entry, joining, introduction
Синонимлари: вазифани адо этиш
Қидирув
«киришиш» бўйича 135 та натижа: Луғатлар
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
120 та
Изоҳли луғат
· яна 8 та луғатда
фл. 1. асосан ж. к. билан Юриб ёки силжиб, бирор нарсанинг ичига, ички қисмига ўтмоқ, ўзини ичкари қисмга олмоқ.
Уйга кирмоқ. Ғорга кирмоқ.
Аҳмаджон бўш лаганни дастурхони билан кўтариб, қушбеги кирган эшикдан чиқди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Бектемир тездан ўзини пастликка ташлади, югура-югура, ўрмонга кирди. — Ойбек, Қуёш қораймас
Ёʻл устидан чиқиб қолган чаққон калтакесаклар ўқдай отилиб, кавакларга, тош ораларига кириб кетади. — А. Қаҳҳор, Мастон
2. Нарсанинг орасига, ички қисмига ёриб, тешиб ўтмоқ, суқилмоқ; санчилмоқ.
Кулига тикан кирди. Ер шундай қаттиқки, қозиқ қоқсанг ҳам кирмайди.
Тош учланган қирраси билан бекнинг бошига тушиб, ярмигача ўйиб кириб кетди. — А. Қаҳҳор, Кўр кўзнинг очилиши
Аямай найзани уради Икки эмчак ўртасига, Ғарчиллаб найза киради. — Гулшанбоғ
3. Ич томонга ботмоқ.
Эрталабдан бери ҳеч нарса емаган молларнинг қоринлари ич-ичига кирган.
Новча, икки лунжи ичига кириб кетган. — С. Сиёев, Ёруғлик
4. Орасидан, қаторидан жой олмоқ; қўшилмоқ.
Бу мақола тўпламнинг иккинчи жилдига кирган.
Иккитасида Азимбойваччанинг оти ёзилиб, кейин ўчирилган, охиргисида мутлақо рўйхатга кирмаган. — С. Аҳмад, Ҳукм
Бу касбни қўй, ука, сартарошлик қил девдим, мана у ҳам одам қаторига кириб олди. — Гулдаста
5. Иш, хизмат, ўқиш, жамият ва шу кабиларга қабул қилинмоқ; жойлашмоқ.
У даставвал институтга лаборант бўлиб кирди. Партияга кирмоқ. Заводга слесар бўлиб кирмоқ.
Аммо биз ишга кирган одамларни жойларга уларнинг истаги билан эмас, идора эҳтиёжи билан юборамиз. — С. Кароматов, Олтин қум
6. Саноқ сон ёки баъзан ёш сўзи билан бирга қўлланиб, шу сон билдирган йилча умр кўрганликни билдиради.
Отам олтмишга кирди. Қиз ўн етти ёшга кирди.
Раҳмат, юзга кир, ували-жували бўл, ўғлим. — Ойбек, Танланган асарлар
7. Пайт, ой, фасл билдирувчи сўз, сўз бирикмаси билан қўлланиб, шу пайт ёки фаслнинг бошланишини билдиради.
Ёдгор, умри бино бўлиб, баҳорнинг кириб келишини шу қадар диққат билан кузатмаган экан. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Кечикиб кирган қиш энди кун сайин совуғини кучайтира бошлаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Кеч кирди. Товуқлар ғира-шира қоронғида пир-пир учиб, бостирма шипидаги қўноққа чиқа бошлади. — П. Турсун, Ўқитувчи
Март ўтди, апрель кирди. — С. Сиёев, Ёруғлик
8. Айрим отлар билан бирикиб, шу от ифодалаган нарсанинг пайдо бўлиши ёки вужудга кела бошлаганлигини билдиради.
Кўчатлар мевага кирди. Ток ҳосилга кирди. Товуқ тухумга кирди. Юзига ранг кирмоқ.
Июнь ойининг охири. Ғўзалар айни гулга кирган вақт. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз
Иштаҳага кирди-ю, кулча юзига ранг югурди. — К. Яшин, Ҳамза
9. Ўзи бирикиб келган сўз ифодалаган ҳолат, хусусият ва шу кабиларни касб этиш, шунга эга бўлишни билдиради.
Касал уйқуга кирди. Кўм-кўк осмон бирпасда кулранг тусга кирди.
