Қидирув

сфт. 1. Маромига ёки тамомига етказилмаган, битказилмаган, тамомланмаган.

Чала уй. Чала иш. Бола — боланинг иши чала. — Мақол

Ҳали яна бир оз яшашдан умидворман, чала ишларим бор. — С. Нуров, Нарвон

2. Тўлиқ эмас, нотўла, ярим-ёрти.

Камбағалнинг бир тўйгани — чала бой бўлгани. — Мақол

Чаласига биз қарздор. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

3. Вақтидан олдин, етилмасдан тушган, барвақт туғилган.

Қандли диабет хасталиги кўпинча ҳомиланинг чала ёки мажруҳ туғилишига сабаб бўлади. — Саодат

4. от Ёниб битмаган ёки куйиб тугамаган ўтин.

Куллар кўкка учар, чўғлар кулга ботар, чалалар чўғга айланар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Уларнинг [одамларнинг]ярим юмуқ кўзлари ўчоқда биқсиб, қизариб ёнаётган чалаларга тикилган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

5. спрт. Ўзбек курашига оид атама.

6. Қўшма сўзлар таркибига киради, масалан

чалабош, чаласавод.

фл. 1. Мусиқа асбобида бирор куй, оҳанг ижро этмоқ.

Ноғорачи йигит уста экан! Шундай берилиб, шундай терга ботиб чалдики, осмон пардасини йиртиб юборгудай бўлди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Садо, овоз чиқарадиган, сигнал берадиган асбобларни ишга солмоқ.

Қўнғироқ чалмоқ. Гудок чалмоқ. Ўт ўчириш машинаси устма-уст сигнал чалди.

3. Бирор аъзо воситасида товуш, садо, овоз чиқармоқ (одам ҳақида).

Шер чапак чаламан деб, қўлидан кўкчани тушириб юборишига сал қолди. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Ашур икки бармоғини оғзига тиқиб, ҳуштак чалди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

4. Садо, овоз чиқармоқ (жонсиз нарсалар ҳақида).

Мен борай, куртаклар кутиб қолдилар Мен борай, шамоллар ҳуштак чалдилар. — Ёшлик

Еллар чалган чапакдан Новдалар ухлар қониб. — Ёшлик

Tanrı.ТАНГРИ

сфт. Ўлар ҳолатига келган, жони чиқай деб турган, ярим тирик.

Чалажон қилиб урмоқ.

Бир бандани чалажон қип қўйиб, қаёққа қочмоқчисан? — Ёшлик

Намоз-шомда чалажон дадамизни аравада эшикка келтиришди. — М. Мансуров, Ёмби

сфт. Сочи чала-чулпа олинган.

Чалабош бола.

от бот. Танасининг фақат пастки қисми ёғочланиб, юқори қисми қишда қуриб қоладиган кўп йиллик ўсимликлар.

Чалабуталар кўп йиллик ўтлардан куртак чиқарадиган шохларнинг ер устидан бир неча сантиметр юқорида ўрнашганлиги билан фарқланади. — Ўзме