Қидирув

фл. 1. Тўлқинли ҳаракатга келмоқ.

Сув тўлқинланди.

Пастда жуда катта лойқа кўл тўлқинланиб ётар эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Шамолда қум даласи денгиздай жимир-жимир қилади, тўлқинланади. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Тўлқинланар орқада Сочлар майин бир ипак. — Ғайратий

2. кўчма Тўлқинга ўхшаш ҳаракатланмоқ, тўлқинни эслатувчи ҳаракат қилмоқ.

Милтиқлар ўқталганда, халқ ҳам бир қўзғалиб, тўлқинланиб олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Шу вақтгача тинч ётган халқ денгизи тўлқинланиб, босқинчиларни ютиб, ёʻқ қилиб юбориш даражасига келди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

Мажлис ўтаётганда, зал гўё тўлқинланаётгандай эди. — Муштум

3. кўчма Қайнаб тошмоқ, жўш урмоқ, ғалаён қилмоқ, тўлғанмоқ, туғён урмоқ (ҳис-туйғу, ички кечинма ва шу кабилар ҳақида).

Кутилмаганда қалбимда ғурур ҳисси тўлқинланиб кетди. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

Элмурод ичида тўлқинланган ҳаяжонни босиб гапирди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Зокир булбул қайнаб-тошиб, тўлқинланиб куйлайверди. — Ш. Бўтаев, Қўрғонланган ой

фл. Тўлқинланмоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. Тўлқинламоқ феълининг орттирма нисбати.

Гармоник (электромагнит, акустик) тўлқин фаза тезлигининг унинг частотасига боғлиқлиги. Тўлқинлар дисперсиясининг мавжудлиги муҳитда тарқалиш пайтида сигнал шаклининг бузилишига олиб келади.русчадисперсия волн, Зависимость фазовой скорости гармонической волны (электромагнитной, акустической) от ее частоты. Наличие дисперсии волн приводит к искажению формы сигналов при их распространении в среде.инглизчаwave dispersion

Тўлқиннинг бир хил бўлмаган муҳитда тарқалишида тўлқин фронти бошланғич шаклининг ҳар қандай бузилишлари.русчадифракция волн, Любые нарушения первоначальной формы волнового фронта при распространении волны в среде с неоднородностями.инглизчаwave diffraction