Қидирув

сфт. 1. Келиб чиқиши, келиб чиқиш эътибори билан қарашлилиги; насли, таги.

Мен аслимни, чўпон, сенга айтайин, Кўҳи Қофда Ойша пари боласи. — Ойсулув

Мадаминнинг асли кимлигини, Тожибой уни қачондан танишини суриштирди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Келиб чиққан (асос) жойи.

Асли тошкентлик.

Мен ҳам деҳқон боласиман. Аслимиз Қудашдан. — А. Қаҳҳор. Қўшчинор чироқлари

3. Яратилишдаги, бош, дастлабки.

Асл нусха.

Бундан икки йил аввал хон саройининг ички бинолари таъмирланиб, асл ҳолига қайтарилган эди. — Газетадан

4. сфт. Чин, чинакам, ҳақиқий.

Асл муддао. Асл ном.

Отабек, уялмай, тортинмай жавоб берингиз, бу гал Тошкентдан чиқишингиздаги асл мақсадингиз нима эди? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Билим олишга асл ёʻл энди очилди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Всякий следует своей натуре (т. е. сущность человека, его привычки, как бы он ни старался их изменить, рано или поздно себя обнаружат)., Как волка ни корми, он все в лес смотрит.

Қазисан, қартасан, ахир зотингга тортасан!— деди кампир омборни қулфлаётиб.— Энди жир битди-да! Битта кўйлак иккита бўлди! Увада, ислиқи тўн, чилвир белбоғнинг хумориси тутгандир!.. «Как волка ни корми, он все в лес глядит»,— запирая кладовую на замок, ворчала старуха.— Зажирел от хорошей жизни, вот и бесится. Видно, соскучился по рваному халату и веревочному поясу, в лохмотьях ходить захотел. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари.

Hiç bir zaman.АСЛО, ҲЕЧ ҚАЧОН

1. Асл сўзининг 3-шахс бирлик шакли.

Одамларнинг яхшиси — ғазаби секин келиб, аслига тез қайтадиганидир. — Фан ва турмуш

2. айн. Асл 1, 2.

Ҳилолий Равшанбекнинг асли зотини сўраб бир сўз деди. — Гўрўғлининг туғилиши

Асли ўсган ерим менинг Кўйистон. — Маликайи айёр

3. Ҳақиқат эътибори билан; аслида.

Қарови биздан бўлгани билан мол асли Жовливойники. — Н. Норқобилов, Тўқнашув

Гапнинг қисқаси, таомилимизда асли бор бўлиб, сўнгги даврларда истеъмолдан чиқиб кетган. — Газетадан

4. Одатга кўра, табиатан; аслида.

Дадам асли хатни онда-сонда ёзади. — С. Сиёев, Ёруғлик

5. мод. с. взф. Фикрнинг тўғрилигини (сўзловчининг шундай муносабатини) билдиради; аслида.

Асли, либос эмас, улуғдир одам — Воқиф

Асли, одам насли девдан улуғдир — Маликайи айёр

юкл. Таъкид, кучайтирув ифодалайди.

Асло мумкин эмас.

Ҳаёсизда ор бўлмас, асло вафодор бўлмас. — Қўшиқлар

Зебихоннинг отаси қизининг нозига қарайдиган кишими? Ёʻқ, асло ёʻқ! — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Юртим, сенга шеър битдим бу кун, қиёсингни топмадим асло. — А. Орипов

кам қўлл. Келиб чиқиш жиҳатидан, насл-насаб томонидан.