от 1. Қуш ёки ҳайвонларни сақлаш учун махсус ясаладиган хонача.
Темир қафас. Қафасда саъва боқмоқ. Қафасдаги шер.
Қафас яшириб қўйилган арча тагида бир каклик патиллаб қолди. — С. Анорбоев, Оқсой
Каттагина бир қафасдаги чиябўри, чет одам келганидан, норози иржайиб қўйди. — Ж. Абдуллахонов, Орият
2. кўчма Қафасга нисбатли нарса, ҳолатни билдиради.
Мана икки йилдирки, у Содиқжон бойваччанинг олтин қафасида қон йиғлаб, кундошлик жафосини тортади. — К. Яшин, Ҳамза
Етти ўғлон қутқарганда ёрни жинлар қафасидан. — М. Шайхзода.
3. кўчма Саноқ сон билан қўлланиб, айрим қушларни уриштиришда ўтадиган маълум вақт доирасини (бирлигини) билдиради.
Тешабой бўқоқ Раҳимберди калнинг туллаги билан жўжасини уриштирган эди, икки қафасдаёқ Раҳимбердининг беданаси чийиллаб чиқиб кетди. — Муштум
икки муллани бир қафас уриштириб, томоша қилмоқчи бўлибдилар. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари
- Кўкрак қафаси Юрагимни эзиб, кўкрак қафасимни ёриб юборгудай бўлаётган алам ва фарёдга чидай олмай, секин боққа чиқдим. — О. Ёқубов, Излайман