Поиск

tarjima nazariyasi. Soʻz sanʼatining muhim bir sohasi: badiiy tarjima sanʼati, tarjima prinsiplari haqida bahs yurituvchi filologik fan.

1. Tarjimashunoslikning muhim ahamiyatga ega boʻlgan muammolarini koʻrib chiquvchi, yaʼni tarjima universaliyalari bilan shugʻullanuvchi boʻlimi. Ushbu maʼnoda tarjimaning umumiy nazariyasi tilshunoslik ortidan boradi. Lingvistik universaliyalarni dunyoning barcha tillarida kuzatish mumkin, ammo tarjima universaliyalari esa tarjimaning barcha turlari va shakllariga xos boʻlgan narsadir., Tarjimaning umumiy nazariyasi

2. Tarjima faoliyatining mohiyati va tarjima matnining yuzaga kelishi jarayonini ochib beradi va tarjimaning nazariy modeli-

Amaliy tarjima nazariyasi quyidagi vazifalarni oʻz ichiga oladi: 1) manba matnini tarjima tiliga “oʻgirish” chogʻida yuzaga keladigan tarjima qiyinchiliklarining lingvistik tavsifi va tasnifi; 2) tarjimani oʻqitishning lingvistik va psixologik jihatdan asoslangan shakllarini ishlab chiqish; 3) barcha relevant lisoniy hodisalarini qamrab oluvchi shakllarni ishlab chiqish; 4) tarjima tanqidini nazariy va uslubiy asoslash maqsadida tavsiflash, talqin qilish va baholash tartibini ishlab chiqish. Birinchi va ikkinchi vazifalar istiqbolli, uchinchi va toʻrtinchi vazifalar esa amaliy tarjima nazariyasining retrospektiv jihatini tashkil etadi., Tarjimaning amaliy nazariyasi

Situativ tarjima nazariyasi. Situativ tarjima nazariyasi tillararo qayta qurish (oʻzgartirish) doirasidan sal chiqadi va voqelikka murojaatni koʻzda tutadi. Situativ tarjima nazariyasi har qanday denotat (predmet, belgi, ish-harakat), har qanday vaziyat farqli tarzda tasvir etilishi mumkinligidan kelib chiqadi. Qolaversa, har tilning oʻz tasvir usullari bor. Ularni alohida matn birliklarini qayta qurish yoʻli bilan emas, tasvirlanayotgan denotat, tasvirlanayotgan vaziyat orqali topish kerak. Bunday nazariya doirasida ikki til nazariyasi, amaliyotini egallagan tarjimon, oliy malakali tilshunos ish olib boradi.

Asliyat tilida tasvirlangan denotatlarning tarjima tili, Denotativ tarjima nazariyasi

Uning asosiy vazifasi tarjima jarayoni aslida qanday sodir boʻlishini tasvirlash, yaʼni MTdan TTga oʻtishning mavjud obyektiv qonuniyatlarini ochib berish, tugallangan tarjimalarni tahlil qilishdan iborat., Deskriptiv tarjima nazariyasi