Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Yovvoyi mushuk 0%
Oʻzbek xalq ertagi

Yovvoyi mushuk

2 daqiqa oʻqish 4 daqiqa audio

Bir yovvoyi mushuk bor ekan. U toʻqayda yashamoqchi boʻlibdi.

Toʻqayga kirib borayotsa, yoʻlda tulki uchrab qolibdi. Mushuk oʻylabdi: “Bu qanday jonivor ekan? Tagʻin meni yeb qoʻymasin!” U junlarini hurpaytiribdi.

Tulki oʻylabdi: “Bu kim boʻldi ekan? Umrimda bunaqa serjahl jonivorni koʻrganim yoʻq. Oʻzi zoʻr koʻrinadi, koʻzlarini yonishini koʻring!”

— Yoʻl boʻlsin, oshna, — debdi tulki.

— Tirnoqlarim oʻtkir, tishlarim keskir, toʻqayga borayapman, — debdi mushuk.

— Nima uchun? — deb soʻrabdi tulki.

— Goʻsht yeyman. Qornim och, miyov-miyov, — debdi mushuk.

Tulkining joni halqumiga kelibdi.

— Yuring men bilan, — debdi qoʻl qovushtirib, — ovqatlanamiz.

Birga ketibdilar.

Yoʻlda boʻri uchrabdi. Mushuk bukchayib olibdi, koʻzlari yonar ekan. Boʻri qoʻrqibdi: “Bu kim boʻldi ekan?” — debdi ichida. U tulkidan soʻragan ekan, tulki:

— Yangi podsho, — debdi. — Jim, boʻlmasa tilka-porangni chiqaradi…

— Rostmi? — debdi boʻri qoʻrqib.

Boʻri indamay birga ketaveribdi. Yoʻlda ayiq uchrabdi.

— Yoʻl boʻlsin? — debdi-yu, mushukka koʻzi tushibdi.

— Bu jonivor kim? — deb soʻrabdi u.

Mushuk junlarini hurpaytiribdi. Beli bukchayibdi, koʻzlari oʻtday yonibdi.

— Tirnoqlarim oʻtkir, tishlarim keskir, goʻsht yeyman, goʻsht… miyov! — deb qichqiribdi u.

Tulki ayiqning qulogʻiga shivirlabdi:

— Hushyor boʻl, tagʻin teringni shilib olmasin.

— Shunaqa zoʻrmi? — debdi ayiq. — Sinab koʻramiz.

Shunday debdi-yu, vahimaga tushibdi: “Rostdan ham terimni

shilib olsa-ya!” — debdi ichida.

Mushuk yoʻl-yoʻlakay: “Bu balolardan qanday qutulaman endi!” — deb miyovlar ekan zorlanib.

Yoʻlda u par-r-r etib uchgan bedanaga tashlanib, ana-mana deguncha yeb qoʻyibdi. Buni koʻrib, sheriklarini battar vahima bosibdi.

Ayiq, boʻri, tulki kengashibdi:

Uni ziyofat qilaylik, keyin bir yoʻlini qilib qutulamiz, — deyishibdi.

Ular bir qoʻchqorni keltirib, mushuk oldiga tashlabdilar.

— Qani, poylaylik-chi, nima qilarkin? — debdi ular.

Boʻri chuqurga, tulki xazon ichiga kirib, ayiq boʻlsa daraxt ustiga chiqib, barglar panasiga yashirinibdi.

Mushuk chiranib, goʻshtni yeyaveribdi. U chinqirar, miyovlar, tepinar, urinar, koʻzlari yonar ekan.

Boʻri bilan ayiqning kapalagi uchibdi.

Tulki boʻlsa xazon tagiga oʻtirib: “Qani, koʻray-chi, nima qilayapti ekan?” deb oʻylab, xazon orasidan moʻralabdi.

Mushuk xazonning shitirlaganini eshitib qarasa, bir narsa miltillab koʻrinibdi. U sichqon deb oʻylab, birdan tulki koʻziga changal solibdi.

Tulki bor ovozi bilan:

— Voy oʻldim! — deb dod solibdi-yu, qochib ketibdi.

Mushuk qoʻrqib, oʻzini chuqurga tashlagan ekan, u yerdan

boʻri voy-voylab qochib chiqibdi. Mushuk endi oʻldim, daraxtga chiqib jon saqlay, — deb daraxtga chirmashib chiqqan ekan, daraxt tepasida yashirinib turgan ayiq:

“Terimni shilgani chiqayapti. Tezroq qochay”! — deb oʻylab, birdan oʻzini daraxt ustidan pastga tashlab yuboribdi.

Mushuk daraxt tepasida titrab-qaltirab qolibdi. “Endi qayoqqa qochsam?” deb oʻylabdi. Lekin qochgani yoʻl topolmay, daraxt tepasida qolaveribdi.

Tulki, boʻri, ayiq boʻlsa mushukni koʻrsa, besh tosh yoʻlga qochadigan boʻlibdi.