от 1. Эшик, сандиқ, жавон ва шу кабиларни калит билан беркитиш ва очиш учун ишланган махсус буюм ёки мослама.
Найча қулф. Осма қулф. Ич қулф. Дарвоза қулфи. Эшикка қулф солмоқ. Қулфни очмоқ.
Кутубхона эшигидаги қулфни кўриб, ҳайрон бўлди. — Ёшлик
Санобархон дарвозани устидан кичкина босма қулф билан шарқ этиб беркитди-да, Адолатга эргашди. — С. Зуннунова, Гулхан
2. Турли нарсаларнинг, буюмларнинг беркитиладиган қисми.
Соат занжирининг қулфи.
Ҳаммага маълум икки қулф, икки белбоғли сариқ портфелини кўтариб, мактабга жўнади. — Мирмуҳсин, Умид
3. кесим взф. Қулфлаб қўйилган, берк.
Дарвоза қулф. Магазин қулф. Бордик — —
эшик қулф эди.
Ишхонангга бордим, аллақаёққа кетган, дейишди. Уйларингда ҳеч ким ёʻқ, қулф. — С. Зуннунова, Олов
- Оғзига қулф солмоқ (ёки урмоқ) 1. Гапиртирмай қўймоқ, оғзига урмоқ. Унинг жавоби барчанинг оғзига қулф солди. — Шуҳрат, Шинелли йилларАлдамчи, риёкор, ғаламис сўзин Фош этиб, оғзига қулф урган сенсан. — Шуҳрат
- Қулф солмоқ (ёки урмоқ, осмоқ) Қулф қўйиб беркитмоқ; қулфламоқ. Дарвозага қулф солиб қўйибди.Ота эшикка қулф уриб, болани опичлаганича, идора тарафга кета бошлади. — С. Аҳмад, Уфқ
- Қулфи дил Ички сир, юракдаги, айтилмаган, аён бўлмаган мақсад, орзу-истак ва шу кабилар Унинг [қизининг] қулфи дилини билмаслик — бу чиндан ҳам кулгили бир нарса эди. — О. Ёқубов, Икки муҳаббат
- Қулфи дили очилди 1. Сирини, юракдаги борини айта бошлади, ёрилиб гапирди. Қизнинг ҳам қулфи дили очилиб кетди. Бошидан ўтганларининг ҳаммасини сўзлаб бергиси келиб қолди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻлларКенг пахтазорни қоплаган яшил кўрпанинг сермавж тўлқини далаларга чунонам файз киритдики, кўрган кишининг кўзи қувониб, қулфи дили очилади. — Ҳ. Назир, Индамас