Сиз келсангиз, ҳовлимизга офтоб чиққандай файз киради. — К. Яшин, Ҳамза
Уй бекаси ўзининг асл руҳига кирди, жангчиларни қиём ва печене билан меҳмон қилди. — Ойбек, Қуёш қораймас
Севгилимни чиройли йигит қиёфасига кириб олган сеҳргар иблис қўлтиқлаб келаётганидан ёниб кетдим. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
Унинг [Берунийнинг] тартибсиз, жўшқин фикрлари мунтазам бир шаклга кириб, вояга етди. — М. Осим, Жайхун устида булутлар
10. Ўтмоқ, ўтиб ўзлашмоқ.
Бу одатлар қардош халқлардан кирган. Сут билан кирган жон билан чиқар. — Мақол
Русча “кандидат”, кандидатура сўзларининг эквивалентлари сифатида эса тожик тилидан кирган номзод (ҳозирги маъносида) сўзи қўлланади. — ЎТА
11. Айрим сўзлар (масалан, сезги аъзоларини билдирувчи қулоқ, бурун каби сўзлар) билан қўлланганда, нарсанинг шу аъзога таъсир этиб, сезги уйғотишини билдиради.
Гулнинг ҳиди бурнига кирмоқ.
Ўйлайман-у, мияга ҳеч нарса кирмайди. — Гулдаста
Авазнинг қулоғига унинг гапи кирмас, у тарсаки егандек, шайх Саъдийнинг шоҳ сатрига тикилиб ўтирарди. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Шу ёшга кириб Шунча йил яшаб. Мен шу ёшга кириб, кўпчилик ичида самоварчи, чой деёлган одам эмасман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Ақл (ёки ақли) кирмоқ Ақлли бўлмоқ, ақл билан иш қиладиган бўлмоқ. Бўйим чўзилиб, ақлим кирган сайин кўпроқ ўйлайдиган бўлиб қолдим. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
- Гапга (ёки сўзга) кирмоқ Ўзганинг айтганига кўнмоқ, унамоқ; рози бўлмоқ. Ҳазратқул ювош, нима деса гапга кирадиган боладан бунақа гап чиқишини сира ўйламаган эди, гангиб қолди. — С. Аҳмад, ЮлдузЯхшиям, отасининг сўзига киргани, акс ҳолда, Табибийдек доно, зукко бир устоз, оқил дўстдан айрилиб қолиш ҳеч гап эмас экан. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Гўрга кирмоқ Ўлмоқ, ерга кўмилмоқ.
- Ерга кирмоқ 2. Ҳаддан ташқари уялмоқ, мулзам бўлмоқ. Сиздай одамга бундай бўҳтон қилгандан кўра ерга кирганим яхши эмасми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариМен чақирсам, баттар уялади, ерга киради, ҳам унинг кўзига қандай қарайман! — Ойбек, Танланган асарларДомла ер ёрилиб, ерга кириб кетгудек бўлиб турарди. — М. Мансуров, Ёмби
- Ёнига (ёки қўлтиғига) кирмоқ Қўллаб-қўлтиқламоқ; ёрдам бермоқ; улғайиб, ёрдам берадиган ёшга етмоқ. Қурбон ота шу ишни бошлаган вақтда унинг ёнига кирадиган одамлар пайдо бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Жонига ора кирмоқ Сабабчи бўлиб, бирор нарса, фалокатдан сақлаб қолмоқ. Ўз танки билан душман зотини абжақ қилган, немис мудофаасини ёриб ўтиб, неча юзлаб жангчиларимиз жонига ора кирган — Н. Сафаров, Оловли изларБир неча ой отаси бетоб бўлиб қолганда, табиби ҳозиқ уни даволаб, жонига ора кирган эди. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси
- Жон кирмоқ Жонланмоқ, жонланиш юз бермоқ. Шу орада хати бориб қолди-ю, бизга қайта жон кирди. — С. Сиёев, ЁруғликНонни еб, сувни ичган болаларга жон кирди. — Ж. Шарипов, Хоразм
- Жони кирмоқ Маза қилмоқ, қониқиш билан роҳатланмоқ. Ҳа-ҳа Пирхонада жонинг кирибди-да Мазахўрак бўлиб қопсан-да — К. Яшин, Ҳамза
- Ёʻлга кирмоқ Юришга бошламоқ Қонига беланган дадангни кўтариб кирганларида, сен энди ёʻлга кирган эдинг. — Й. Шамшаров, ТошқинАдолат ёʻлга кирди дегандан бошлаб, топганини сандиққа ташлади. — С. Зуннунова, Олов
- Тилга кирмоқ Гапира бошламоқ (гапирмаётган, жим ҳолатдан гапира бошлашни билдиради). Шариф дарров уҳ тортиб, тилга кирди: — Хоним, бу осий бандангизни афв этгайсиз — С. Сиёев, ЁруғликУмар полвон ўйланиб қолди, анчадан кейин тилга кирди. — К. Яшин, Ҳамза
- Тушига кирмоқ Тушида кўринмоқ. Товуқнинг тушига дон киради. Нафақа керак бўлса, даромадимнинг ярмини олинг. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- У қулоғидан кириб, бу қулоғидан чиқди Шу оннинг ўзидаёқ унутилди, жуда тез эсдан чиқди. Бу гаплар унинг у қулоғидан кириб, бу қулоғидан чиқиб кетаверди.
