Қидирув

от 1. Теваракдаги фазо, жой, ер; ҳамма тараф.

Кун ботган, бутун атроф қоронғилашган эди. — С. Айний, Қуллар

Ёʻлчи атрофга кўз ташлар, шамолда шилдираган ҳар баргдан чўчир эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Куй кечанинг жимлигида атрофга равон оқади. — С. Зуннунова, Олов

2. Теваракдаги яқин жой, яқин орадаги ерлар.

[Ёрмат] Атрофдан биронта тарвуз топиб келтириш учун Ўрозга ялинди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қорабулоқ қишлоғи ва атрофига қозилик қилувчи маълум зот эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Бирор нарсанинг гир айланаси, тевараги ёки чети, зиҳи.

Атрофи қора, ўртаси гулли патнис. Дастурхон атрофи. Ҳовуз атрофи.

Асрорқулнинг кўз атрофи қизариб, юзида сохта табассум акс этди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

4. кўчма Теваракдаги муҳит, кишилар.

Марямхон ўзи тўқиганми ё атрофдан эшитганми, ҳар вақт шундай жавоб берар эди: Кундош — бошингда тош, кўзингда ёш. — Ойбек, Танланган асарлар

5. 3-шахс жўналиш келишиги ва ўрин-пайт келишиги аффикслари билан кўмакчи вазифасида қўлланади (атрофида).

рвш. 1. Атроф сўзининг 3-шахс бирлик ўрин-пайт келишигидаги шакли. Теварагида, гир айланасида.

Майдонча атрофида одамлар зич. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

2. кўм. взф. 1) тахмин билдиради; чамаси (да).

Эллик килограмм атрофида. Юз сентнер атрофида.

Ёши йигирмалар атрофидаги бир йигитча. — Газетадан

Шу икки фикр атрофида мунозара жуда қизиб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от Тўқималар озиқланишининг бузилиши натижасида аъзоларнинг кичрайиб, ҳужайралар сифатининг ўзгариши.

рвш. Атрофидан айланиб ёки айлантириб; атрофида давра олиб.

Атрофлаб ўрамоқ.

Самоварнинг кулдонини ингичка сим билан атрофлаб кавлаб, бир-икки қисм кул туширди-да, ўтхонасига икки-уч думалоқ тошкўмир ташлади. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

от айн. Атроф 1.