Поиск

bibliografiya. Adabiyotshunoslikka yordamchi sohalardan biri boʻlib, ilgari bu soha kitobiyot nomi bilan yuritilgan. Bibliografiya termini eramizning I—II asrlarida qadimgi Gretsiyada paydo boʻldi. Uning nazariy masalalari esa XVIII asrdan boshlab ishlana boshlandi. Boshqa fan sohalari kabi bibliografiya ham oʻzining nazariy va metodik asoslariga ega. Uning nazariy masalalariga bibliografiyaning turlari va har bir turning oʻziga xos xususiyatlarini ishlab chiqish kiradi. Bibliografiyaning metodikasiga esa bibliografik qoʻllanmalar (q. Bibliograficheskiye posobiya) tuzish yoʻllari, u yoki bu bibliografik qoʻllanmalar uchun kerakli adabiyotlarni

bibliografik qoʻllanmalar. Badiiy adabiyotga oid hamda adabiyotshunoslikning turli masalalarini yorituvchi ilmiy, tanqidiy asarlar yoki biror yozuvchi, adabiyotshunos asarlari tavsifini beruvchi maxsus qoʻllanma. Bibliografik qoʻllanmalar bir necha turga boʻlinadi. Asosiylari quyidagilar: 1) nashr vaqtiga qarab tuziladigan qoʻllanmalar: bunday qoʻllanmalar doimiy, boʻlajak nashrlarni koʻzda tutuvchi yoki ilgari nashr etilgan asarlar boʻyicha tuziladi; 2) tematik qoʻllanmalar: bunday qoʻllanmalar turli sohalarni qamrab oluvchi universal tarzda yoki biror alohida soha yuzasidan, ayrim avtor asarlari asosida tuziladi; 3) keng kitobxonlar uchun moʻljallangan va biror maqsadni nazarda tutuvchi qoʻllanmalar: nashr etilayotgan kitoblarni umumiy qayd etib boruvchi, ilmiy tadqiqot uchun koʻmak beruvchi yoki oʻquvchiga tavsiyalar beruvchi qoʻllanmalar; 4) materialni bayon qilish shakli turlicha boʻlgan qoʻllanmalar: bular qisqacha tavsif beruvchi yoki umuman tavsifsiz; qisqacha izohlar bilan ifodalovchi yoki umuman izohsiz boʻladilar; 5) nashr shakliga qarab tuziladigan bibliografik qoʻllanmalar: biror kitob, maqola yoki biror ish yuzasidan foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati. Badiiy asarlar yuzasidan SSSRda nashr etilgan bibliografik qoʻllanmalarning eng asosiylari quyidagilardir: N. P. Smirnov-Sokolskiy. Russkiye literaturnie almanaxi

bibliografik spravochnik, bibliografik maʼlumotnoma