Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«olacha» boʻyicha 97 ta natija: Lugʻatlar

Filtr

Lugʻat maqolalari

89 ta
olacha
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Ingichka yoʻlli, odatda paxta ipidan, baʼzan ip va ipakdan toʻqiladigan mato.

Bir kiyimlik olacha. Olacha qop.

Un solingan olacha boʻz xalta ham ogʻzi ochiqligicha qolib ketaveribdi. — N. Maqsudiy, Laylatulqadr

Erali boshida yangicha gilam doʻp-pi, egnida ohorli olacha toʻn kiyib kelgan edi. — S. Ahmad, Jimjitlik

2. Ola-bula 1.

Olacha qovun.

Toʻliq maqola →
ola
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. Oq-qora, oq-malla va shu kabilar qorishiq tusli (hayvonlar tusi haqida).

Ola ot. Ola hoʻkiz. Ola tovuq somon sochar, oʻz aybini oʻzi ochar. — Maqol

Bu pulga manman degan galanskiy [golland] ola sigir olishingiz mumkin. — N. Aminov, Qahqaha

2. Turli xil rangli, yoʻlli yoki gulli; chipor.

Ola (yoʻlli) beqasam. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol

Xonaning toʻridagi poʻstak ustida oppoq soqoli koʻksiga tushgan, katta sallali, ola choponli domla oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kelishmovchilik, nifoq, nizo.

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻizdagini oldirar. — Maqol

Ovul iti ola boʻlsa, boʻri kelsa birikar. — Maqol.

[Tojiboy:] — Yoʻq, mening fuqarom ichida olasi yoʻq, — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Tugal emas, hakkam-dukkam, bir tekis unib chiqmagan; chala.

Chigit sifatsiz ekilib, koʻchat ola chiqsa, kimga foyda-yu, kimga zarar? — M. Nazarov, Jilvon jilvalari

  • Oq ola Asosan oq tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Qora ola Asosan qora tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Olachiqdi Ittifoqi, orasi buzildi. Oq poshshoning askarlari oʻrtasidan ola chiqib, Urishmaymiz, urishsa poshsho bilan vazirlar urisha bersin, deb turgan emish. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Ola koʻz, olakoʻz 1. Chaqchaygan katta koʻz; Elmurod atrofiga qaragan edi olakoʻz zavxoz ham sahna oldida tomosha qilib turganini koʻrdi-yu, oʻzining bor-yoʻqligini unutdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ola qaramoq 1. Koʻzlarini olaytirib, oʻqrayib qaramoq. Dehqonovga va unga tanbeh berdim. Endi ikkovi ham menga ola qarab yuribdi. — S. Nurov, Narvon;— Siz yaxshi koʻrgan bir qizga birov ola qarasa, siz nima qilardingiz? — dedi. — N. Safarov, Uygʻonish;Ultonni hech kim bek qilgani yoʻq, u oʻzi oʻzini bek qilib, Qoʻngʻirotga ola qaradi. — Yodgor
  • Oq uy, ola bargak
Toʻliq maqola →
olachalpoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Daraxt barglari oralab tushgan parcha-parcha oftob, oydin yoki koʻlanka.

Olachalpoq soya.

Xiyobondagi daraxtlar orasida olachalpoq oydin kezadi. — H. Nuʼmon, Fasllar

Sutday oydin Oʻn toʻrt kunlik oy teraklar orasidan moʻralab, hamma yoqqa olachalpoq koʻlanka tashlab turar edi. — Gʻayratiy, Dovdirash

2. Bir tekis emas; u yer-bu yerda, parcha-purcha.

Olachalpoq bulutlar. Dashtning u yer-bu yerida olachalpoq qor pagʻalari.

Odam boʻyi oʻsgan olachalpoq makkajoʻxorining soʻlinqiragan nimjon barglari sargʻayib, osilib yotardi. — Q. Kenja, Notanish gul

Toʻliq maqola →
olam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo.

— Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —

Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻlib kelgan. — S. Ayniy, Doxunda

2. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalqlar

Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur.

Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.

Oʻsimliklar olami.

Titrash oʻsimlik olamiga ham halokatli taʼsir etadi. — Fan va turmush

4. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, maslagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.

5. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻziga xosligi.

Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisalarning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — OʻTA

6. Biror soha, jabha.

Ilm olami. Siyosat olami.

U

endi Salimxondan koʻp soʻzlaydi, hatto Salimxonni siyosat olamiga sudraydi. A. — Qahhor, Sarob

Fan olamida yangilik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Bu dunyo; mavjud dunyo.

Olamdan oʻtmoq.

Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyon endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad, Ufq

  • Oʻn sakkiz ming olam
  • Yangi olam 1. Biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya. Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUmrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Bir olam 1. Oʻziga xos bir dunyo. [Normat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻjalik vistavkasini koʻrgandayoq: — Vistavkaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim, Chin muhabbat;U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha. Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa. Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom
  • Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon.
  • Olam guliston Hammasiga oʻsha moshak sababchi. Keling, deb telefon qilmaganda, olam guliston edi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Olamhodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki. Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻyningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi. Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Parvardigori olam Olloh; olamning yaratuvchisi, xalloqi olam, xudo. Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay.
  • Podshohi olam
  • Husn olami Husndor kishilar, nozaninlar toifasi. Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻtkazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
oʻlan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Oʻt II.

Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob

Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 89 →

Taʼriflar ichida

8 ta
ohorli

ohorli Ohor berilgan, ohorlangan. Ohorli chit. Ohori ketmagan, tutilmagan; kiyilmagan, yangi. Erali boshida yangicha gilam doʻppi, egnida ohorli olacha toʻn kiyib kelgan

yamoq-yasqoq

yamoq-yasqoq Yamalgan-chatilgan; churuk. Yamoq-yasqoq koʻrpalar. Yamoq-yasqoq olacha yaktaklar. Oybek, Navoiy Yamash, tikish, tuzatish ishlari. — Onam yaqin va uzoq mahal

toʻqim

to‘qim Jazliq yoki egar ostiga qoʻyiladigan, odatda kigizdan qilinadigan ot-ulov abzali. Kigiz toʻqim. Eshakka — toʻqim, odamga — libos. Maqol Oqtoyning ustida eski olach

chaqa

chaqa Asosan mis, jez singari metallardan yasalgan, qiymati past mayda tanga pul. Oq koʻylak ustidan olacha ipak toʻn kiygan, gavdasi yoʻgʻon baqqol yosh xaridorning aytg

chaqa

chaqa Asosan mis, jez singari metallardan yasalgan, qiymati past mayda tanga pul. Oq koʻylak ustidan olacha ipak toʻn kiygan, gavdasi yoʻgʻon baqqol yosh xaridorning aytg

chaqa

chaqa Asosan mis, jez singari metallardan yasalgan, qiymati past mayda tanga pul. Oq koʻylak ustidan olacha ipak toʻn kiygan, gavdasi yoʻgʻon baqqol yosh xaridorning aytg

Hammasini koʻrish · 8 →