Қидирув

сфт. 1. Юзида ғадир-будир, баланд-паст, ўнқир-чўнқир жойлари бўлмаган; силлиқ.

Текис тахта. Текис майдон. Текис девор.

Кеча қоронғи ва туманли эди. Кенг, текис кўчага узоқдан чироқлар туман ичида хира, совуқ нур сепади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ёʻл текис, машина силжимасди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Жойлашиш, ўлчам (ҳажм ёки бўй) ва шу кабилар жиҳатдан бир хил.

У жилмайганида, қизларникига ўхшаш, текис тишлари ярқ этиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бўйи баланд, қомати келишган, қора соқоли иягида текис қилиб қирқилган. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Кўк блузка кийган икки қиз Башоратларнинг олдига келди. Улар бир-бирларига жуда ўхшар, бўйлари ҳам текис, жуда чиройли қизлар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. Бир маромда, бир хил тезликда.

Текис ҳаракат. Текис одим.

Худди сирк отларидай безатилган семизгина, силлиққина бўз от текис олиб кетди. — Ойбек, Нур қидириб

Ундан нарироқда қора калхат, санъатини намойиш қилаётгандай, бир текис сузиб юрибди. — Н. Фозилов, Дийдор

4. рвш. Бараварига, ёппасига бир вақтда; шиға, қийғос.

Уруғларни текис ундириб олмоқ. Гилослар бир текис гуллади. Ғўзалар бир текис униб чиқди.

Ҳар сафар текис чиқиб, яшнаб ўсаётган ям-яшил ғўзаларни кўрганимда пахтазордан чиққим келмас эди. — О. Ёқубов, Икки муҳаббат

5. Ҳар жиҳатдан тенг, баравар, бир ҳуқуқдаги.

Сув худойимнинг мулкими? Халойиқ текис ичади. — Ойбек, Танланган асарлар

Мени сайланг, негаким, Энди қадрдон бўла-ман. Бир текис ҳаммангизга Хизмати бажон қиламан. — Ҳамза

6. кўчма с.т. Беишкал, силлиқ; бир хил қилиб.

Иши жуда текис. Ҳамма иш текис бўлиб кетди.

Муса кўса бир ерда турмас, чигитларни бир текисда экиш кераклигини, чигит тўрт энликдан чуқур бўлмаслигини ҳадеб тайинларди. — С. Аҳмад, Ҳукм

7. с. т. Келишган, чиройли.

Ўртада ўн олти-ўн етти яшар бачча ўйнайди. У ранг-сиз, хипча, текисгина, яна тўғрироғи, попукдай бола. — Ойбек, Танланган асарлар

Анов тоғ билан манов тоғ эгиз экан, Жами қиздан охун қизи текис экан. — Оқ олма, қизил олма

от Ҳамма нарсани тенглаштириш тарафдори.

от 1. Текис юзага (сиртга) эгалик.

Ернинг текислиги. Тахтанинг текислиги.

2. Баланд-пасти бўлмаган текис ер, текис майдон.

Рўпарадаги текисликда раён дарахтлари қорайиб кўринар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. физ.геом. Текис юза.

Проексияловчи текислик. Қия текисликдан жисмнинг тушиши.

4. геогр. Катта баландликлар, тоғлар бўлмаган, нисбий текис бўлган ер сатҳи; океанлар тубидаги ясси катта майдон.

Ўшнинг жанубидаги кенг текисликлар, тўлқинсимон қир ва адирлар турли-туман дала гуллари билан безанган. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

5. сиёс. Ҳар жиҳатдан тенглик, тенг ҳуқуқлилик.

Иқтисодий текислик.

фл. 1. Баланд-паст, ғижим, ғадир-будурларини ёʻқотиб, текис, силлиқ қилмоқ.

Ерни текисламоқ. Кўчани текисламоқ. Тахтани текисламоқ. Сочини текисламоқ.

Нодира бошлиқ бир тўда ўқувчилар спорт майдончасини текисладилар. — С. Зуннунова, Янги директор

Нормат ўрнидан туриб, камарини қаттиқ тортиб, гимнастёркасини текислади-да, Адолатнинг олдига борди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Бир чизиқ бўйлаб текис жойлаштирмоқ.

Сафларни текисламоқ.

Рота командири жангчиларга кийимларини туза-тишни, қуролларни яна қайта текислаб, тартибга солиб қўйишни буюрди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

3. с. т. Ишкалларни ёʻқотиб силлиқламоқ, тўғриламоқ.

Ҳамма иш текислаб юборилди.

от 1. Бажарилган ишнинг миқдори ва сифатини ҳисобга олмасдан, ҳаммага баб-баравар ҳақ тўлаш, бир хилда тўлаш, тақдирлаш.

Текисчиликка қарши кураш.

Шукуржон текисчиликка қарши муросасиз кураш олиб борар, бирон ёш табелчига нарядни бошқатдан ишлаш учун қайтариб берар экан: — Шуни билиб қўйингки, ҳеч қачон ҳамма бир хилда ишламайди, — дерди. — З. Сотиев, Истеъдод

Бу соҳада [моддий рағбатлантиришда] юз бериб келаётган текисчиликка қатъиян барҳам бериш керак. — Газетадан

2. сиёс. Кишиларни, қайси синф ёки табақага мансублигидан қати назар, иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан тенг имкониятли, тенг ҳуқуқли қилишга уриниш.

tegislewshi, tegis etiwshi