Қидирув

от 1. Ижтимоий тараққиёт жараёнида юзага келган воқелик, ҳаёт.

Тарих диалектикаси. Тарих қонунлари.

Башарият тарихи зулм, ҳақсизлик, талончилик даврини поймол этиб, эрк ва адолатнинг нурли асрига ғолибона юраётир. — Ойбек, Нур қидириб

2. Ўтмишга оид факт ва ҳодисалар мажмуи; ўтмиш, кечмиш.

Тарихингдир минг асрлар ичра пинҳон, ўзбегим — Э. Воҳидов, Муҳаббат

Фақат уч туп қайрағочгина кўҳна тарих нишонаси бўлиб турибди. — И. Раҳим, Ихлос

Тарихдан шу нарса маълумки, инсониятга қилинган ёвузлик ва жиноят ҳеч қачон жазосиз қолмаган. — Газетадан

3. Бирор нарса, воқеа-ҳодиса ёки шахснинг ўтмиш ҳаёти.

Қишлоқнинг тарихи. Савдо муносабатлари тарихи. Корхона тарихи.

Ота-боболаридан эшитган шаҳар тарихи, чеккан жабр-у жафолари кўз олдидан ўтарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Сизга Мадамин тўғрисида маълумот керакми? Мадаминнинг тарихини Юсвали тоғам яхшироқ билади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Нимасини айтасиз, бу одамнинг тарихи ҳам олам-жаҳон. — С. Кароматов, Олтин қум

4. Жамият ва давлатлар ўтмиши тараққиётини ўрганувчи фан.

Янги тарих. Ўрта асрлар тарихи. Ўзбекистон тарихи. Жаҳон тарихи.

5. Табиат ва жамиятнинг, ундаги маълум соҳаларнинг ривожланиши, ўзгариши билан боғлиқ томонларни ўрганувчи фан.

Мусиқа тарихидан дарс бермоқ. Тилшунослик тарихи.

6. Бирор нарса, воқеа-ҳодисанинг юз бериши билан боғлиқ маълумотлар мажмуи.

Мен аччиқ оилавий фожианинг тарихини билиб олдим. — Ёшлик

Эр-хотин айта берса, бу жанжалнинг тарихи бирон ёзувчининг қўлига тушса, каттакон бир китоб бўладиган. — А. Қаҳҳор, Асарлар

7. Бирор ишнинг бажарилганлигини, бирор воқеа-ҳодиса қачон бўлиб ўтганлигини, машҳур кишиларнинг таваллуди ва вафотини кўрсатувчи аниқ календар вақт, сана (мумтоз адабиётдаги санъат тури сифатида таърих деб ҳам юритилади).

Қўлёзманинг тарихини аниқламоқ.

Ўнг томондаги тошга араб алифбесининг қадимги имлосида йирик қилиб “Маърифатхон жаннат макон, деб ёзилган ва ҳижрий билан 1335, деб тарих қўйилган эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Тарих нуқтайи назаридан.

Воқеаларни тарихан тўғри таҳлил этмоқ. Тарихан жуда қисқа муддатда катта муваффақиятларга эришилди.

сфт. 1. Тарихда қоладиган, тарихга кирадиган; муҳим.

Тарихий воқеа. Тарихий кун.

Бу тарихий дақиқани [Берлин устидан ғалабани) зафарли юриши билан келаётган жангчиларимиз сабрсизлик билан кутаётган эдилар. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

2. Бирор воқеа-ҳодисанинг бутун тарихига оид, бутун тарихий жараёни билан боғлиқ.

Ўзбек тили ўз тарихий тараққиёти давомида турли ўзгаришларга учраган.

3. Тарих фанига оид, бирор соҳанинг тарихини ўрганадиган.

Тарихий грамматика. Тарихий география. Тарихий очерк.

4. Ўтмишга, тарихга оид, қадимги, кўҳна.

Тарихий асар. Тарихий ёдгорлик.

— Албатта, Афлотун ҳам, Арасту ҳам замонасининг кўп доно, кўп ақлли олимлари бўлгани шубҳасиз. Уларнинг ишлари тарихий китоблардан маълум, — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи

Салор ҳозирги пайтда тарихий ариқни эмас, балки чиқиндилар уйилиб ётган узун хандақни эслатади. — Газетадан

Демак, бундай ҳолларда махсус сўзлик ва тарихий луғатларга мурожаат қилишга тўғри келади. — Э. Бегматов, Киши исмлари имлоси

сфт. кам. қўлл. Тарихи, санаси қайд этилган.

Тарихли қўлёзма.

от 1. айн. Тарихшунос.

Машҳур тарихчи олимлар китобларида ёзганлар — К. Яшин, Ҳамза

2. Тарих, солнома ёзувчи.

Ўша давр тарихчилари Темур забардаст, хийла чиройли одам бўлганини ёзиб қолдирганлар. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

от 1. Тарихга оидлик.

Ёдгорликнинг тарихийлиги.

2. Ҳар бир нарса ёки ҳодисани уни юзага келтирган муайян тарихий шароит билан узвий боғланишда текшириш ва баҳолашдан иборат диалектик тамойил.

Тарихийликка аҳамият бермоқ.