Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«қирқма» бўйича 31 та натижа: Луғатлар

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

23 та
қирқма
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Қирқилган ёки қирқиладиган.

2. Қишга сақланадиган кечпишар, пўсти қалин, эти оч яшил қовун нави.

Полизлардаги оқ қировга асралган қирқма қовунлар ҳам узилди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

  • Қирқма пиёз Кўки-барги олиниб, туби ерда иккинчи йилга қолдириладиган пиёз.
  • Қирқма милтиқ Стволи қирқиб қисқартирилган милтиқ. Қора қоплон иккита қирқма бешотар милтиқ ўқдонларини бирма-бир кўздан кечириб, отишга шай қилиб қўйди-да хуржунларга жойлади. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
қирқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган

1. снқ сон 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч

Қирқ киши

Қирқ метр газмол

Қирқ сўм пул

Қирқ тонна юк

Қирқдан учни айирмоқ

Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол

Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол

Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол

Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. этн. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим

Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964

Тўлиқ мақола →
қирқиқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Қирқилган, қирқиб, кесиб ташланган.

Қулоғи қирқиқ ит. Думи қирқиқ от. Сочи қирқиқ хотин.

Чироқда олтинланган сочлари қирқиқ бир қиз у билан овора бўлди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Чопар томонидан суйри, соқоли қирқиқ киши қоғозни юзида шодлик аломати пайдо бўлгани ҳолда ўқий бошлади. — С. Айний, Қуллар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Таърифлар ичида

8 та
шаклли

шаклли Муайян шаклга, кўринишга эга бўлган. Унсин туморча шаклли ҳовлига намат ёзиб, курсида ўтириб, маҳси тикади. Ойбек, Танланган асарлар Қирқма шахмат усули

пастламоқ

пастла Пастроқ тушмоқ, пастга (томон) ҳаракат қилмоқ, пасаймоқ. Самолёт пастлаб учиб ўтди. Ҳатто бир куни Мирвали тоғ ёʻлида кета туриб, пастлаб учиб юрган вертол

ўқдон

ўқдон айн. Садоқ. Ўқ, патрон солиб, кўпинча белга осиб юриладиган чарм қутича; патронташ. У [Мадамин] қора тўни устидан елкасига қадимги ўқдонларини осган. П.

қиров

қиров Аёзли, ҳаво очиқ, сокин (шамолсиз) тунларда тупроқ, ўт ва ердаги нарсалар устида ҳосил бўладиган муз кристаллари. Бугун кечаси қиров тушибди. Тўла ойнинг й

қиров

қиров Аёзли, ҳаво очиқ, сокин (шамолсиз) тунларда тупроқ, ўт ва ердаги нарсалар устида ҳосил бўладиган муз кристаллари. Бугун кечаси қиров тушибди. Тўла ойнинг й

қиров

қиров Аёзли, ҳаво очиқ, сокин (шамолсиз) тунларда тупроқ, ўт ва ердаги нарсалар устида ҳосил бўладиган муз кристаллари. Бугун кечаси қиров тушибди. Тўла ойнинг й

Ҳаммасини кўриш · 8 →