Поиск

mubolagʻa, giperbola. U yoki bu narsa, xususiyat, voqea va belgini oʻta kuchaytirib, orttirib tasvirlash vositasi. Mubolagʻa vositasida ijodkor tasvirlanayotgan obyektni boshqa obyektlardan ajratib, boʻrttirib koʻrsatish, uni goh maqtash, goh masxaralashga erishadi. Shuning uchun mubolagʻa turli xalqlarning qadimgi eposidan tortib hozirgi asarlargacha keng qoʻllanilib keladi. Masalan, oʻzbek qahramonlik eposi (q. Geroicheskiy epos) dagi Alpomish yoki toʻqson alpning tasviri mubolagʻaning ajoyib namunasi hisoblanadi. Rus adabiyotida mubolagʻaga N. V. Gogol, M. Ye. Saltikov-Shedrin va V. V. Mayakovskiylar, oʻzbek adabiyotida Alisher Navoiy, oʻzbek sovet adabiyotida Gʻafur Gʻulom, Hamid Olimjon kabi namoyandalari koʻp murojaat qilgan.

teng tomonli giperbola

Sharq adabiyotiga xos badiiy tasvir vositalaridan biri. Sharq adabiyotining namoyandalari mahbuba haqida kuylar ekanlar, odatda, uning sochlarini tunga, qoshlarini mehrob yoki kamonga, kipriklarini oʻq-yoyga, koʻzlarini jallodga, labini pistaga, tishlarini durga, belini qilga qiyos qilganlar. Chindan ham shu belgilarga asoslanib, biror surat chizilsa, juda xunuk boʻlar edi. Ammo sharq shoirlari bunday shartli oʻxshatishlar orqali yorning beqiyos goʻzalligi, oshiqqa nisbatan rahmsizligi va nazokat, noziklik kabi fazilatlar egasi ekanligini koʻrsatmoqchi boʻlganlar. Ular mubolagʻaning kichraytirish (q. Litota) shaklidan ham keng foydalanganlar: Ul sanamkim suv yaqosinda paritek oʻlturur, Gʻoyati nozuklukindin suv bilan yutsa boʻlur. (Atoiy) Oʻzbek sovet shoirlari ham klassik sharq mubolagʻalaridan keng foydalanib, uni davom ettirayotirlar. Buni mashhur sovet shoiri Hamid Olimjonning «Na boʻlgʻay bir nafas men ham yanogʻing uzra xol boʻlsam» deb boshlanuvchi gʻazalida ravshan koʻrish mumkin., sharqcha mubolagʻa, sharq mubolagʻasi

yarim giperbola