ot 1. Oʻrta asrlarda qalin va baland mudofaa devori bilan oʻrab qurilgan, asosan, bir darvozali shahar-qalʼa.
Yov qoʻrgʻonini qamal qilib, uning qulochkash baland devorlari yoniga chodir tashlagan qoʻshin kabi odamlar togʻ etagiga toʻlib ketdilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Gʻijduvon qoʻrgʻonining sharqi-shimol va gʻarb tomonlaridan chiqayotgan gʻulgʻulali tovush havoni titratmoqda edi. — S. Ayniy, Qullar
2. Qalʼa, shahar, qoʻrgʻon va shu kabilarni mudofaa qilish uchun qurilgan mustahkam devor.
U baland qoʻrgʻon bilan oʻralgan boʻlib, ichkariga toʻrtta temir darvozadan kirilar edi. — M. Osim, Ibn Sino qissasi
Azizbek tashakkurni bitirgach, hudaychi qoʻrgʻon ustidagi mudofelarga bor tovushini qoʻyib qichqirdi: — Bek janoblari bu kungi rustamona gʻayratlaringizga duo qiladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oʻchoq boshida qumgʻon, Atrofim baland qoʻrgʻon. Koʻngil bergan yorimni Koʻrolmasdan bagʻrim qon. — S. Abdulla
3. Dala joyda va umuman shahardan tashqarida atrofi devor bilan oʻralgan hovli-joy va uning ichidagi binolar (atrofi, odatda, bogʻ, ekinzorlardan iborat boʻlgan).
Arslonbekning qoʻrgʻonini bu yoʻlga tushib olgan koʻr ham topadi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Sherbek qishloqning eng chetidagi qoʻrgʻonni ham bosib oʻtdi. — S. Anorboyev, Oqsoy