritmalari neftli asosdagi eritmalarga nisbatan arzon boʻlib, burgʻilash jarayonida qoʻshilgan suvlar uning xususiyatlariga kam taʼsir etadi. Bunday emulsiyalar xususiyatini boshqarish oson boʻlsada suv taʼsirida suyulib ketishi mumkin, shu sababli burgʻilashda qiyinchiliklar kelib chiqadi. I.e. ikkinchi turga mansub boʻlsada, tarkibining beqarorligidan, yaʼni suyulish natijasida birinchi turga oʻtishi mumkin. I.e. tarkibi: suv 70—95%, emultala (tall moyi) 0,5—1,5%, qattiq faza (oksidlangan petrolatum yoki gil) 2—3%, neft fazasi 5—30%. Neftli asosdagi eritmalar va I.e. suvli asosdagi eritmalarga nisbatan bir qator afzalliklarga ega. Mas., qalin tuz qatlamlarini burgʻilashda quduq devori amalda yuvilmaydi, kovak hosil boʻlmaydi, gil jinslar boʻkmaydi va agʻdarilmaydi, burgʻilash tezligi oshadi, BQB qisilmaydi, shu bilan birga kollektorlarning tabiiy oʻtkazuvchanligi saqlanib qoladi., Invert emulsiyalar

dispers fazaning dispersion muhitda parchalanganlik darajasi. Emulsiyalar va dispers sistemalarda (kolloid eritmalar) ularning xususiyatlarini ifodalovchi asosiy koʻrsatkich hisoblanadi. E.d. emulsiyadagi zarrachalarning diametri kattaligi bilan oʻlchanadi, yoki dispersli deb ataladigan va miqdori uning diametriga teskari D=1/d dispers fazaning birlik hajmda fazalararo sirtini ifodalaydi. Emulsiyadagi disperslangan zarrachalar (globulalar)ning diametri 0,1—10 mkm ($10^{-5}$—$10^{-3}$sm)ga teng. Koʻpgina dispers kolloid sistemalarda oʻlchami 1—100 mkm ($10^{-7}$—$10^{-5}$sm)li zarrachalar uchraydi va moddaning keyinchalik maydalanishida, modda agregatining molekulasini $10^{-8}$ sm diametrli alohida molekulalarga oʻtishidan haqiqiy eritmalar hosil boʻladi. Sunʼiy tayyorlangan dispers sistemalar faqat bir xil diametrli zarrachalardan iborat. Bunday sistemalar monodispers sistemalar deb yuritiladi. Har xil oʻlchamli zarralardan iborat boʻlgan emulsiyalar, suspenziyalar, koʻpik va kolloid eritmalar polidispers sistemalar hisoblanadi. Maʼlum texnologik rejimda, tomchining oqimda saqlanishi mumkin boʻlgan kritik oʻlchami koʻp omillar bilan aniqlanadi va quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: $d_{kr} = 4,82 \sqrt[6]{\frac{L^2 \sigma^3}{u^6 k \rho}}$ bunda: $d_{kr}$ — tomchining kritik diametri; $\sigma$ — sirt tarangligi; k — suv va neft qovushqoqligini hisobga oladigan koeffitsiyent;, Emulsiyaning dispersligi