- Қўлга кирмоқ Тасарруфига, ихтиёрига ўтмоқ. Ёни-вери билан қўшилиб, бир танобдан мўл ер қўлга киради. — Ойбек, Танланган асарларҚўлга кирганда, булбулим учди — Баҳром ва Гуландом
Изоҳли луғат
· яна 9 та луғатда
1 Бадан, кийим ва шу кабиларга чанг-тўзон ўтириши туфайли ва бошқа ёʻллар билан ҳосил бўладиган ифлослик. шш Мўйсафид капма-рош.. кирдан қатирмаланиб ялтираган лунгини [Ёʻлчининг
2. Кир босган, кирланган. шт
Кир кўйлак. Қўллари кир
Эгнида тирсаги қирилган костюм, Ёқа кир, тугмасиз, юз ямалган шим — Уйғун, Устаси фаранг
Ёʻлчи унинг бошини кир ёстиққа оҳиста қўйди — Ойбек, Танланган асарлар
3. кўчма Ярамас, жирканч, ифлос
Фақат ана шу кир мақсадга етиш ниятида Алиқул билан фикран бўлса ҳам битим туздинг — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Ёшлик ўтди. Бўйи етди. Кир одат уни зиндондек ҳовлига солди — Миртемир
4. Ювиладиган ёки ювилган кийим-кечак, сочиқ, дастурхон ва ш. к. буюмлар
Гулнор титроқлаблари билан базўргина: -Яхши.. аммангизни севинтиринг, ман нима ? — деди-да, кир ёйишни баҳона қилиб, узоқлашди — Ойбек, Танланган асарлар
[Ойимхон] Очдан ўлмаслик учун эртадан кечгача кир ювиб, ҳақига бир коса кепак олиб, нон қилиб еган — П. Турсун, Ўқитувчи
Изоҳли луғат
· яна 7 та луғатда
2. Бирор асарнинг асосий қисмидан олдинги, бошланғич қисми; дебоча; муқаддима. Кириш сўз - 1) қ. кириш 2; 2) тлш. қ. сўз. Кириш ран Гапнинг айрим бўлаклари ёки бутун гапнинг мазмунига сўзловчининг муайян муносабатини ифодаловчи, асосий гапга қўшимча фикр билдирувчи гап
Китобнинг кириши
Мўттихон кичкинагина кириш нутқидан кейин сўзни Тошкентдан келган аёлга берди — С. Зуннунова, Гулхан
Кейин қисқа кириш сўзи қилиб, масалани бутун тафсилоти билан батафсил таништирди — Ж. Абдуллахонов, Тўфон
3. Бирор фаннинг асосий тушунчаларини баён этувчи, шу фандан дастлабки маълумотлар берувчи қисм
Фалсафага кириш
Тилшуносликка кириш
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
фл. 1. Кирмоқ феълининг биргалик нисбати.
Ўқувчилар синфга киришди.
Булар талай ергача эмаклаб, талай ергача бағирлаб боргандан сўнг, бутазорга киришди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
2. Бирор иш-ҳаракатни бажаришга бошламоқ.
Бу ишга яқинда киришдик. Ўқишга астойдил киришди.
Отабек ортиқ чидаб туролмади-да, рўмоли билан кўзини яшириб, йиғламоққа киришди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Мен туғилган фикрни дарҳол ёзишга киришмайман. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи
3. Кишилар билан яқин муносабатга ўтмоқ, аралашиб, қўшилиб кетмоқ.
