Қидирув

сфт. 1. Узоқ ўтмиш, қадимги замон, узоқ, ўтмиш давр.

Қадимдан қолган одат.

Чорвоқ даласи кадимда Мадамин билан Олахўжабойга қарашли эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Қадимнинг қоидасига мувофиқ, ҳар икки томоннинг шумтака болалари бир-бирларини қорга думалатиб, бир нафас муштлашиб олдилар. — Ойбек, Танланган асарлар

2. сфт. Узоқ, ўтмишдаги; қадимий, кўҳна.

Қадим замон.

Бу ёʻллар кўп кадим ёʻллардир. — Ғ, Ғулом

Ҳунармандчиликнинг ривожланиши катта савдо ёʻлидаги кадим шаҳарнинг бошқа узоқ музофот-у ўлкалар билан алоқасини авж олдирди. — К. Яшин, Ҳамза

3. Илгарилари, қадимда.

Ҳовлиларга кираверишдаги катта ва сервиқор дарвозаларни айтмайсизми, кадим бундай дарвозаларни Орифхўжабойлар курарди. — Мирмуҳсин, Умид

от 1. Бўй-баст, гавда бичими; қомат, сумбат.

Қадди келишган одам. Қадди букилган чол.

Ғуломжон чиройли қаддини букиб, онаси устига энгашди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Соқолининг оқлигига қарамасдан, унинг қаддида кексалик аломати сезилмас эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Олимов қадди барваста, семизгина киши эди. — Ҳ. Назир, Сўнгги чақмоқлар

2. Тананинг оёқлардан юқори қисми, гавда.

Костюм ҳали бўйига нисбатан ингичка бўлган қаддига кенглик қилди, кўкраги бир оз халта бўлиб, ёқаси кўчиб турибди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Бек қаддини ёстиқ устидан кўтариб, Комилга жилмайиб қаради. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Киши ва нарсаларнинг бўйи, баландлиги.

Ўн кунлик меҳнат орқасида ҳар томони беш газли ва қадди уч ярим газли бир ҳужра ҳосил бўлади. — А. Қодирий, Обид кетмон

Энди у озди, соқоллари ўсди, юзи қорайди қадди чўзилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Хирмонлар қаддини кўкдан оширинг — Ғ, Ғулом

áyyemde, ótmishte, burınǵı zamanda

сфт. 1. Узоқ, ўтмиш замонларда ёки узоқ замонлардан бери мавжуд бўлган, узоқ ўтмишга оид; қадимий, кўҳна.

Қадимги туркий тиллар. Қадимги форс ёзуви.

Ҳозирги Ўзбекистон тупроғида яшаган қадимги халқлар ўзларининг мустақил, бой маданиятларига эга бўлганлар. — К. Яшин, Ҳамза

2. Илгариги, аввалги.

Фарғона водийсидан Тошкентга қатнайвериб, довон ошиб, товонлари тош бўлган қадимги батрак Абдурасул бу кунларда ўз муддаосининг амалга ошаётганини ҳис этар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. Қадимга оид, қадимдан бор, ўтмишдан сақланиб келаётган.

Қадимий урф-одатлар. Қадимий шаҳар. Қадимий анъаналар.

Қадимий Хоразм ўзининг бетакрор маданий обидалари билан машҳур. — Саодат

Тупроғи серунум, иқлими мўтадил, аммо суви камчил Қашқа воҳасини боғ-роғларга айлантириш қадимий орзу эди. — Ўзбекистон қўриқлари

рвш. Узоқ ўтмишдан, қадимги замонлардан.

Қадимдан қолган урф-одатлар.

Товуш тўлқинларини тутгич вазифасини ўтовчи қулоқ супраси табобат-да катта аҳамиятга молик экани Шарқ тиббиётида қадимдан маълум. — Фан ва турмуш