от 1. айн. Томон 1-4.
У тараф. Бу тараф. Ҳар тараф.
Ўрданинг ташқариги қисмининг уч тарафи (жануб, шарқ, ғарб) биносиз, фақат қўрғон деворларининг зиналари эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Кундузи қум тарафдан илиқ, нафасни қайтарадиган шамол эсади. — С. Аҳмад, Уфқ
Ҳар икки тараф, ким ўзар ўйнагандек, оташ мақтовлар билан бир-бирини ўққа тутди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
Шунинг учун бошқа ўйинларни қўя туриб, мажлиснинг энг қизиқ тарафи бўлиб саналган лапар айтишга кўчдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
ҳар икки тараф ўртасидаги вазият тобора кескинлашиб борарди. — К. Яшин, Ҳамза
Айтмади, сўрасам, гапни бошқа тарафга чалғитди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. Курашувга, беллашувга, баҳслашувга хоҳиш билдирувчи шахс, талабгор.
Бирор шаҳарга келганида, унга [Қулмат қорага] тараф чиқмай қолса борми, бундай шаҳарнинг йигитлари йигит ҳисобланмасди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
Ишбоши: — Қани, тараф борми? — деб, полвонларни майдонга чақирганда, нима бўлди-ю, таваккал қилиб, ўрнимдан туриб кетдим. — П. Турсун, Ўқитувчи
3. фолк. Душман, ғаним.
Қашшоқларга бойлар кўп тараф бўлди. — Эргаш Жуманбулбул ўғли
Мен ўлмасам, тараф босмас изингни. — Юсуф ва Аҳмад
4. кўм. взф. (3-шахс эгалик ва чиқиш келишиги шаклида). Томонидан, жиҳатидан.
Ўз ёнларидан сарф қилиш учун ақчалари ёʻқ, ҳукумат тарафидан бериладиган овқатнинг салмоғи ёʻқ эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Тарафини олмоқ Тарафдор сифатида ҳаракат қилмоқ, бирор томонни ҳимоя қилмоқ, қўллаб-қувватламоқ; у ёки бу тарафга бўлишмоқ. Жанжал чиққан вақтларида подшо камбағалларнинг эмас, бойларнинг тарафини олар экан. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Тараф ёʻқ Бас келадиган, беллаша оладиган, тенглашадиган киши ёʻқ. Унинг [Валижоннинг] одамохунлиги, кўнгилчанлигига тараф ёʻқ. — Ҳ. Назир, ОлмосГапдан гап чиқаришга сенга тараф ёʻғ-а, хотин — А. Муҳиддин, Ҳадя