toʻyingan bir valentli alifatik radikallarning umumiy nomi. A.ga metil (CH₃), etil (C₂H₅), propil CH₃(CH₂)₂, izopropil (CH₃)₂CH, butil CH₃(CH₂)₃, izobutil (CH₃)₂CHCH₂, tretbutil (CH₃)₃C, amil CH₃(CH₂)₄ va izoamil (CH₃)₂CH(CH₂)₃ mansub., Alkil
Qidiruv
«alk» boʻyicha 79 ta natija: Ruschadan
Filtr
Lugʻat maqolalari
10 taповышенная щелочность крови или, точнее, уменьшение концентрации водородных ионов в крови.lotinchaalcalosis, is, f.oʻzbekchaALKALOZ — qon ishqoriylik xossasining oshishi yoki, aniqrogʻi, qonda vodorod ionlari miqdori konsentratsiyasining kamayishi.
asosan izoparafin uglevodorodlardan tashkil topgan keng qamrovli benzin fraksiyasi. Motor uslubi bilan aniqlangan oktanning soni 90—95. Qaynash temperaturasi 40—180°S, zichligi 0,690—0,710 g/sm³, yod soni 0,35—0,5, oltingugurtning miqdori 0,015—0,025%, yonish issiqligi (pasti) 43,8 mJ/kg. Alkillash agentlari sifatida alkilgalogen, olefin, kislotalarning alkil efirlari va alifatik birikmalar ishlatiladi. Alkillash neft sanoatida aviatsiya va avtomobil benzinlariga qoʻshiladigan yuqori oktanli komponentlar olishda, shuningdek, yoqilgʻi va moylarga qoʻshimcha boʻlib ishlatiladigan mahsulotlarning asosini tashkil qiluvchi alkilfenol olishda qoʻllaniladi. Alkillash jarayoni olefinlarni parafin va aromatik uglevodorodlarga biriktirishdan iborat. Natijada molekula ogʻirligi nisbatan yuqori boʻlgan uglevodorodlar hosil boʻladi. Masalan: CH₃COCH₃ + CH₃I — CH₃COCH₂CH₃ + HI, C₆H₅NH₂ + CH₃Cl — C₆H₅NH₂(CH₃)Cl, C₆H₆ + CH₂=CH₂ — C₆H₅CH₂CH₃, C₂H₅OH + SO₂(OC₂H₅)₂ — C₂H₅OC₂H₅ + + C₂H₅O(OH)SO₂, C₂H₅COOH + CH₂N₂ — C₂H₅COOCH₃ + N₂, Alkilat, Alkilbenzin
Sinonimlari: АЛКИЛБЕНЗИН
группа азотсодержащих органических веществ, преимущественно растительного происхождения, очень активные фармакологически, обладающие свойствами оснований, трудно растворимые в воде, образующие с кислотами легко растворимые в воде соли, напр., стрихнин, хинин, атропин, кофеин, морфин, кодеин, папаверин, кокаин, пилокарпин, сальсолин.lotinchaalcaloida, orum, n., pl.oʻzbekchaALKALOIDLAR — asosan oʻsimliklarda uchraydigan azotli organik moddalar gruppasi. Farmakologik jihatdan juda aktiv, ishqoriy xossalarga ega, suvda qiyin eriydi, kislotalar bilan birikib, suvda oson eriydigan tuzlar hosil qiladi, mas., strixnin, xinin, atropin, kofein, morfin, kodein, papaverin, kokain, pilokarpin, salsolin.
длительное, неумеренное потребление спиртных напитков, пристрастие к ним, вредно влияющее на здоровье, ведущее к разрушению личности.lotinchaalcoholismus, i, m.oʻzbekchaALKOGOLIZM — spirtli ichimliklarni uzoq vatgacha, meʼyoridan ortiq isteʼmol qilish va ularga oʻrganib qolish natijasida sihat-salomatlikka putur yetib, shaxsning tanazzulga yuz tutishi.
alkey sheʼri
Qarang: Алкеева строфа
Ertaklar
35 taKambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini
Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga
Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal
Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ
Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.
Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va
Sheva materiallari
34 taJanjalkash, urushqoq
Janjalkash, kurashchi
Janjalkash, urushqoq (adabiy tilda: aygʻoqchi, sergak)