Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«жиндек» бўйича 204 та натижа: Луғатлар

Филтр

Луғат мақолалари

188 та
жин
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Шарқ мифологиясида ва диний тасаввурларга кўра: пастқам жойларда киши кўзига одам тимсолида кўриниб, гўё уни бирор дард-иллатга чалинтириб (масалан оғзини қийшайтириб) кетадиган афсонавий махлуқ.

— Энди бу ерда илгаригидай боёʻғли сайрамайди. Ҳеч кимнинг кўзига жин ҳам кўринмайди, — деди Юсвали тоға. — П. Турсун, Ўқитувчи

Букри домла Майнани жинми, парими деб ўйлади шекилли, турган жойидан силжимай, аллақандай дуони пичирлади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

2. Кишининг табиати, таъб.

Шунақанги гапларни жиним суймайди.

Бепарво, бўшанглик мардга эмас эп, Бундай одамларни ёқтирмас жиним. — Ж. Жабборов.

Сатторқул аканг уйни тузаттириб бермоқчи. Майли, ўшанда дераза ҳам қурсин, оқлацин ҳам, токча жинига ёқмаса, суватиб ташлай қолсин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Жин кўча Пастқам тор кўча. Хиванинг жин кўчалари ҳувиллаб ётибди. — С. Сиёев, Аваз
  • Жин тегмоқ Кайфияти бузилмоқ. Нариги хонадан опасининг уф тортгани эшитилди: — Нима жин тегди унга? — Опа, қўрқяпман,— деди Чарос овози титраб. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Жин урмайди Ҳеч нарса қилмайди, таъсир қилмайди. — Хотинингизга жин ҳам урмайди, аввал хашак жамғариш топшириғини бажаринг! — деди совхоз директора Саидмурод ака. — Н. Қобил, Беморлар
  • Жин урсин Сенларнинг гапларинг қизиқ бўлди-ку, жин урсин сени! — С. Кароматов, Олтин қум
  • Жин чироқ
  • Жини тутмоқ Таъбига, кўнглига ёқмаган иш ёки гапдан жаҳли чиқмоқ; жиғибийрон бўлмоқ. Бирпасда дадамнинг жини тутди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Жини қўзимоқ (ёки қўзғамоқ) [Заргаров Насибага зеҳн солиб:] Ҳм Формада олиб бора кўрма, формани кўриб, ЗАГС мудирининг жини қўзғамасин тағин. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
  • Жинига тегмоқ ёки жинини қўзғатмоқ Табиатига тўғри келмайдиган иш, ҳаракат ёки гап билан жаҳлини чиқармоқ; асабини қўзғатмоқ. Жинимга тегмаган сен бормидинг?
  • Жинидан баттар ёмон кўрмоқ Қаттиқ ёмон кўрмоқ. Домла бозор қилишни, магазинга боришни жинидан баттар ёмон кўрар эди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза
  • Сени (ёки сенга) нима жин урди? Сенга нима бўлди? Эсингни едингми? Ақлдан оздингми? [Қози Мулладўстга:] Сенга нима жин урди? — [Мулладўст:] Сизни урган жин! Жим туринг, бу кун ҳам озлик қилмасин! Ҳамза, — Майсаранинг иши
  • Жин чақа Жин чақа ҳамманинг кармонига тупуриб, бойларнинг ҳамёнига ўзини уради. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Жин машина Пахта тозалайдиган, чигитдан толаларни ажратиб оладиган машина. Завод ичкарисида жинлар пахта тозалаб чиқармоқда. — Ж. Шарипов, Хоразм
Тўлиқ мақола →
жинг
  • (Ғ)инг ёʻқ, жинг ёʻқ Ҳеч нарса демай, эътирозсиз, гап-сўзсиз; сабр-қаноат билан. Қорни тўқ, эгни бутун бўлса бас. Инг ёʻқ, жинг ёʻқ, ишлайверади. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
жинс
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Жонли организмларнинг биологик ва жисмоний хусусиятларига кўра икки (эркак ва урғочи) туридан бири.

Эркак жинси. Хотин жинси.

Узаро қарама-қарши икки жинс дунёда тирикликни давом эттиради. — Т. Қаипбергенов, Қорақалпоқнома

Бўлажак фарзанд жинсининг ўғил ёки қиз бўлиши отадаги уруғ ҳужайраси таркибида бўладиган икки хил хромосомага боғлиқ. — Газетадан

2. Тур, нав, хил.

Лириканинг ўзига хос адабий жинс сифатидаги табиати унинг жанр қиёфасида ҳам акс этади. — ЎТА

Барон фон Ринг, албатта, эшак эмас, балки орий жинсдан бўлган бир зот. — А. Қаҳҳор, Барон фон Ринг.

3. Ижтимоий гуруҳ, табақа.

Жинсига тортмоқ.

— Ота, бу синглим,— табассум билан деди Ёʻлчи. — Бойникида яшашини маъқул кўрмадим. — Яхши қилибсан: Кабутар бо кабутар, жинс бо жинс. Тўғри, улар қариндошинг. Лекин улар сени ўз жинсига қўшмайди. Улар пул жинсидан. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Ер қобиғининг маълум қатламини ҳосил қилган минерал.

Қоя остидаги тоғ жинслари минг йиллар давомида эсган шамол таъсирида силлиқланиб, ғор шаклида ўйилган эди. — С. Кароматов, Олтин қум

Нуротадан Томдибулоққача чўзилган тоғлардаги тоғ жинсларини ўрганиб, у жойларнинг геологик харитасини тузди. — С. Анорбоев, Ўзбекистон олтини

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 188 →

Таърифлар ичида

16 та
аксинча

аксинча Ёʻқ. Аксинча, оқарибсиз. Жиндек озиб, яна ҳам чиройли бўлибсиз. Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

жиндай

жиндай рвш. -дек Бир оз, озгина, қиттак. Жиндай ухлаб ол. Жиндай сабр қил. Козимнинг гап оҳангида жиндай такаллуфсизлик сезилиб турарди. Э. Усмонов, Ёлқин Олимжон Бойч

суханбозлик

суханбозлик Суҳбат, гаплашиш, чақчақлашиш. У [Раъно] ҳовлида Нафисахон, кампир бувилар билан ҳам жиндек суханбозлик қилиб, шатиллаганча жўнади. Мирмуҳсин, Умид а

бўйрачўп

бўйрачўп эск. Бўйра тўқиш учун ишлатиладиган қамиш чўпи ёки бўйрадан синдириб олинган чўп. Домлани кўз қирлари билан кузатган ҳолда, бўйрачўпнинг бир й

кертик

кертик айн. Кемтик. Пиёланинг кертиги. Арра тиши каби ўсиб, чиқиб турган икки аъзо ўртасидаги кемтик жой. Барг кертиги. Кертик қилмоқ Синдириб, учириб олмоқ. Домлан

кўз-кўз қилмоқ

кўз-кўз қил Бошқаларни қизиқтириш, ҳавасини келтириш учун мақтаниб кўрсатмоқ; намойиш қилмоқ. Аҳмад дафтарини, Меҳри гулдастасини, Қўзибой расмларини кўз-кўз қ

Ҳаммасини кўриш · 16 →