от 1. Гўё олдиндан белгилаб қўйилган, пешонага ёзилган кўргилик; ёзмиш, тақдир.
Қадим замонларда одамлар дунёдаги ҳамма нарса қисматга боғлиқ, деб ўйлаганлар. — Газетадан
Қисмат экан, бу ерларда юрибсиз, уста Журжоний. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ҳали севишмоқдан шумидир маъно? Фақат азоб бордир қисматда наҳот? — Ҳ. Олимжон
Ўзгалардек уни ҳам қисмат Олиб келди охир қабрга. — Э. Воҳидов.
2. Умуман, бошга тушган кўргилик, кечмиш ҳаёт; аҳвол.
Ўша замонда барча илғор фикр ва ақл эгаларининг қисмати бир хил эди. — Газетадан
Нажмиддин Бухорий, акаси Бойбўрининг зулмидан бошқа юртларга кўчиб кетган Бойсари қисматида ўз қисматини кўриб, кўзларидан ёш чиқиб кетди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ҳақиқатан ҳам Сўлимбекдай қишлоқнинг бошига тушган қисмат кўпларни қаттиқ ранжитган эди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
3. Ҳаёт-мамот масаласи, тақдир; белгиланган умр, насиба.
Бутун ёшлигимиз жангдадир букун, Жангда ечилмоқда севги қисмати. — Ҳ. Олимжон
Ҳазрат кетиб юборишни ҳам ўйлади-ю, ҳали Жабборбек қисмати ҳал бўлмагани Иброҳимбек кетиб қолганини эслаб, Фузайл махсумга маъноли тикилди. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк
Ҳасан овчининг қисмати битди, деб тахмин қилган элликбоши уни тезроқ қалъага дикиллатиб олиб боришга ошиқарди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши
4. эск. кт. Қисм, ҳисса, улуш.
Қалин қисматини жуда кўп беринг, Не сўраса, берайин, қабул қилинг. — Пўлкан шоир