Изоҳли луғат
· яна 7 та луғатда
от 1. Ейиш-ичишга, мол-дунёга бўлган эҳтирос.
Менинг нафсим балодур, ёнган ўтга соладир. — Мақол
2. Шаҳвоний ҳирс.
[Фотима ўз-ўзига:] Бундай ўз нафсларига берилган зотлар бировнинг ҳалол хотинига кўз тикиб, ҳаётда ҳеч бўлмаган ёлғон сўзларни қўшиб, ширингина бир турмушни бузмоқчи бўладилар. — Ҳамза, Туҳматчилар жазоси
Бойваччанинг кўзида ҳар бир хотин унинг нафси, ҳирси учун яратилган чиройли мева эди. — Ойбек, Танланган асарлар
- Нафс бандаси Нафсидан бошқани ўйламайдиган. — Нафс бандаси Биров ишдан келса, сиз ошдан келасиз, — деди Мели полвон жаҳли чиқиб. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Нафси бузуқ (ёки ёмон) Овқатдан сира қайтмайдиган, нафсини тия олмайдиган; ҳирсли. Нафси бузуқ ҳайитда ўлар. — Мақол
- Нафси улик (ёки тийиқ) Нафсини тия оладиган, ҳар нарсага суқ билан қарайвермайдиган.
- Нафсига ўт тушмоқ Нафси ҳаддан ташқари авж олмоқ; нафси ҳакалак отмоқ.
- Нафсини тиймоқ Нафсига эрк бермаслик, ўзини сақламоқ. Кўзинг оғриса, қўлингни тий, ичинг оғриса, нафсингни тий. — Мақол
- Нафси олинмоқ (ёки оғримоқ) Нафсониятига тегмоқ, кўнгли оғримоқ. Бундан нафси олинган Соли ота жаҳлига чидолмай, олдида дўмбиллаб юрган набирасини уйидан қувди. — А. Қаҳҳор, Олтин водийларни кезгандаУ [Ғуломжон] нафси оғриган киши товуши билан қулфи дилини очди. — М. Исмоилий, Фарғона т. о.