Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«alk» boʻyicha 79 ta natija: Ruschadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

10 ta
АЛКИЛ ruscha

toʻyingan bir valentli alifatik radikallarning umumiy nomi. A.ga metil (CH₃), etil (C₂H₅), propil CH₃(CH₂)₂, izopropil (CH₃)₂CH, butil CH₃(CH₂)₃, izobutil (CH₃)₂CHCH₂, tretbutil (CH₃)₃C, amil CH₃(CH₂)₄ va izoamil (CH₃)₂CH(CH₂)₃ mansub., Alkil

Toʻliq maqola →
АЛКАЛОЗ ruscha

повышенная щелочность крови или, точнее, уменьшение концентрации водородных ионов в крови.lotinchaalcalosis, is, f.oʻzbekchaALKALOZ — qon ishqoriylik xossasining oshishi yoki, aniqrogʻi, qonda vodorod ionlari miqdori konsentratsiyasining kamayishi.

Toʻliq maqola →
АЛКИЛАТ ruscha

asosan izoparafin uglevodorodlardan tashkil topgan keng qamrovli benzin fraksiyasi. Motor uslubi bilan aniqlangan oktanning soni 90—95. Qaynash temperaturasi 40—180°S, zichligi 0,690—0,710 g/sm³, yod soni 0,35—0,5, oltingugurtning miqdori 0,015—0,025%, yonish issiqligi (pasti) 43,8 mJ/kg. Alkillash agentlari sifatida alkilgalogen, olefin, kislotalarning alkil efirlari va alifatik birikmalar ishlatiladi. Alkillash neft sanoatida aviatsiya va avtomobil benzinlariga qoʻshiladigan yuqori oktanli komponentlar olishda, shuningdek, yoqilgʻi va moylarga qoʻshimcha boʻlib ishlatiladigan mahsulotlarning asosini tashkil qiluvchi alkilfenol olishda qoʻllaniladi. Alkillash jarayoni olefinlarni parafin va aromatik uglevodorodlarga biriktirishdan iborat. Natijada molekula ogʻirligi nisbatan yuqori boʻlgan uglevodorodlar hosil boʻladi. Masalan: CH₃COCH₃ + CH₃I — CH₃COCH₂CH₃ + HI, C₆H₅NH₂ + CH₃Cl — C₆H₅NH₂(CH₃)Cl, C₆H₆ + CH₂=CH₂ — C₆H₅CH₂CH₃, C₂H₅OH + SO₂(OC₂H₅)₂ — C₂H₅OC₂H₅ + + C₂H₅O(OH)SO₂, C₂H₅COOH + CH₂N₂ — C₂H₅COOCH₃ + N₂, Alkilat, Alkilbenzin

Sinonimlari: АЛКИЛБЕНЗИН

Toʻliq maqola →
АЛКАЛОИДЫ ruscha

группа азотсодержащих органических веществ, преимущественно растительного происхождения, очень активные фармакологически, обладающие свойствами оснований, трудно растворимые в воде, образующие с кислотами легко растворимые в воде соли, напр., стрихнин, хинин, атропин, кофеин, морфин, кодеин, папаверин, кокаин, пилокарпин, сальсолин.lotinchaalcaloida, orum, n., pl.oʻzbekchaALKALOIDLAR — asosan oʻsimliklarda uchraydigan azotli organik moddalar gruppasi. Farmakologik jihatdan juda aktiv, ishqoriy xossalarga ega, suvda qiyin eriydi, kislotalar bilan birikib, suvda oson eriydigan tuzlar hosil qiladi, mas., strixnin, xinin, atropin, kofein, morfin, kodein, papaverin, kokain, pilokarpin, salsolin.

Toʻliq maqola →
АЛКОГОЛИЗМ ruscha

длительное, неумеренное потребление спиртных напитков, пристрастие к ним, вредно влияющее на здоровье, ведущее к разрушению личности.lotinchaalcoholismus, i, m.oʻzbekchaALKOGOLIZM — spirtli ichimliklarni uzoq vatgacha, meʼyoridan ortiq isteʼmol qilish va ularga oʻrganib qolish natijasida sihat-salomatlikka putur yetib, shaxsning tanazzulga yuz tutishi.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

35 ta
Arpa
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini

Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Hammasini koʻrish · 35 →

Sheva materiallari

34 ta
Janchärä
Buxoro viloyati · janjalkash

Janjalkash, urushqoq

Janjālchi
Samarqand viloyati · janjalkash

Janjalkash, kurashchi

aygʻoq
Surxondaryo viloyati · janjalkash

Janjalkash, urushqoq (adabiy tilda: aygʻoqchi, sergak)

bulashïq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · kir, iflos; bulgʻanchiq; chatoq, chalkash
bulğashïq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · kir, iflos; bulgʻanchiq; chatoq, chalkash
bïlamïjïr
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tuturiqsiz; mujmal; aralash; chalkash, tartibsiz

Hammasini koʻrish · 34 →