У [Саидий] бирмунча Шариф сингари танишлар орттирди, аммо булар билан киришиб кетолмас, бу янги доирада ўзини мусофирдай сезар эди. — А. Қаҳҳор, Сароб
Унинг қизи Гулнор, ошпаз Анорбойлар ҳам колхоз ҳаётига киришиб кетишади. — Муштум
4. Бир-бирига туташмоқ, ёпишмоқ.
Ғўза ўсиб кетибди. Шохи шохига киришиб кетибди. — И. Раҳим, Ихлос
Тишлари тушиб, жағи жағига киришиб кетган катта бувиси ҳассасини тақ эткизиб урди-ю башарасини тириштириб шанқий бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
У ёʻл-ёʻл галстугини тортиброқ қўйган эди, кўйлагининг кенг ёқаси бир-бирига киришиб, галстугининг тугуни кўринмай қолди. — С. Анорбоев, Меҳр
5. Иссиқ, совуқ ёки нам таъсирида қисқармоқ (мато ҳақида).
Ҳозир ювганда киришмайдиган, дазмол қилинмайдиган, кийиш учун қулай матоларнинг хили кўп. — Газетадан
6. Белгиланган мақсаддан бошқа нарсага сарф бўлмоқ (пул, маблағ ҳақида).
Саёҳатга аталган пул уй ремонтига киришиб кетди. Сенинг ўн сўминг менга киришди.
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
от 1. Бирор жойга бориш ёки бирор юкни олиб бориб бериш учун арава, машина ва шу кабиларни ёллаш, ёлланиш.
Туяларимдан кўнглим тўқ бўлгани учун уларни кирага юбордим. — С. Айний, Куллар
уч соябон арава, олти отни кирага олиб, катта карвон кетидан юришни гаплашишди. — Мирмуҳсин, Меъмор.
2. с. т. Бадал, эваз.
Холбеканимен кўрсацам, тўражон, Кирасига не берасан ўзима? — Кунтуғмиш
3. Кира ҳақи, кира пули.
Марғилондан, ҳатто Қудратулла қорини ҳам йигирма беш шогирди билан чақиртирибди. Бориш-келиш кираларини ҳам бой ўз устига олибди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари
Иккала машина ҳам якка тартибда уй-жой қурувчиларга сув ташиш ва кира ишлаш билан банд бўлмоқда. — Қ. Собиров, Баъзи майда-чуйдалар
- Кира қилмоқ 1. Ҳақ тўлаш шарти билан бошқанинг от, арава, машина ва шу кабиларидан фойдаланмоқ, уларни ёлламоқ. — Биз ҳам, отам иккимиз, иккита нор туяни кира қилиб, карвонга уландик, — деди Ҳожи хола. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча. ;Қўлга тушсанг кира қиляпсан, деб молияга ёзиб беришдан ҳам тоймайди булар. — С. Анорбоев, Оқсой
Таърифлар ичида
15 тасиқиш, қисиш, қисилиш; киришиш, чўкиш, ўтириш, қисқариш сжатие; усадка
/ɪнˈстɔːл/ в [Т] 1 ўрнатмоқ 2 киришмоқ, киритмоқ, жойламоқ - инсталлатион /ˌɪнстəˈлеɪʃн/ н [К,У] 1 ўрнатиш 2 киришиш, жойлашиш
/ɪ'нɔ:гжʊреɪт/ в [Т] 1 тантанали равишда лавозимга киришмоқ; киришганлигини э'лон қилмоқ 2 расмий равишда очмоқ - инаугуратион /ɪнɔ:гжʊ'реɪʃн/ н [К,У] расмий очилис
питомник Ўсимлик ёки ҳайвонлар ўстириладиган ва кўпайтириладиган, ўрганиладиган махсус жой. Мевали дарахтлар питомниги. Балиқчилик питомниги. Қумлик питомникларида
аккредитация ҳуқ. Дипломатик ваколатхона бошлиғи ёки давлатнинг бирон-бир халқаро ташкилотидаги доимий вакили лавозимига тайинлаш ва шу лавозимни бажаришга кирис
/и'ниʃиеит/ в [Т] 1 (формал) бошламоқ, киришмоқ 2 инитиате сб (инто стҳ) а'зо қилмоқ, киритмоқ - инитиатион /иниʃи'эиʃн/ н [У] бошлаш, киришиш, киритиш - инитиатив