Қидирув

от 1. Кесувчи асбобларнинг тиғини ўткир қилиш учун ишлатиладиган, одатда, узунчоқ ва япалоқроқ силлиқ ёки махсус ишланган тош.

Тош туз туйиладиган ўғир ичидан узун қайроқни олиб, пичоқни қайрай бошлади. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Касбим — сартарошлик. Битта қайроғу битта устара дастмоя. — Газетадан

2. Жисми садоланувчи урма чолғу; раққос(а)лар қўлда шиқирлатиб ўйнайдиган бир жуфт чўзинчоқ (қайроққа ўхшаш) тош.

Шермат билан Алишернинг ёғочоёқда туриб, қайроқ билан уфорига ўйнашини айтмайсизми?! — М. Қодиров, Асака дорбозлари

Хоразм қайроқлари яна қайси халқ қўлида шундай жаранглаши мумкин? — Шарқ юлдузи

3. кўчма (3-ш. эгалик шаклида — қайроғи) Умуман, ўткирловчи, чархловчи нарса.

Китоб — ақл қайроғи. Қўлнинг кучи бирни енгса, билимнинг кучи мингни енгади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

4. айн. Қайроқи.У

қайроқ буғдой унидан ёғли патир, сомса ёпди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

от 1. ёки Қайроқи ер (тупроқ) Тоғ этакларида тош қатлами устида пайдо бўлган, соз тупроқли, деҳқончилик учун яроқли ер.

Тоғлик раёнларда ва тоғ этакларидаги раёнларда, қайроқи ерларда боғдорчилик, узумчиликни, полизчиликни ривожлантирамиз. — Ш. Рашидов, Янги ер ҳақида сўз

2. Шундай ерларда, Ўзбекистонда ва умуман Ўрта Осиёда етиштириладиган йирик буғдой нави.

Қайроқи буғдой.

Мана, Элгелди бовур, қизинг супрасига яратиб турсин, қайроқи ун. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

3. кўчма с.т. Юқори сифатли, ишлов берилган нарсаларга нисбатан қўлланади.

Катта тажрибаси, кенг билими халқ мақоллари ва маталларидан, қайроқи сўз ва ибораларидан моҳирлик билан фойдаланишига имкон бермоқда. — Газетадан

Анави нақшинкор, қайроқи балконларни айтмайсизми! Гулпанжаралари ипакдан тўқилган каби. — С. Акбарий, Севги билан тирилган юрак

Иккала ҳамдард, Пирзоданинг таъбирича, қайроқи қорадоридан данак миқдорида отишиб, кейинидан чойхўрликка тутинишди. — Шарқ юлдузи

от Қайроқ шиқирлатиб ўйновчи раққос(а).

Kairakkum.

от 1. айн. Қайроқ 1.

Ёрмат қизидан хурсанд бўлди Пичоқ, қайроқтошни ва гўшт-мой солиш учун тоғораларни тозалаб, тайёр қилишни буюрди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Силлиқ ёки қайраб, чархлаб, махсус шакл берилган тош.

У гапирар экан, Петербург шаҳрининг майда қайроқ тошлар терилган кенг-кенг кўчалари кўз олдидан ўтарди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

от Қайроқ шиқирлатиб ўйнаш, қайроқ билан рақс тушиш.